महासराव
महासराव™

खालीलपैकी कोणती विधाने महाराष्ट्राच्या पर्जन्याबाबत अचूक आहेत? (a) महाराष्ट्रात पावसाळ्याच्या आरंभी पश्चिमेकडून पूर्वेकडे वायुभार कमी होत जातो. (b) राज्यातील पर्जन्याचे वितरण प्रामुख्याने नैसर्गिक वनस्पतीच्या वितरणावर अवलंबून असल्याचे आढळते. (c) नैऋत्य मोसमी वारे घाट माथ्यावरून पूर्वेकडे जातात तेव्हा त्यांची बाष्पधारणशक्ती वाढते. (d) विदर्भामध्ये पश्चिमेकडून पूर्वेकडे पावसाचे प्रमाण वाढत जाते.

Which of the following statement/s is/are correct regarding the rainfall of Maharashtra? (a) In Maharashtra, the air pressure decreases from West to East at the beginning of the monsoon season. (b) The distribution of rainfall in the state depends mainly on the distribution of natural vegetation. (c) When the South-West monsoon winds move Eastward from the ghats, their vapour holding capacity increases. (d) Rainfall increases from West to East in Vidarbha.
पर्याय (Options):
a
फक्त (a)
Only (a)
b
(a) आणि (b)
(a) and (b)
c
(b) आणि (c)
(b) and (c)
d
(a), (c) आणि (d)
(a), (c) and (d)
✓ योग्य उत्तर
✓ अधिकृत उत्तर: पर्याय d
📝सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation):
योग्य उत्तर पर्याय D [(a), (c) आणि (d)] आहे. सविस्तर स्पष्टीकरण: १. विधान (a) बरोबर: पावसाळ्याच्या सुरुवातीला (मे-जून) पठारी भागात आणि मध्य भारतात तीव्र उष्णतेमुळे कमी दाबाचा पट्टा निर्माण होतो, त्यामुळे हवेचा दाब पश्चिमेकडून पूर्वेकडे कमी होत जातो. २. विधान (b) चुकीचे: पर्जन्याचे वितरण वनस्पतींवर अवलंबून नसते; उलट पर्जन्याच्या वितरणावर नैसर्गिक वनस्पतीचे प्रकार अवलंबून असतात. महाराष्ट्रातील पाऊस हा सह्याद्रीच्या भौगोलिक रचनेवर (प्रतिरोध पाऊस / Orographic rainfall) अवलंबून असतो. ३. विधान (c) बरोबर: नैऋत्य मोसमी वारे सह्याद्री घाटमाथा ओलांडून जेव्हा पूर्वेकडील दख्खन पठारावर खाली उतरतात, तेव्हा त्यांचे तापमान वाढल्यामुळे त्यांची बाष्पधारण शक्ती (Vapour holding capacity) वाढते आणि सापेक्ष आर्द्रता कमी होते, त्यामुळे पर्जन्यछायेचा प्रदेश (Rain shadow zone) तयार होतो. ४. विधान (d) बरोबर: विदर्भामध्ये अरबी समुद्राच्या आणि बंगालच्या उपसागराच्या अशा दोन्ही मान्सून शाखांचा प्रभाव असल्याने नागपूर, गोंदिया, गडचिरोलीकडे पश्चिमेकडून पूर्वेकडे जाताना पावसाचे प्रमाण वाढत जाते (९०० मिमी वरून १५०० मिमी पर्यंत). म्हणून अचूक संच (a), (c) आणि (d) आहे.
The correct answer is Option D ((a), (c) and (d)). Detailed Step-by-Step Analysis: 1. Statement (a) (Correct): With intense summer heating of the continental interior, atmospheric pressure drops steadily from the maritime West to the heated continental interior/East. 2. Statement (b) (Incorrect): Rainfall distribution is governed primarily by orography (the physical alignment of the Western Ghats against monsoon winds), not by vegetation. Vegetation is a consequence of rainfall, not its causal driver. 3. Statement (c) (Correct): As air descends on the leeward eastern slopes of the Western Ghats (adiabatic compression), its temperature rises, which directly enhances its moisture-holding capacity, creating the arid rain-shadow belt. 4. Statement (d) (Correct): In Vidarbha, due to convergence with the moisture-rich Bay of Bengal monsoon branch, rainfall exhibits a clear eastward increase (from ~900 mm in Buldhana/Amravati to over 1500 mm in Bhandara and Gadchiroli). Hence, statements (a), (c), and (d) are correct.

हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा

WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा

📑 MPSC Group B Prelims 2025 Paper इतर प्रश्न (More from this Paper)

संपूर्ण पेपर ➔
1

खालील माहिती काळजीपूर्वक वाचा आणि प्रश्नाचे उत्तर द्या. I. A, B, C, D, E आणि F या सहा विद्यार्थ्यांनी गणित आणि विज्ञानाच्या स्वयं मूल्यमापन चाचणीत सहभाग घेतला. II. A चे गणितातील एकूण गुण C च्या अगदी वर आहेत आणि विज्ञानातील गुण F च्या अगदी वर आहेत. III. B हा विज्ञानात C च्या अगदी वर आहे परंतु गणितात D पेक्षा कमी गुण मिळाले आहेत. IV. F ने विज्ञानात D व E पेक्षा जास्त गुण मिळविले परंतु D प्रमाणे त्याची गणितात प्रगती नाही. V. गणितात C व D च्या मध्ये कोणीही नाही आणि विज्ञानात C आणि A च्या मध्ये कोणीही नाही. तर विज्ञानात कोणी सर्वात जास्त गुण मिळविले ?

उत्तर पहा ➔
2

रोहन रामूचा मुलगा आहे. रामूच्या बाबांनी रोहनला शाळेतून घेतले आणि ते सचिन काकांच्या घरी गेले. सचिनची पत्नी रोहनच्या आईची बहिण आहे. सचिनच्या पत्नीचे रोहनच्या वडिलांशी नाते काय ?

उत्तर पहा ➔
3

जर एखाद्या सांकेतिक भाषेत, BREAKTHROUGH हे EAOUHRBRGHKT असे लिहितात, तर त्याच सांकेतिक भाषेत DISTRIBUTION हे कसे लिहाल ?

उत्तर पहा ➔
4

जर + म्हणजे -, - म्हणजे x, ÷ म्हणजे + आणि x म्हणजे ÷, तर 15 - 3 + 10 x 5 ÷ 5 = ?

उत्तर पहा ➔
5

शेजारील आकृतीत किती त्रिकोण आहेत ?

उत्तर पहा ➔
6

पुढील विधाने वाचून योग्य निष्कर्ष निवडा. विधान १ : सर्व मोगरा शेवंती आहेत. २ : सर्व शेवंती फुले आहेत. निष्कर्ष अ : सर्व फुले मोगरा आहेत. ब : सर्व फुले शेवंती आहेत.

उत्तर पहा ➔

📚 बुद्धिमत्ता चाचणी व तार्किक विश्लेषण (Reasoning & Mental Ability) इतर मागील वर्षांचे प्रश्न (Related PYQs)

सर्व पहा ➔
1

खालील माहिती काळजीपूर्वक वाचा आणि प्रश्नाचे उत्तर द्या. I. A, B, C, D, E आणि F या सहा विद्यार्थ्यांनी गणित आणि विज्ञानाच्या स्वयं मूल्यमापन चाचणीत सहभाग घेतला. II. A चे गणितातील एकूण गुण C च्या अगदी वर आहेत आणि विज्ञानातील गुण F च्या अगदी वर आहेत. III. B हा विज्ञानात C च्या अगदी वर आहे परंतु गणितात D पेक्षा कमी गुण मिळाले आहेत. IV. F ने विज्ञानात D व E पेक्षा जास्त गुण मिळविले परंतु D प्रमाणे त्याची गणितात प्रगती नाही. V. गणितात C व D च्या मध्ये कोणीही नाही आणि विज्ञानात C आणि A च्या मध्ये कोणीही नाही. तर विज्ञानात कोणी सर्वात जास्त गुण मिळविले ?

उत्तर पहा ➔
2

रोहन रामूचा मुलगा आहे. रामूच्या बाबांनी रोहनला शाळेतून घेतले आणि ते सचिन काकांच्या घरी गेले. सचिनची पत्नी रोहनच्या आईची बहिण आहे. सचिनच्या पत्नीचे रोहनच्या वडिलांशी नाते काय ?

उत्तर पहा ➔
3

जर एखाद्या सांकेतिक भाषेत, BREAKTHROUGH हे EAOUHRBRGHKT असे लिहितात, तर त्याच सांकेतिक भाषेत DISTRIBUTION हे कसे लिहाल ?

उत्तर पहा ➔
4

जर + म्हणजे -, - म्हणजे x, ÷ म्हणजे + आणि x म्हणजे ÷, तर 15 - 3 + 10 x 5 ÷ 5 = ?

उत्तर पहा ➔
5

शेजारील आकृतीत किती त्रिकोण आहेत ?

उत्तर पहा ➔
6

पुढील विधाने वाचून योग्य निष्कर्ष निवडा. विधान १ : सर्व मोगरा शेवंती आहेत. २ : सर्व शेवंती फुले आहेत. निष्कर्ष अ : सर्व फुले मोगरा आहेत. ब : सर्व फुले शेवंती आहेत.

उत्तर पहा ➔