पुढील दोन विधानांपैकी कोणते / कोणती योग्य आहे/आहेत ?
(a) 'एका जोरदार चळवळीनंतर प्रतापगढच्या शेतकऱ्यांनी स्वतःच कुळांचे गैर हुसकावणे थांबवले परंतु श्रेय दिले गेले महात्मा गांधींना.
(b) इतर वेळी महात्मा गांधींचे नांव घेऊन आदीवासींनी व शेतकऱ्यांनी चळवळी केल्या ज्या गांधीजींच्या तत्वाप्रमाणे नव्हत्या.
पुढील दोन विधानांपैकी कोणते / कोणती योग्य आहे/आहेत ?
(a) 'एका जोरदार चळवळीनंतर प्रतापगढच्या शेतकऱ्यांनी स्वतःच कुळांचे गैर हुसकावणे थांबवले परंतु श्रेय दिले गेले महात्मा गांधींना.
(b) इतर वेळी महात्मा गांधींचे नांव घेऊन आदीवासींनी व शेतकऱ्यांनी चळवळी केल्या ज्या गांधीजींच्या तत्वाप्रमाणे नव्हत्या.
Which of the following two statements is/are correct?
(a) At the end of a powerful movement peasants of Pratapgarh themselves managed to stop illegal eviction of tenants however the credit was given to Mahatma Gandhi.
(b) At other times, using Gandhiji's name tribals and peasants undertook actions that did not conform to Gandhian ideals.
योग्य उत्तर पर्याय ४ (D) ((a) व (b) दोन्ही) आहे.
महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• १९२०-२१ च्या काळात उत्तर प्रदेशातील अवध (प्रतापगढ, रायबरेली) भागात बाबा रामचंद्र यांच्या नेतृत्वाखाली शेतकऱ्यांनी आंदोलन करून बेकायदेशीर जमिनीवरून हुसकावून लावणे (Bedakhli) थांबवले, पण त्याचे संपूर्ण श्रेय भाबड्या श्रद्धेने महात्मा गांधींना दिले गेले.
• त्याचप्रमाणे अनेक आदिवासी आणि शेतकरी उठावांमध्ये (उदा. अल्लुरी सीताराम राजू यांचे आंदोलन किंवा मध्य प्रांतातील जंगल सत्याग्रह) लोकांनी गांधीजींचे नाव वापरून तीव्र व कधीकधी हिंसक पावले उचलली, जी गांधीजींच्या अहिंसेच्या तत्त्वांत बसत नव्हती.
• त्यामुळे दोन्ही विधाने (a) आणि (b) बरोबर आहेत.
• महत्त्वाची टीप: शेतकरी व आदिवासींनी स्थानिक लढे स्वतः लढूनही गांधीजींच्या नावाने चळवळी चालवल्या.
The correct answer is Option D (Both (a) and (b)).
Key Points:
• During the agrarian unrest in Awadh (including Pratapgarh, Rae Bareli) led by Baba Ramchandra (Kisan Sabha movement, 1920-21), local peasants successfully resisted illegal bedakhli (evictions) by taluqdars, but attributed all miraculous changes and victories to the mythic authority of 'Mahatma Gandhi'.
• In many tribal and agrarian pockets (e.g., Gudem Hills under Alluri Sitarama Raju, forest satyagrahas in Central Provinces), tribal peasants broke forest laws and occasionally used violent methods invocation of Gandhiji’s name, although such actions diverged from non-violent Gandhian principles.
• Both statements (a) and (b) are historically correct.
• Key Takeaway: Peasants and tribals often carried out grassroots revolts in Gandhi's name beyond orthodox Gandhian methods.
या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'महाराष्ट्रातील सशस्त्र क्रांतिकारक, शेतकरी व आदिवासी लढा' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:
महाराष्ट्रातील सशस्त्र क्रांतिकारी चळवळ: फडके, चाफेकर ते सावरकर: संपूर्ण अभ्यास नोट्स
आद्य क्रांतिकारक वासुदेव बळवंत फडके (रामोशी सैन्य, जाहीरनामा, एडेन बलिदान १८८३), चाफेकर बंधू (प्लेग कमिशनर रँड वध २२ जून...
शेतकरी, आदिवासी व रामोशी उठाव: उमाजी नाईक ते वारली चळवळ: संपूर्ण अभ्यास नोट्स
राजे उमाजी नाईक (रामोशी उठाव १८२४-३२, जाहीरनामा, पुणे फाशी), खान्देश भिल्ल उठाव (कजारसिंग, भीमा नाईक अंबापाणी १८५७), राघ...
या परीक्षेचे सर्व ५,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!
घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.
ईस्ट इंडिया कंपनीच्या भारतातील केवळ सत्ताविस्तारावर तो खुष न...
खालीलपैकी कोणता राष्ट्रीय शिक्षणाच्या चळवळीचा भारतीय राजकारण...
हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा
WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा
📑 MPSC Rajyaseva Mains P1 2014 Official Question Paper इतर प्रश्न (More from this Paper)
संपूर्ण टेस्ट सिरीज जॉईन करा ➔2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?
खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?
योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011
योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड
उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :
योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :
पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :
📚 इतिहास (History) इतर मागील वर्षांचे प्रश्न (Related PYQs)
सर्व पहा ➔2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?
खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?
योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011
योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड
उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :
योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :
पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :