राष्ट्रीय सभेची (काँग्रेस) स्थापना होण्यापूर्वी अखिल भारतीय चळवळीचे केंद्र बनावी यासाठी कोलकत्ता येथे कोणती राजकीय संघटना कार्यरत होती ?

योग्य उत्तर पर्याय ४ (D) (इंडियन असोसिएशन) आहे.

महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• १८८५ साली राष्ट्रीय काँग्रेसची (INC) स्थापना होण्यापूर्वी भारतातील विविध प्रांतांमध्ये काही महत्त्वाच्या राजकीय संघटना काम करत होत्या.
• काँग्रेसच्या स्थापनेआधी संपूर्ण भारताला एका व्यासपीठावर आणून अखिल भारतीय चळवळ उभी करण्याचा सर्वात मोठा प्रयत्न 'इंडियन असोसिएशन' (Indian Association) या संघटनेने केला.
• महत्त्वाची माहिती:
• स्थापना: २६ जुलै १८७६ रोजी कोलकाता येथे या संघटनेची स्थापना झाली.
• संस्थापक: सुरेंद्रनाथ बॅनर्जी आणि आनंदमोहन बोस.
• उद्देश: भारतातील सर्व प्रांतांतील जनतेमध्ये राजकीय जागृती निर्माण करणे आणि आय.सी.एस. (ICS) परीक्षेतील वयोमर्यादा कपातीसारख्या अन्यायाविरुद्ध देशव्यापी लढा उभारणे.
• १८८६ मध्ये या संघटनेचे राष्ट्रीय काँग्रेसमध्ये विलीनीकरण झाले.
• *(सार्वजनिक सभा - पुणे, महाजन सभा - मद्रास, आणि प्रार्थना समाज ही धार्मिक संस्था मुंबईत होती).*
• त्यामुळे कोलकाता येथे कार्यरत असलेली राजकीय संघटना 'इंडियन असोसिएशन' होती. पर्याय ४ योग्य आहे.
• महत्त्वाची टीप: काँग्रेस स्थापनेपूर्वी सुरेंद्रनाथ बॅनर्जी यांनी १८७६ मध्ये कोलकात्यात 'इंडियन असोसिएशन' नावाची अखिल भारतीय राजकीय संघटना स्थापन केली होती.