भारतीय संघराज्य व्यवस्थेला 'वाटाघाटीचे संघराज्य' असे कोणी संबोधले आहे ?
योग्य उत्तर पर्याय ४ (D) (मॉरिस जोन्स) आहे.
महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• विचारवंतांनी केलेले भारतीय संघराज्याचे वर्णन:
• मॉरिस जोन्स (Morris Jones): यांनी भारतीय संघराज्य व्यवस्थेला 'वाटाघाटीचे संघराज्य' (Bargaining Federalism) असे संबोधले आहे. यात केंद्र आणि राज्यांमध्ये सातत्याने चालणाऱ्या राजकीय देवाणघेवाण व वाटाघाटींवर भर दिला आहे.
• इतर विचारवंतांची महत्त्वाची मते:
• के.सी. व्हिअर (K.C. Wheare): भारतीय राज्यघटनेला 'अर्ध-संघराज्य' (Quasi-federal) म्हटले.
• ग्रॅनव्हिल ऑस्टिन (Granville Austin): यांनी भारतीय संघराज्याला 'सहकारी संघराज्य' (Co-operative Federalism) म्हणून संबोधिले.
• सर आयव्हर जेनिंग्ज (Sir Ivor Jennings): 'प्रबळ केंद्रीकरणाची प्रवृत्ती असलेले संघराज्य' (Federation with a strong centralising tendency) असे वर्णन केले.
• महत्त्वाची टीप: मॉरिस जोन्स यांनी भारताला 'वाटाघाटीचे संघराज्य' तर के.सी. व्हिअर यांनी 'अर्ध-संघराज्य' म्हटले.
The correct answer is Option D (Morris Jones).
Key Points:
• Descriptions of Indian Federalism by Scholars:
• Morris Jones: Described the Indian political system as 'Bargaining Federalism' (वाटाघाटीचे संघराज्य), highlighting the continuous political bargaining and negotiations between the Union and the States over resources and authority.
• Other Famous Scholarly Characterizations:
• K.C. Wheare: Described Indian federalism as 'Quasi-federal' (अर्ध-संघराज्य), noting it is a unitary state with subsidiary federal features rather than a federal state with subsidiary unitary features.
• Granville Austin: Characterized it as 'Co-operative Federalism' (सहकारी संघराज्य), producing a strong central government without rendering state governments weak.
• Sir Ivor Jennings: Called it a 'Federation with a strong centralising tendency'.
• Key Takeaway: Morris Jones termed Indian federalism 'Bargaining Federalism', while Wheare called it 'Quasi-federal' and Austin called it 'Co-operative'.
या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'आणीबाणी विषयक तरतुदी व महत्त्वपूर्ण घटनादुरुस्त्या (Emergency & Amendments)' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:
आणीबाणी विषयक तरतुदी (भाग १८, कलम ३५२ ते ३६०): राष्ट्रीय आणीबाणी, राष्ट्रपती राजवट व आर्थिक आणीबाणी
भारतीय राज्यघटनेच्या भाग १८ (कलम ३५२ ते ३६०) मध्ये आणीबाणीच्या असाधारण तरतुदी करण्यात आल्या आहेत. या तरतुदींचा मूळ उद्दे...
महत्त्वपूर्ण व ऐतिहासिक घटनादुरुस्त्या (१ ली ते १०६ वी): कलम ३६८ दुरुस्ती पद्धत, ४२ वी, ४४ वी, ७३ वी, ८६ वी, १०१ वी ते १०६ वी
भारतीय राज्यघटनेच्या भाग २० (कलम ३६८) मध्ये संविधानात सुधारणा करण्याचा अधिकार आणि त्याची कार्यपद्धती स्पष्ट करण्यात आली...
भारतीय राज्यघटना २०२६ चालू घडामोडी: प्रमुख घटनादुरुस्त्या, सर्वोच्च न्यायालय ऐतिहासिक निकाल, नवीन फौजदारी कायदे व पदस्थ
भारतीय राज्यघटना व कायदा चालू घडामोडी २०२६ (सप्टेंबर २०२६ पर्यंत अद्ययावत): अधिकृत घटनात्मक पदस्थ (राष्ट्रपती, CJI, CEC,...
या परीक्षेचे सर्व ५,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!
घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.
स्वातंत्र्याच्या मूलभूत अधिकारामध्ये सहकारी संस्था स्थापन कर...
खालीलपैकी कोण 'राष्ट्रीय मानवाधिकार आयोगाचे' पदसिद्ध सदस्य न...
हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा
WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा
📑 MPSC Rajyaseva Mains P2 2016 Official Question Paper इतर प्रश्न (More from this Paper)
संपूर्ण टेस्ट सिरीज जॉईन करा ➔2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?
खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?
योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011
योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड
उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :
योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :
पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :
📚 भारतीय राज्यघटना (Indian Polity) इतर मागील वर्षांचे प्रश्न (Related PYQs)
सर्व पहा ➔Choose the correct question tag to fill in the blank.
I am the happiest man in my town, ________?
A hardware or software device that is able to modify data according to instructions is called a ________.
Choose the correct word from the following:
After the word, four meanings are given. Choose the correct alternative from the following:
Directory
Choose the correct meaning from the following:
'to dictate letters' mean
The underlined idiom in the following sentence means
People these days want to be rich overnight; naturally they try to earn money by hook or crook.
Which one of the following is closest to the opposite in meaning of the word, 'definite'?