पुढील दोन विधानांपैकी कोणते योग्य आहे?
(a) भारतात 1951 च्या जनगनणेनुसार शहरी : ग्रामीण गुणोत्तर 1 : 5.3 होते.
(b) भारतात 2011 च्या जनगनणेनुसार शहरी : ग्रामीण गुणोत्तर 1 : 2.2 आहे.
पर्यायी उत्तरे :
पुढील दोन विधानांपैकी कोणते योग्य आहे?
(a) भारतात 1951 च्या जनगनणेनुसार शहरी : ग्रामीण गुणोत्तर 1 : 5.3 होते.
(b) भारतात 2011 च्या जनगनणेनुसार शहरी : ग्रामीण गुणोत्तर 1 : 2.2 आहे.
पर्यायी उत्तरे :
Which one of the following two statements is correct?
(a) As per 1951 census Urban: Rural ratio in India was 1: 5.3
(b) As per 2011 census, Urban: Rural ratio in India is 1: 2.2
Answer Options:
योग्य उत्तर पर्याय २ (B) (केवळ (b)) आहे.
महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• भारतातील शहरी: ग्रामीण लोकसंख्या गुणोत्तर (जनगणना):
• १९५१ ची जनगणना (विधान a):
• शहरी लोकसंख्या १७.३% तर ग्रामीण लोकसंख्या ८२.७% होती.
• शहरी: ग्रामीण गुणोत्तर = १७.३ : ८२.७ = १ : ४.७८ (सुमारे १ : ४.८ येते, विधानातील १ : ५.३ हे चुकीचे आहे).
• २०११ ची जनगणना (विधान b):
• २०११ मध्ये शहरी लोकसंख्या ३१.१६% (३७.७१ कोटी) आणि ग्रामीण लोकसंख्या ६८.८४% (८३.३७ कोटी) नोंदवली गेली.
• शहरी: ग्रामीण गुणोत्तर = ३१.१६ : ६८.८४ = १ : २.२०९ म्हणजेच तंतोतंत १ : २.२ येते.
• म्हणून केवळ (b) हे योग्य उत्तर आहे (पर्याय २).
• महत्त्वाची टीप: २०११ च्या जनगणनेनुसार भारतातील शहरी ते ग्रामीण लोकसंख्येचे गुणोत्तर १ : २.२ इतके आहे.
The correct answer is Option B (Only (b)).
Key Points:
• Urban-Rural Population Ratio in India (Census Analysis):
• 1951 Census (Statement a):
• Total Population = 36.1 crore; Rural = 29.86 crore (82.7%); Urban = 6.24 crore (17.3%).
• Urban: Rural ratio = 6.24 : 29.86 = 1 : 4.78 (or approximately 1 : 4.8, not 1 : 5.3). Statement (a) is incorrect.
• 2011 Census (Statement b):
• Total Population = 121.08 crore; Rural = 83.37 crore (68.84%); Urban = 37.71 crore (31.16%).
• Urban: Rural ratio = 37.71 : 83.37 = 1 : 2.21 (trivially rounding to 1 : 2.2). Statement (b) is mathematically and factually correct.
• Therefore, Only (b) is correct (Option 2).
• Key Takeaway: In Census 2011, India's Urban to Rural ratio stood at 1:2.2 (31.16% urban vs 68.84% rural).
या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'बँकिंग प्रणाली, मौद्रिक धोरण व वित्तीय बाजार (Banking, Monetary Policy & Markets)' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:
भारतीय रिझर्व्ह बँक (RBI): स्थापना, इतिहास (हिल्टन यंग आयोग), राष्ट्रीयीकरण, संघटनात्मक रचना व सर्व वैधानिक कार्ये
भारतीय रिझर्व्ह बँक (Reserve Bank of India - RBI) ही भारताची सर्वोच्च मध्यवर्ती बँक (Central Bank) असून देशातील संपूर्ण...
मौद्रिक धोरण समिती (MPC), संख्यात्मक व गुणात्मक साधने, महागाई लक्ष्य चौकट आणि चलनवाढ मोजमाप (CPI वि. WPI)
मौद्रिक धोरण (Monetary Policy) म्हणजे अर्थव्यवस्थेत किंमत स्थैर्य (Price Stability) राखत आर्थिक विकासाला गती देण्यासाठी...
बँकिंग राष्ट्रीयीकरण, नरसिंहम समित्या I व II, NPA निवारण (IBC २०१६, SARFAESI), Basel मानके आणि वित्तीय बाजार (नाणे वि. भांडवली बाजार)
भारतातील बँकिंग व्यवस्थेचा इतिहास १९६९ आणि १९८० च्या दोन मोठ्या राष्ट्रीयीकरणाच्या लाटांनी आणि १९९१ च्या LPG सुधारणांनंत...
या परीक्षेचे सर्व ५,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!
घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.
पुढील दोन विधानांपैकी कोणते अयोग्य आहे? (a) सार्क देशांबरोबर...
भारतीय कृषी अनुसंधान परिषदेने (ICAR) हरित क्रांतीमध्ये संशोध...
हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा
WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा
📑 MPSC Rajyaseva Mains P4 2015 Official Question Paper इतर प्रश्न (More from this Paper)
संपूर्ण टेस्ट सिरीज जॉईन करा ➔2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?
खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?
योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011
योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड
उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :
योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :
पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :
📚 भारतीय अर्थव्यवस्था (Indian Economy) इतर मागील वर्षांचे प्रश्न (Related PYQs)
सर्व पहा ➔Choose the correct question tag to fill in the blank.
I am the happiest man in my town, ________?
A hardware or software device that is able to modify data according to instructions is called a ________.
Choose the correct word from the following:
After the word, four meanings are given. Choose the correct alternative from the following:
Directory
Choose the correct meaning from the following:
'to dictate letters' mean
The underlined idiom in the following sentence means
People these days want to be rich overnight; naturally they try to earn money by hook or crook.
Which one of the following is closest to the opposite in meaning of the word, 'definite'?