'माहितीचा अधिकार अधिनियमा' बाबत खालीलपैकी कोणते विधान चुकीचे आहे ?
योग्य उत्तर पर्याय ३ (C) (गुप्तहेर आणि संरक्षण संस्था यांच्याकडून मानवी अधिकारांचा भंग या संबंधीची माहिती देखील प्रकट न करण्याची मुभा आहे.) आहे.
महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• माहितीचा अधिकार (RTI) अधिनियम, 2005 नागरिकांना माहिती मिळविण्याचा वैधानिक अधिकार प्रदान करतो.
• विधान (3) चुकीचे आहे: कायद्याच्या कलम 24(1) नुसार दुसऱ्या अनुसूचीमध्ये नमूद गुप्तहेर व सुरक्षा यंत्रणांना या कायद्यातून सूट देण्यात आलेली आहे. परंतु, याच कलमाच्या परंतुकामध्ये (Proviso) स्पष्ट नमूद केले आहे की, भ्रष्टाचार आणि मानवी हक्कांच्या उल्लंघनाशी संबंधित माहिती देण्यास कोणतीही सूट मिळणार नाही. मानवी हक्क उल्लंघनाची माहिती आयोगाच्या मान्यतेने 45 दिवसांच्या आत देणे बंधनकारक असते.
• विधान (1) योग्य आहे: गुप्तहेर व सुरक्षा संस्थांना कलम 24 अंतर्गत सामान्यतः सूट असते.
• विधान (2) योग्य आहे: कलम 8(1)(i) अन्वये मंत्रिमंडळाच्या बैठकीतील विचारविनिमयाची कागदपत्रे निर्णय पूर्ण होईपर्यंत उघड करण्यापासून सूट देण्यात आलेली आहे.
• महत्त्वाची टीप: माहिती अधिकार कायद्याच्या कलम 24 नुसार गुप्तहेर यंत्रणांकडून मानवी हक्क उल्लंघन आणि भ्रष्टाचाराची माहिती उघड करणे बंधनकारक आहे.
The correct answer is Option C (Information pertaining to violation of human rights by the intelligence and security organisation is also exempted from disclosure.).
Key Points:
• The Right to Information (RTI) Act, 2005 provides a legal regime for citizens to secure access to information under the control of public authorities.
• Why Statement 3 is INCORRECT: Under Section 24(1) of the RTI Act, intelligence and security organisations specified in the Second Schedule are ordinarily exempted from the Act. However, the proviso to Section 24(1) explicitly mandates that information pertaining to allegations of corruption and human rights violations shall NOT be excluded. Information regarding human rights violations can be disclosed with the approval of the Central/State Information Commission.
• Statement 1 is generally valid: Section 24 exempts listed security and intelligence agencies.
• Statement 2 is correct: Under Section 8(1)(i), Cabinet papers including records of deliberations of the Council of Ministers, Secretaries and other officers are exempted until the decision has been taken and the matter is complete.
• Key Takeaway: RTI exempts intelligence bodies, but allegations of human rights violations and corruption must be disclosed under Section 24.
या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'माहितीचा अधिकार कायदा, २००५ (Right to Information Act - RTI 2005)' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:
या परीक्षेचे सर्व ५,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!
घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.
योग्य कथने ओळखा. (a) अनुच्छेद 33 संसदेला सशस्त्र दल, निमलष्क...
भारतीय राज्यघटनेच्या अनुच्छेद-124 (4) नुसार सर्वोच्च न्यायाल...
हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा
WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा
📑 MPSC Rajyaseva Mains P2 2022 Official Question Paper इतर प्रश्न (More from this Paper)
संपूर्ण टेस्ट सिरीज जॉईन करा ➔2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?
खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?
योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011
योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड
उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :
योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :
पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :
📚 महत्त्वाचे प्रशासकीय कायदे व हक्क (Administrative Acts & Citizen Rights) इतर मागील वर्षांचे प्रश्न (Related PYQs)
सर्व पहा ➔Choose the correct question tag to fill in the blank.
I am the happiest man in my town, ________?
A hardware or software device that is able to modify data according to instructions is called a ________.
Choose the correct word from the following:
After the word, four meanings are given. Choose the correct alternative from the following:
Directory
Choose the correct meaning from the following:
'to dictate letters' mean
The underlined idiom in the following sentence means
People these days want to be rich overnight; naturally they try to earn money by hook or crook.
Which one of the following is closest to the opposite in meaning of the word, 'definite'?