📅MPSC Rajyaseva Mains P4 2014 PaperGoogle वर फॉलो करा

पुढील कोणते विधान अयोग्य आहे?

Which of the following statements is incorrect?
पर्याय (Options):
a
शेती उत्पन्न विमा योजना जानेवारी 2004 मध्ये सुरू करण्यात आली.
Farm Income Insurance Scheme was inaugurated in January 2004.
b
शेतकऱ्यांना ही विमा योजना विमा संरक्षण आणि आर्थिक सुरक्षा पुरविते.
It provides insurance safeguards and economic security to farmers.
c
केवळ नैसर्गिक आपत्तींमुळे शेती उत्पन्नात होणारी घट यामधे विचारात घेतली जाते.
It covers loss in agricultural income only due to adverse natural calamities
✓ योग्य उत्तर
d
शासन शेतकऱ्यांना विमा हप्ता देण्याकरता सबसिडी देते.
Govt. also provides subsidy to the farmers in premium payment.
✓ अधिकृत उत्तर: पर्याय c
📝सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation):

योग्य उत्तर पर्याय ३ (C) (केवळ नैसर्गिक आपत्तींमुळे शेती उत्पन्नात होणारी घट यामधे विचारात घेतली जाते.) आहे.

महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• शेती उत्पन्न विमा योजना (Farm Income Insurance Scheme - FIIS):
• केंद्र सरकारने रब्बी २००३-०४ हंगामात जानेवारी २००४ मध्ये ही पथदर्शी योजना सुरू केली होती.
• विधानांचे विश्लेषण:
• विधान (1) सत्य आहे: ही योजना जानेवारी २००४ मध्ये लागू करण्यात आली.
• विधान (2) सत्य आहे: ही योजना शेतकऱ्यांना उत्पन्न स्थैर्य देऊन आर्थिक सुरक्षा पुरवते.
• विधान (3) अयोग्य आहे: या योजनेचे वैशिष्ट्य म्हणजे यात उत्पादनातील घट (नैसर्गिक आपत्तींमुळे) आणि बाजारभावातील घट (किंमतीतील जोखीम) या दोन्ही बाबींचा एकत्रित समावेश करण्यात आला होता. त्यामुळे 'केवळ नैसर्गिक आपत्ती' हे विधान चुकीचे ठरते.
• विधान (4) सत्य आहे: विमा हप्त्यासाठी सरकार शेतकऱ्यांना ७५% पर्यंत सबसिडी (अनुदान) देत होते.
• अंतिम निष्कर्ष:
• विधान (3) अयोग्य असल्याने पर्याय (3) हे योग्य उत्तर आहे.
• महत्त्वाची टीप: शेती उत्पन्न विमा योजना (२००४) नैसर्गिक आपत्तींसोबतच बाजारातील भाव घसरण्याच्या जोखमीलाही संरक्षण देत होती.

The correct answer is Option C (It covers loss in agricultural income only due to adverse natural calamities).

Key Points:
• Farm Income Insurance Scheme (FIIS):
• Launched on a pilot basis during Rabi 2003–04 in January 2004 by the Government of India.
• Detailed Feature Analysis:
• Statement (1) is correct: Launched in January 2004 across 18 selected districts in 10 states.
• Statement (2) is correct: Designed to offer dual protection—comprehensive yield risk insurance plus price volatility coverage to secure farmer incomes.
• Statement (3) is incorrect: The key feature of FIIS was providing comprehensive income protection combining BOTH yield risk (caused by adverse natural calamities) AND market price risk (fluctuations in market price below MSP levels). It was not restricted solely to yield loss caused by natural calamities.
• Statement (4) is correct: The government provided a 75% premium subsidy for small and marginal farmers, and 50% for others.
• Final Answer Key Match:
• Statement 3 is factually inaccurate, making Option 3 the correct response.
• Key Takeaway: Farm Income Insurance Scheme (2004) protected against both production losses and market price crashes, not just natural calamities.

१००% मोफत डाऊनलोडGoogle Play Store

या परीक्षेचे सर्व ५०,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!

घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.

📖 या घटकावरील सविस्तर अभ्यास नोट्स
सर्व विषय नोट्स➔

या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'बँकिंग प्रणाली, मौद्रिक धोरण व वित्तीय बाजार (Banking, Monetary Policy & Markets)' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:

मोफत नोट्स ⏱️ 30 मि. वाचन

भारतीय रिझर्व्ह बँक (RBI): स्थापना, इतिहास (हिल्टन यंग आयोग), राष्ट्रीयीकरण, संघटनात्मक रचना व सर्व वैधानिक कार्ये

भारतीय रिझर्व्ह बँक (Reserve Bank of India - RBI) ही भारताची सर्वोच्च मध्यवर्ती बँक (Central Bank) असून देशातील संपूर्ण...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 30 मि. वाचन

मौद्रिक धोरण समिती (MPC), संख्यात्मक व गुणात्मक साधने, महागाई लक्ष्य चौकट आणि चलनवाढ मोजमाप (CPI वि. WPI)

मौद्रिक धोरण (Monetary Policy) म्हणजे अर्थव्यवस्थेत किंमत स्थैर्य (Price Stability) राखत आर्थिक विकासाला गती देण्यासाठी...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 30 मि. वाचन

बँकिंग राष्ट्रीयीकरण, नरसिंहम समित्या I व II, NPA निवारण (IBC २०१६, SARFAESI), Basel मानके आणि वित्तीय बाजार (नाणे वि. भांडवली बाजार)

भारतातील बँकिंग व्यवस्थेचा इतिहास १९६९ आणि १९८० च्या दोन मोठ्या राष्ट्रीयीकरणाच्या लाटांनी आणि १९९१ च्या LPG सुधारणांनंत...

वाचा➔
💎

🎯 या परीक्षेची संपूर्ण टेस्ट सिरीज

सर्व सराव पेपर्स, मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका व सविस्तर विश्लेषणासह सोडवा

सर्व पहा➔

हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा

WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा

📑 MPSC Rajyaseva Mains P4 2014 Official Question Paper इतर प्रश्न (More from this Paper)

संपूर्ण टेस्ट सिरीज जॉईन करा ➔
1

2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?

उत्तर पहा ➔
2

खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?

उत्तर पहा ➔
3

योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011

योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड

उत्तर पहा ➔
4

उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
5

योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
6

पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔