खालीलपैकी कोणते विधान/ने बरोबर आहे/त?
(a) राज्य विधिमंडळाच्या बाहेरील व्यक्तिची मंत्री म्हणून नेमण्यास कोणतीही बंदी/अडथळा नाही.
(b) मंत्री म्हणून नेमलेल्या व्यक्तिस सहा महिन्यांच्या आत राज्य विधिमंडळाच्या कोणत्याही सभागृहाचे सभासद व्हावे लागते.
(c) विधानसभेचा सभापती म्हणून नेमलेल्या व्यक्तिस सहा महिन्यांच्या आत विधानसभेचे सभासद व्हावे लागते.
(d) राज्य विधिमंडळाच्या नामनिर्देशित सदस्यास मंत्री म्हणून नेमता येत नाही.
खालीलपैकी कोणते विधान/ने बरोबर आहे/त?
(a) राज्य विधिमंडळाच्या बाहेरील व्यक्तिची मंत्री म्हणून नेमण्यास कोणतीही बंदी/अडथळा नाही.
(b) मंत्री म्हणून नेमलेल्या व्यक्तिस सहा महिन्यांच्या आत राज्य विधिमंडळाच्या कोणत्याही सभागृहाचे सभासद व्हावे लागते.
(c) विधानसभेचा सभापती म्हणून नेमलेल्या व्यक्तिस सहा महिन्यांच्या आत विधानसभेचे सभासद व्हावे लागते.
(d) राज्य विधिमंडळाच्या नामनिर्देशित सदस्यास मंत्री म्हणून नेमता येत नाही.
Which one of the following statements is/are correct?
(a) There is no bar to the appointment of a person from outside the state legislature as minister.
(b) A person appointed as a minister has to become a member of either house of state legislature within a six months.
(c) A person appointed as a speaker of Legislative Assembly has to become a member within six months.
(d) Nominated member of the state legislature cannot be appointed as minister.
योग्य उत्तर पर्याय ४ (D) ((a) आणि (b)) आहे.
महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• कलम १६४ व कलम १७८ चे घटनात्मक विश्लेषण:
• विधान (a): कलम १६४(४) नुसार, राज्य विधिमंडळाचा सदस्य नसलेल्या कोणत्याही बाहेरील व्यक्तीस मंत्री किंवा मुख्यमंत्री म्हणून नेमण्यास कोणतीही घटनात्मक बंदी नाही (बरोबर).
• विधान (b): कलम १६४(४) नुसार, मंत्री म्हणून नियुक्त व्यक्तीला पद स्वीकारल्यापासून सलग ६ महिन्यांच्या आत विधीमंडळाच्या कोणत्याही सभागृहाचे सदस्यत्व मिळवणे बंधनकारक असते, अन्यथा मंत्रिपद संपुष्टात येते (बरोबर).
• विधान (c): कलम १७८ नुसार, विधानसभेचा सभापती हा विधानसभेच्या *विद्यमान सदस्यांमधूनच* निवडला जातो; सभागृहाचा सदस्य नसलेली व्यक्ती सभापती होऊ शकत नाही (चूक).
• विधान (d): नामनिर्देशित सदस्याला मंत्री म्हणून नेमण्यावर कोणताही घटनात्मक अडथळा नाही (चूक).
• यावरून विधाने (a) आणि (b) बरोबर आहेत.
• त्यामुळे पर्याय क्रमांक (4) हे अचूक उत्तर आहे.
• महत्त्वाची टीप: विधीमंडळाचा सदस्य नसलेली व्यक्ती ६ महिन्यांसाठी मंत्री होऊ शकते, मात्र विधानसभेचा सभापती विद्यमान सदस्यांमधूनच निवडला जावा लागतो.
The correct answer is Option D ((a) and (b)).
Key Points:
• Constitutional Analysis of Articles 164 & 178:
• Statement (a): Under Article 164(4), an outsider who is not a member of either House can be appointed as a Minister or Chief Minister (Correct).
• Statement (b): Under Article 164(4), a Minister who for any period of six consecutive months is not a member of the Legislature of the State ceases to be a Minister at the expiration of that period (Correct).
• Statement (c): Article 178 stipulates that the Speaker must be chosen by the Legislative Assembly from *amongst its existing members*. A non-member cannot be appointed Speaker and given six months to get elected (Incorrect).
• Statement (d): A nominated member of the state legislature CAN be appointed as a minister (there is no constitutional bar) (Incorrect).
• Therefore, statements (a) and (b) are correct.
• Matches Option (4).
• Key Takeaway: A non-member can become a Minister for up to 6 months (Article 164(4)), but the Speaker MUST already be an elected member of the Assembly (Article 178).
या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'राज्य शासन: राज्यपाल, मुख्यमंत्री, राज्य मंत्रिमंडळ व विधिमंडळ (State Executive & Legislature)' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:
राज्यपाल (कलम १५३ ते १६१): नेमणूक, मर्जीचे तत्त्व, स्वेच्छाधीन अधिकार, वटहुकूम (कलम २१३) व दयेचा अधिकार
भारतीय राज्यघटनेच्या भाग ६ (प्रकरण २: कलम १५३ ते १६७) मध्ये घटकराज्यांच्या कार्यकारी मंडळाची तरतूद आहे. राज्य कार्यकारी...
मुख्यमंत्री, राज्य मंत्रिमंडळ व राज्य विधिमंडळ (विधानसभा व विधानपरिषद): रचना, अधिकार व कलम ३७१(२) विशेष तरतुदी
भारतीय संविधानाच्या भाग ६ (कलम १६३ ते २१२) मध्ये घटकराज्यांची शासनप्रणाली विहित करण्यात आली आहे. केंद्राप्रमाणेच राज्यां...
महाराष्ट्र राज्य शासन व प्रशासन: विधानसभा (२८८), विधानपरिषद (७८), कलम ३७१(२), MPSC व स्थानिक स्वराज्य संस्था
महाराष्ट्र राज्य शासन व प्रशासनाचे सर्वसमावेशक विश्लेषण: विधानसभा (२८८ जागा, SC २९, ST २५), विधानपरिषद (७८ जागांची रचना...
या परीक्षेचे सर्व ५,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!
घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.
15 ऑगस्ट 1943 पर्यंत सुधारित भारत सरकार कायदा, 1935 अंतर्गत...
महाराष्ट्राच्या विधान सभेच्या सभापतीबाबत खालील विधाने विचारा...
हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा
WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा
📑 MPSC Group B Mains 2018 - Paper 2 (ASO) इतर प्रश्न (More from this Paper)
संपूर्ण टेस्ट सिरीज जॉईन करा ➔2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?
खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?
योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011
योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड
उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :
योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :
पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :
📚 भारतीय राज्यघटना (Indian Polity) इतर मागील वर्षांचे प्रश्न (Related PYQs)
सर्व पहा ➔2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?
खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?
योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011
योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड
उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :
योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :
पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :