📅MPSC Rajyaseva Prelims 2022 - GS Paper 1Google वर फॉलो करा

राष्ट्रीय अनुसूचित जमाती आयोगाबाबत (NCST) खालीलपैकी कोणती विधाने बरोबर आहेत ?
(a) ही एक घटनात्मक संस्था आहे जी 2004 मध्ये अस्तित्वात आली आहे.
(b) अनुसूचित जमातीच्या हक्क आणि संरक्षणाच्या वंचनेविरोधात विशिष्ट तक्रारींची चौकशी करणे, हे आयोगाचे कार्य आहे.
(c) आदिवासी समाजाचा साक्षरता दर सुधारण्यासाठी हा आयोग काम करतो.
(d) आदिवासी महिलांचे सक्षमीकरण सुलभ करणे, हे आयोगाचे कार्य आहे.
पर्यायी उत्तरे :

Which of the following statements is/are correct about National Commission for Scheduled Tribes [NCST]?
(a) It is a constitutional body which came into existence in 2004.
(b) Its function is to inquire into specific complaints with respect to the deprivation of rights and safeguards of Scheduled Tribes.
(c) It works to improve literacy rate of Tribal community.
(d) Its function is to facilitate women empowerment of Tribal women.
Answer Options:

पर्याय (Options):
a
फक्त (a)
Only (a)
b
फक्त (a) आणि (b)
Only (a) and (b)
c
फक्त (a), (b) आणि (c)
Only (a), (b) and (c)
d
वरीलपैकी सर्व
All of the above
✓ योग्य उत्तर
✓ अधिकृत उत्तर: पर्याय d
📝सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation):

योग्य उत्तर पर्याय ४ (D) (वरीलपैकी सर्व) आहे.

महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• घटनात्मक दर्जा (a): ८९ वी घटनादुरुस्ती (२००३) द्वारे कलम ३३८A अंतर्गत राष्ट्रीय अनुसूचित जमाती आयोग (NCST) २००४ मध्ये स्थापन झाला. हे विधान बरोबर आहे.
• तक्रार चौकशी (b)
: आदिवासींच्या हक्कांवर गदा आल्यास किंवा संरक्षणाची वंचना झाल्यास तक्रारींची चौकशी करणे हे याचे मुख्य कार्य आहे. हे बरोबर आहे.
• साक्षरता व सक्षमीकरण (c & d): आदिवासी समाजाचा साक्षरता विकास, जीवनमान सुधारणे आणि आदिवासी महिलांचे सक्षमीकरण सुलभ करणे यासाठी आयोग धोरणात्मक शिफारसी व कार्य करतो. हे देखील बरोबर आहे.
• निष्कर्ष
: सर्व विधाने योग्य असल्याने पर्याय ४ (वरीलपैकी सर्व) हे अचूक उत्तर आहे.

The correct answer is Option D (All of the above).

Key Points:
• Constitutional Body & Year (a): Established under Article 338A through the 89th Constitutional Amendment Act, 2003, coming into effect in 2004. Thus (a) is correct.
• Inquiries & Complaints (b)
: Investigating complaints regarding deprivation of constitutional safeguards and rights of STs is a core mandate. Thus (b) is correct.
• Literacy & Welfare (c & d): Monitoring socio-economic development, improving literacy, and protecting rights of tribal women/communities form part of its advisory and developmental monitoring roles. Thus (c) and (d) are applicable functions.
• Conclusion
: All statements are correct, making Option 4 the right answer.

१००% मोफत डाऊनलोडGoogle Play Store

या परीक्षेचे सर्व ५०,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!

घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.

📖 या घटकावरील सविस्तर अभ्यास नोट्स
सर्व विषय नोट्स➔

या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'आणीबाणी विषयक तरतुदी व महत्त्वपूर्ण घटनादुरुस्त्या (Emergency & Amendments)' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:

मोफत नोट्स ⏱️ 35 मि. वाचन

आणीबाणी विषयक तरतुदी (भाग १८, कलम ३५२ ते ३६०): राष्ट्रीय आणीबाणी, राष्ट्रपती राजवट व आर्थिक आणीबाणी

भारतीय राज्यघटनेच्या भाग १८ (कलम ३५२ ते ३६०) मध्ये आणीबाणीच्या असाधारण तरतुदी करण्यात आल्या आहेत. या तरतुदींचा मूळ उद्दे...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 40 मि. वाचन

महत्त्वपूर्ण व ऐतिहासिक घटनादुरुस्त्या (१ ली ते १०६ वी): कलम ३६८ दुरुस्ती पद्धत, ४२ वी, ४४ वी, ७३ वी, ८६ वी, १०१ वी ते १०६ वी

भारतीय राज्यघटनेच्या भाग २० (कलम ३६८) मध्ये संविधानात सुधारणा करण्याचा अधिकार आणि त्याची कार्यपद्धती स्पष्ट करण्यात आली...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 25 मि. वाचन

भारतीय राज्यघटना २०२६ चालू घडामोडी: प्रमुख घटनादुरुस्त्या, सर्वोच्च न्यायालय ऐतिहासिक निकाल, नवीन फौजदारी कायदे व पदस्थ

भारतीय राज्यघटना व कायदा चालू घडामोडी २०२६ (सप्टेंबर २०२६ पर्यंत अद्ययावत): अधिकृत घटनात्मक पदस्थ (राष्ट्रपती, CJI, CEC,...

वाचा➔
💎

🎯 या परीक्षेची संपूर्ण टेस्ट सिरीज

सर्व सराव पेपर्स, मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका व सविस्तर विश्लेषणासह सोडवा

सर्व पहा➔

हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा

WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा

📑 MPSC Rajyaseva Prelims 2022 - GS Paper 1 इतर प्रश्न (More from this Paper)

संपूर्ण टेस्ट सिरीज जॉईन करा ➔
1

2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?

उत्तर पहा ➔
2

खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?

उत्तर पहा ➔
3

योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011

योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड

उत्तर पहा ➔
4

उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
5

योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
6

पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔