📅MPSC Group B Mains 2015 - Paper 2 (STI)Google वर फॉलो करा

राज्यपालांचा खालीलपैकी कोणता स्वेच्छाधीन अधिकार नाही ?

Which one of the following is not a discretionary power of the Governor?
पर्याय (Options):
a
राज्य विधान परिषदेत एक शष्टांश सदस्य नामनिर्देशित करणे.
Nomination of one-sixth of the members to the State Legislative Council.
✓ योग्य उत्तर
b
राष्ट्रपतीच्या संमतीसाठी विधेयक राखून ठेवणे.
Reservation of a Bill for the consideration of the President.
c
जेंव्हा विधान सभेत कोणत्याही एका पक्षाला स्पष्ट बहुमत नसेल तेव्हा मुख्यमंत्र्याची नेमणूक करणे.
Appointment of the Chief Minister when no single party has clear cut majority in the Assembly.
d
राज्यात राष्ट्रपती शासन लादण्यासाठी शिफारस करणे.
Recommendation for the imposition of the President's rule in the state.
✓ अधिकृत उत्तर: पर्याय a
📝सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation):

योग्य उत्तर पर्याय १ (A) (राज्य विधान परिषदेत एक शष्टांश सदस्य नामनिर्देशित करणे.) आहे.

महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• राज्यपालांचे स्वेच्छाधीन (Discretionary) अधिकार व मंत्रिमंडळाचा सल्ला:
• कलम १७१(३)(e) व १७१(५) नुसार विधान परिषदेवर १/६ सदस्य नामनिर्देशित करताना राज्यपाल स्वतःच्या स्वेच्छाधीन अधिकाराचा वापर करू शकत नाहीत; हे नामनिर्देशन मुख्यमंत्री व मंत्रिमंडळाच्या सल्ल्यानुसारच करावे लागते.
• उर्वरित तिन्ही अधिकार राज्यपालांचे स्वेच्छाधीन अधिकार आहेत:
• राष्ट्रपतींच्या विचारार्थ विधेयक राखून ठेवणे (कलम २००).
• त्रिशंकू विधानसभेत मुख्यमंत्र्यांची निवड करणे (परिस्थितीजन्य स्वेच्छाधिकार).
• राज्यात राष्ट्रपती राजवट (कलम ३५६) लागू करण्याची शिफारस करणे.
• म्हणून विधान परिषदेत १/६ सदस्य नामनिर्देशित करणे हा स्वेच्छाधीन अधिकार नाही (पर्याय क्रमांक १).
• महत्त्वाची टीप: विधान परिषदेवर १/६ सदस्य नामनिर्देशित करणे हा राज्यपालांचा स्वेच्छाधिकार नसून तो मंत्रिमंडळाच्या सल्ल्यानुसार केला जातो.

The correct answer is Option A (Nomination of one-sixth of the members to the State Legislative Council.).

Key Points:
• Powers of the Governor under the Constitution:
• Under Article 171(3)(e) and 171(5), the Governor nominates 1/6th of members to the State Legislative Council possessing special knowledge in literature, science, art, cooperative movement, and social service. This nomination is made strictly on the aid and advice of the Council of Ministers headed by the Chief Minister, NOT in his personal discretion.
• Situational/Constitutional Discretionary Powers include:
• Reserving a bill for the President's consideration (Article 200).
• Appointing a Chief Minister when no party commands a clear majority (situational discretion).
• Recommending imposition of President's Rule under Article 356.
• Therefore, nominating 1/6th members of the Legislative Council is not a discretionary power (Option 1).
• Key Takeaway: Nomination of 1/6th members to the Legislative Council is executed on ministerial advice, not the Governor's personal discretion.

१००% मोफत डाऊनलोडGoogle Play Store

या परीक्षेचे सर्व ५०,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!

घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.

📖 या घटकावरील सविस्तर अभ्यास नोट्स
सर्व विषय नोट्स➔

या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'राज्य शासन: राज्यपाल, मुख्यमंत्री, राज्य मंत्रिमंडळ व विधिमंडळ (State Executive & Legislature)' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:

मोफत नोट्स ⏱️ 35 मि. वाचन

राज्यपाल (कलम १५३ ते १६१): नेमणूक, मर्जीचे तत्त्व, स्वेच्छाधीन अधिकार, वटहुकूम (कलम २१३) व दयेचा अधिकार

भारतीय राज्यघटनेच्या भाग ६ (प्रकरण २: कलम १५३ ते १६७) मध्ये घटकराज्यांच्या कार्यकारी मंडळाची तरतूद आहे. राज्य कार्यकारी...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 35 मि. वाचन

मुख्यमंत्री, राज्य मंत्रिमंडळ व राज्य विधिमंडळ (विधानसभा व विधानपरिषद): रचना, अधिकार व कलम ३७१(२) विशेष तरतुदी

भारतीय संविधानाच्या भाग ६ (कलम १६३ ते २१२) मध्ये घटकराज्यांची शासनप्रणाली विहित करण्यात आली आहे. केंद्राप्रमाणेच राज्यां...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 22 मि. वाचन

महाराष्ट्र राज्य शासन व प्रशासन: विधानसभा (२८८), विधानपरिषद (७८), कलम ३७१(२), MPSC व स्थानिक स्वराज्य संस्था

महाराष्ट्र राज्य शासन व प्रशासनाचे सर्वसमावेशक विश्लेषण: विधानसभा (२८८ जागा, SC २९, ST २५), विधानपरिषद (७८ जागांची रचना...

वाचा➔
💎

🎯 या परीक्षेची संपूर्ण टेस्ट सिरीज

सर्व सराव पेपर्स, मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका व सविस्तर विश्लेषणासह सोडवा

सर्व पहा➔

हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा

WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा

📑 MPSC Group B Mains 2015 - Paper 2 (STI) इतर प्रश्न (More from this Paper)

संपूर्ण टेस्ट सिरीज जॉईन करा ➔
1

2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?

उत्तर पहा ➔
2

खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?

उत्तर पहा ➔
3

योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011

योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड

उत्तर पहा ➔
4

उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
5

योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
6

पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔