लॉर्ड डलहौसीबद्दल खालीलपैकी कोणते विधान सत्य आहे?

(a) रेल्वे युगाची सुरूवात.
(b) स्वतंत्र सार्वजनिक बांधकाम विभागाची स्थापना.
(c) 1852 मध्ये टेलिग्राम विभागाची स्थापना.
(d) पोस्ट कायदा पारित केला आणि 1854 मध्ये पोस्टल स्टॅम्प सुरू केले.

Which of the following statements are true about Lord Dalhousie ?

(a) Started the Railway Era.
(b) Establishment of independent public works department.
(c) Establishment of Telegram Department in 1852.
(d) Passed post law and started postal stamps in 1854.

पर्याय (Options):
a
केवळ (a), (b) आणि (c)
(a), (b) and (c) only
b
केवळ (b), (c) आणि (d)
(b), (c) and (d) only
c
केवळ (a), (c) आणि (d)
(a), (c) and (d) only
d
वरील सर्व
All of the above
✓ योग्य उत्तर
✓ अधिकृत उत्तर: पर्याय d
📝सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation):

योग्य उत्तर वरील सर्व हे आहे.

Key Points

• लॉर्ड डलहौसीने केलेल्या विविध सुधारणा खालीलप्रमाणे आहेत.
• रेल्वे युग सुरू झाले.
• भारतातील सर्व भाग एकमेकांशी जोडण्यासाठी रेल्वेमार्ग बांधण्याची योजना प्रस्तावित होती आणि त्याची सुरुवात त्यांच्या काळात झाली. 1853 मध्ये, मुंबई रेल्वे ही ठाण्याशी जोडली गेली. कलकत्ता ते बिहारमधील राणीगंज या कोळसा उत्पादक भागापर्यंत आणखी एक रेल्वे मार्ग बांधण्यात आला. बिहारमध्येही काही रेल्वेमार्ग बांधण्यात आले.
• स्वतंत्र सार्वजनिक बांधकाम विभागाची स्थापना.
• डलहौसीने यासाठी स्वतंत्र विभाग स्थापन केला. सार्वजनिक बांधकाम: विभागाकडे रस्ते, कालवे पूल इत्यादी बांधण्याची जबाबदारी देण्यात आली होती.
• 1852 मध्ये टेलिग्राम विभागाची स्थापना.
• 1852 मध्ये टेलीग्राफ विभाग पहिल्यांदा सुरु करण्यात आला. जवळपास चार हजार मैल टेलीग्राफने व्यापले होते. कलकत्ता ते पेशावर, बॉम्बे ते मद्रास आणि इतर महत्त्वाच्या ठिकाणांना टेलिग्राफने एकमेकांशी जोडले होते.
• पोस्ट कायदा पारित केला आणि 1854 मध्ये पोस्टल स्टॅम्प सुरू केले.
• 1854 मध्ये आयोगाच्या शिफारशीवरून पोस्ट ऑफिस कायदा मंजूर करण्यात आला. टपाल खात्याचे नियोजन करण्यासाठी महासंचालकांची नियुक्ती करण्यात आली आणि अनेक ठिकाणी टपाल कार्यालये स्थापन करण्यात आली. दोन पैशांचे (अर्धा आणे) पोस्टकार्ड भारताच्या एका भागातून दुसऱ्या भागात पाठवता येईल, अशी व्यवस्था करण्यात आली होती.

The correct answer is All of the above.

Key Points

• Following are the various reforms carried by Lord Dalhousie.
• Started the Railway Era.
• A plan was proposed to construct railway lines to connect all parts of India with one another and beginning was made during his period. In 1853, Bombay was connected with Thana by the Railway. Another railway line was constructed from Calcutta to coal-producing area of Raniganj in Bihar. Some railway lines were laid out in Bihar as well.
• Establishment of independent public works department.
• Dalhousie established a separate department for this purpose. The Public Work: Department was given the responsibility of constructing roads, Canals bridges etc.
• Establishment of Telegram Department in 1852.
• Telegraph's department was first opened in 1852. Nearly four thousand miles were covered by the Telegraphs. Calcutta was connected to Peshawar, Bombay to Madras and so were connected other important places with one another by the Telegraphs.
• Passed post law and started postal stamps in 1854.
• In 1854, a Post Office Act was passed on the recommendation of a Commission. A Director General was appointed to organise the postal department and post offices were established at many places. It was so arranged that a post card of two paise (half an anna) could be sent from one part of India to another.

📖 या घटकावरील सविस्तर अभ्यास नोट्स
सर्व विषय नोट्स➔

या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'ब्रिटिश सत्ता विस्तार, महसूल पद्धती व १८५७ चा राष्ट्रीय उठाव' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:

मोफत नोट्स ⏱️ 18 मि. वाचन

ब्रिटिश सत्ता विस्तार, महसूल पद्धती व प्रशासकीय कायदे: संपूर्ण अभ्यास नोट्स

प्लासी १७५७ व बक्सर १७६४ लढाई, कायमधारा (कॉर्नवॉलिस १७९३), रयतवारी (मन्रो १८२०), महालवारी पद्धत, तैनाती फौज (वेलस्ली १७९...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 18 मि. वाचन

१८५७ चा राष्ट्रीय उठाव आणि महाराष्ट्रातील घडामोडी: संपूर्ण अभ्यास नोट्स

उठावाची राजकीय, सामाजिक व लष्करी कारणे (एनफिल्ड काडतुसे), मंगल पांडे (बराकपूर), बहादुर शाह, झाशीची राणी लक्ष्मीबाई, तात्...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 19 मि. वाचन

ब्रिटिशकालीन शिक्षण आयोग, वृत्तपत्र कायदे व प्रशासकीय सुधारणा: संपूर्ण अभ्यास नोट्स

मेकॉले मिनिट्स १८३५ (झिरपता सिद्धांत), वूड्स डिस्पॅच १८५४ (शिक्षणाचा मॅग्ना कार्टा), हंटर कमिशन १८८२ (फुले-रमाबाई साक्ष)...

वाचा➔
१००% मोफत डाऊनलोडGoogle Play Store

या परीक्षेचे सर्व ५,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!

घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.

हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा

WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा

📑 MPSC Group C Pre 2019 Paper इतर प्रश्न (More from this Paper)

संपूर्ण पेपर ➔
1

_______ विधेयकास संसदेच्या प्रत्येक सभागृहाने विशेष बहुमताने संमत करणे बंधनकारक असते.

उत्तर पहा ➔
2

74 व्या घटनादुरुस्ती संदर्भात खालीलपैकी कोणती विधाने बिनचूक आहेत?
अ. या घटनादुरुस्तीनुसार नगरपालिकांच्या निवडणूकी संबंधीच्या बाबींमध्ये न्यायालयांनी हस्तक्षेप करण्यास कायद्याने बंदी आहे.
ब. पश्चिम बंगालच्या दार्जिलिंग, गोरखा पहाडी परिषदेची कार्ये व अधिकार यांना या कायद्यामुळे बाधा पोहोचणार नाही.
क. मणिपुर पहाडी क्षेत्रातील जिल्हा परिषदांची कार्ये व अधिकार यांना या कायद्यामुळे बाधा पोहोचणार नाही.

उत्तर पहा ➔
3

'कॅबिनेट' ह्या संज्ञेचा राज्यघटनेच्या कोणत्या कलमामध्ये उल्लेख केलेला आढळतो?

उत्तर पहा ➔
4

भारतीय राज्यघटनेनुसार, पुढीलपैकी कोणते मूलभूत कर्तव्य नाही?

उत्तर पहा ➔
5

मूलभूत अधिकारातील खाजगीपणाचा अधिकार कोणत्या कलमामध्ये समाविष्ट करण्यात आला आहे?

उत्तर पहा ➔
6

आर्थिक न्यायाचे तत्व हे भारतीय राज्यघटनेच्या खालीलपैकी कोणत्या दोन्ही भागात समाविष्ट केलेले आहे?

उत्तर पहा ➔

📚 इतिहास (History) इतर मागील वर्षांचे प्रश्न (Related PYQs)

सर्व पहा ➔
1

फाईव्ह आईज, या युतीमध्ये खालीलपैकी कोणत्या देशांचा समावेश होतो ?
(a) अमेरिका
(b) ब्रिटन
(c) न्युझीलंड
(d) ऑस्ट्रेलिया
(e) फ्रान्स
(f) जर्मनी

उत्तर पहा ➔
2

एम.एस. स्वामीनाथन यांच्याविषयी योग्य विधाने ओळखा.
(a) ते तमिळनाडु येथील रहिवासी होते.
(b) त्यांचे उच्च शिक्षण ऑक्सफर्ड विद्यापीठात झाले होते.
(c) ते कृषी विभागाचे शास्त्रज्ञ होते.
(d) ते काहीकाळ राज्यसभेचे सदस्य होते.
(e) त्यांना रॅमन मॅगसेसे पुरस्कार मिळाला होता.

उत्तर पहा ➔
3

महिला आरक्षण विधेयक 2023, संदर्भात खाली दिलेली विधाने विचारात घ्या.
(a) नारीशक्ती वंदन अधिनियम हे घटनात्मक विधेयक 2023 (एकशे अठ्ठावीसावे घटनादुरुस्ती विधेयक) म्हणून संसदेत सादर करण्यात आले.
(b) पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी 10 सप्टेंबर 2023 रोजी हे महिला आरक्षण विधेयक लोकसभेत सादर केले.
(c) या कायद्याद्वारे लोकसभा आणि राज्य विधानसभेच्या 30% जागा महिलांना देण्यात येणार आहेत.
(d) नव्या संसद भवनातील हे पहिलेच विधेयक आहे.
वरीलपैकी योग्य विधाने ओळखा.

उत्तर पहा ➔
4

मुख्यमंत्री सौर कृषी वाहिनी योजनेसंदर्भात पुढीलपैकी योग्य विधाने ओळखा.
(a) ही योजना जून, 2017 मध्ये देवेंद्र फडणवीस मुख्यमंत्री असताना सुरू केली होती.
(b) या योजनेचा मुख्य हेतु हा शेतकऱ्यांना कृषी फीडरच्या माध्यमातून वीज पुरवठा उपलब्ध करून देणे, हा आहे.
(c) या योजनेअंतर्गत शेतकऱ्यांना प्रति एकर ₹ 50,000 भाडे देण्याचा निर्णय सरकारने घेतला.
(d) 33 केव्ही उपकेंद्रापासून 10 कि.मी. पर्यंतच्या सरकारी जमिनीवर सोलार पॅनल उभारले जातात.

उत्तर पहा ➔
5

खालीलपैकी योग्य जोड्या जुळवा :
(a) डॉ. नितीन करमाळकर समिती - (i) महाराष्ट्रामध्ये राष्ट्रीय शैक्षणिक धोरण 2020 च्या अंमलबजावणीसाठी
(b) नितीन करीर समिती - (ii) महाराष्ट्र भुषण पुरस्कार वितरणावेळी झालेल्या दुर्घटनेच्या चौकशी संबंधी
(c) सुनिल पवार समिती - (iii) कांद्याचे दर का कोसळतात, याचा अभ्यास करण्यासाठी
(d) डॉ. के. कस्तुरीरंगन समिती - (iv) राष्ट्रीय शैक्षणिक धोरण 2020 नुसार पुर्वप्राथमिक ते पदवीपर्यंतचा अभ्यासक्रम तयार करण्यासाठी

उत्तर पहा ➔
6

अलीकडेच ओडिशाच्या मुख्यमंत्र्यांनी, मुख्यमंत्री संपुर्ण पुष्टी योजना सुरू केली आहे. या योजनेचे/ची प्राथमिक उद्दिष्ट/ष्टे कोणती ?

उत्तर पहा ➔