#24📅 MPSC Rajyaseva Mains P2 2016 Official Question Paper(2016) +1 गुण

भारतीय संघराज्य व्यवस्थेला 'वाटाघाटीचे संघराज्य' असे कोणी संबोधले आहे ?

Who described the Indian federal system as 'bargaining federalism'?
पर्याय (Options):
a
के.सी. व्हिअर
K.C. Wheare
b
आयव्हर जेनिंग्ज
Ivor Jennings
c
ग्रॅनव्हिल ऑस्टिन
Granville Austin
d
मॉरिस जोन्स
Morris Jones
✓ योग्य उत्तर
✓ अधिकृत उत्तर: पर्याय d
📝सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation):

योग्य उत्तर पर्याय ४ (D) (मॉरिस जोन्स) आहे.

महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• विचारवंतांनी केलेले भारतीय संघराज्याचे वर्णन:
• मॉरिस जोन्स (Morris Jones): यांनी भारतीय संघराज्य व्यवस्थेला 'वाटाघाटीचे संघराज्य' (Bargaining Federalism) असे संबोधले आहे. यात केंद्र आणि राज्यांमध्ये सातत्याने चालणाऱ्या राजकीय देवाणघेवाण व वाटाघाटींवर भर दिला आहे.
• इतर विचारवंतांची महत्त्वाची मते:
• के.सी. व्हिअर (K.C. Wheare): भारतीय राज्यघटनेला 'अर्ध-संघराज्य' (Quasi-federal) म्हटले.
• ग्रॅनव्हिल ऑस्टिन (Granville Austin): यांनी भारतीय संघराज्याला 'सहकारी संघराज्य' (Co-operative Federalism) म्हणून संबोधिले.
• सर आयव्हर जेनिंग्ज (Sir Ivor Jennings): 'प्रबळ केंद्रीकरणाची प्रवृत्ती असलेले संघराज्य' (Federation with a strong centralising tendency) असे वर्णन केले.
• महत्त्वाची टीप: मॉरिस जोन्स यांनी भारताला 'वाटाघाटीचे संघराज्य' तर के.सी. व्हिअर यांनी 'अर्ध-संघराज्य' म्हटले.

The correct answer is Option D (Morris Jones).

Key Points:
• Descriptions of Indian Federalism by Scholars:
• Morris Jones: Described the Indian political system as 'Bargaining Federalism' (वाटाघाटीचे संघराज्य), highlighting the continuous political bargaining and negotiations between the Union and the States over resources and authority.
• Other Famous Scholarly Characterizations:
• K.C. Wheare: Described Indian federalism as 'Quasi-federal' (अर्ध-संघराज्य), noting it is a unitary state with subsidiary federal features rather than a federal state with subsidiary unitary features.
• Granville Austin: Characterized it as 'Co-operative Federalism' (सहकारी संघराज्य), producing a strong central government without rendering state governments weak.
• Sir Ivor Jennings: Called it a 'Federation with a strong centralising tendency'.
• Key Takeaway: Morris Jones termed Indian federalism 'Bargaining Federalism', while Wheare called it 'Quasi-federal' and Austin called it 'Co-operative'.

📖 या घटकावरील सविस्तर अभ्यास नोट्स
सर्व विषय नोट्स➔

या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'आणीबाणी विषयक तरतुदी व महत्त्वपूर्ण घटनादुरुस्त्या (Emergency & Amendments)' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:

मोफत नोट्स ⏱️ 35 मि. वाचन

आणीबाणी विषयक तरतुदी (भाग १८, कलम ३५२ ते ३६०): राष्ट्रीय आणीबाणी, राष्ट्रपती राजवट व आर्थिक आणीबाणी

भारतीय राज्यघटनेच्या भाग १८ (कलम ३५२ ते ३६०) मध्ये आणीबाणीच्या असाधारण तरतुदी करण्यात आल्या आहेत. या तरतुदींचा मूळ उद्दे...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 40 मि. वाचन

महत्त्वपूर्ण व ऐतिहासिक घटनादुरुस्त्या (१ ली ते १०६ वी): कलम ३६८ दुरुस्ती पद्धत, ४२ वी, ४४ वी, ७३ वी, ८६ वी, १०१ वी ते १०६ वी

भारतीय राज्यघटनेच्या भाग २० (कलम ३६८) मध्ये संविधानात सुधारणा करण्याचा अधिकार आणि त्याची कार्यपद्धती स्पष्ट करण्यात आली...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 25 मि. वाचन

भारतीय राज्यघटना २०२६ चालू घडामोडी: प्रमुख घटनादुरुस्त्या, सर्वोच्च न्यायालय ऐतिहासिक निकाल, नवीन फौजदारी कायदे व पदस्थ

भारतीय राज्यघटना व कायदा चालू घडामोडी २०२६ (सप्टेंबर २०२६ पर्यंत अद्ययावत): अधिकृत घटनात्मक पदस्थ (राष्ट्रपती, CJI, CEC,...

वाचा➔
१००% मोफत डाऊनलोडGoogle Play Store

या परीक्षेचे सर्व ५,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!

घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.

हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा

WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा

📑 MPSC Rajyaseva Mains P2 2016 Official Question Paper इतर प्रश्न (More from this Paper)

संपूर्ण टेस्ट सिरीज जॉईन करा ➔
1

2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?

उत्तर पहा ➔
2

खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?

उत्तर पहा ➔
3

योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011

योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड

उत्तर पहा ➔
4

उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
5

योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
6

पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔