खालीलपैकी कोणते विधान बरोबर नाही ?
योग्य उत्तर पर्याय ३ (C) (आय.पी.एस श्रेणीतील अधिकाऱ्याची नेमणूक आणि बडतर्फी केवळ भारताच्या गृहमंत्र्याच्या आदेशाद्वारेच होऊ शकते.) आहे.
महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• अखिल भारतीय सेवा (IPS) घटनात्मक तरतुदी आणि केडर नियंत्रण:
• विधान (३) बरोबर नाही: भारतीय राज्यघटनेच्या कलम ३११(१) नुसार, अखिल भारतीय सेवेतील (IPS) अधिकाऱ्यांची नियुक्ती आणि बडतर्फी (Dismissal/Removal) करण्याचे अधिकार केवळ भारताच्या राष्ट्रपतींना आहेत, केंद्रीय गृहमंत्र्यांना वैयक्तिक आदेशाने नाहीत.
• विधान (१) योग्य आहे: १५ सप्टेंबर १९४८ रोजी माऊंट अबू (राजस्थान) येथे केंद्रीय पोलीस प्रशिक्षण महाविद्यालय स्थापन झाले. १९६७ मध्ये त्याचे नामकरण 'राष्ट्रीय पोलीस अकादमी' करण्यात आले.
• विधान (२) योग्य आहे: आय.पी.एस. (IPS) सेवेचे केडर नियंत्रक मंत्रालय भारत सरकारचे गृह मंत्रालय (MHA) आहे. (IAS चे DoPT तर IFS चे पर्यावरण व वन मंत्रालय असते).
• विधान (४) योग्य आहे: हैदराबाद येथील सरदार वल्लभभाई पटेल राष्ट्रीय पोलीस अकादमी ही प्रशिक्षणार्थींसाठी पदव्युत्तर पदवीकरिता उस्मानिया विद्यापीठाशी संलग्न आहे.
• महत्त्वाची टीप: IPS अधिकाऱ्यांची नियुक्ती व बडतर्फी राष्ट्रपतींच्या नावे होते (कलम ३११); गृह मंत्रालय हे त्यांचे नियंत्रक मंत्रालय असते.
The correct answer is Option C (The officer of IPS cadre can only be appointed and dismissed by an order of Home Minister of India.).
Key Points:
• All India Services (IPS) Constitutional & Cadre Rules:
• Statement 3 is NOT CORRECT: Under Article 311(1) of the Constitution, members of an All-India Service can only be appointed and dismissed/removed by the President of India (not by a personal order of the Union Home Minister). An authority subordinate to the appointing authority cannot dismiss them.
• Statement 1 is TRUE: The Central Police Training College was established at Mount Abu (Rajasthan) on September 15, 1948. It was renamed the National Police Academy in 1967, and later renamed after Sardar Vallabhbhai Patel in 1974 before shifting to Hyderabad in 1975.
• Statement 2 is TRUE: The cadre controlling authority for the Indian Police Service (IPS) is the Ministry of Home Affairs (MHA). (IAS is under DoPT/Ministry of Personnel, and IFS is under MoEFCC).
• Statement 4 is TRUE: The SVPNPA Hyderabad is affiliated with Osmania University for running postgraduate courses and conferring degrees on IPS probationers.
• Key Takeaway: IPS officers are appointed and dismissed by the President (Art 311), while the Ministry of Home Affairs is their cadre controlling authority.
या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'घटनात्मक संस्था व आयोग (Constitutional Bodies: ECI, UPSC, MPSC, Finance Commission & CAG)' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:
केंद्रीय निवडणूक आयोग (कलम ३२४), UPSC व MPSC (कलम ३१५ ते ३२३) आणि केंद्रीय वित्त आयोग (कलम २८०): रचना व कार्ये
ज्या संस्थांची व आयोगांची तरतूद भारतीय राज्यघटनेच्या मूळ कलमांमध्ये स्पष्टपणे नमूद केलेली असते, त्यांना 'घटनात्मक संस्था...
भारताचे नियंत्रक व महालेखापरीक्षक (CAG - कलम १४८), महान्यायवादी (कलम ७६), महाधिवक्ता (कलम १६५) व राष्ट्रीय आयोग (NCSC - कलम ३३८, NCST - कलम ३३८A, NCBC - कलम ३३८B)
भारताचे नियंत्रक व महालेखापरीक्षक (CAG) हे देशाच्या संपूर्ण वित्तीय व्यवस्थेचे (केंद्र व राज्य पातळीवर) सर्वोच्च नियंत्र...
निवडणूक कायदे व मतदारसंघ परिसीमन: RPA १९५० व १९५१ कायदे, परिसीमन आयोग, NOTA व निवडणूक सुधारणा
भारतातील निवडणूक कायद्यांचे संपूर्ण विश्लेषण: लोकप्रतिनिधित्व कायदा १९५० (RPA 1950), लोकप्रतिनिधित्व कायदा १९५१ (RPA 195...
केंद्र-राज्य वित्तीय संबंध व निधी: वित्त आयोग (कलम २८०), GST परिषद (कलम २७९A), संचित, सार्वजनिक व आकस्मिकता निधी
केंद्र-राज्य वित्तीय संघराज्य रचनेचे सखोल विश्लेषण: कलम २८० केंद्रीय वित्त आयोग (१५ वा व १६ वा वित्त आयोग), कलम २७९A GST...
या परीक्षेचे सर्व ५,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!
घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.
महानगरपालिकेबाबत खालील विधाने विचारात घ्या. (a) निर्वाचित नग...
खालील विधाने विचारात घ्या : (a) अखिल भारतीय सेवेतील सदस्यांच...
हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा
WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा
📑 MPSC Rajyaseva Mains P2 2018 Official Question Paper इतर प्रश्न (More from this Paper)
संपूर्ण टेस्ट सिरीज जॉईन करा ➔2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?
खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?
योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011
योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड
उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :
योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :
पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :
📚 भारतीय राज्यघटना (Indian Polity) इतर मागील वर्षांचे प्रश्न (Related PYQs)
सर्व पहा ➔Choose the correct question tag to fill in the blank.
I am the happiest man in my town, ________?
A hardware or software device that is able to modify data according to instructions is called a ________.
Choose the correct word from the following:
After the word, four meanings are given. Choose the correct alternative from the following:
Directory
Choose the correct meaning from the following:
'to dictate letters' mean
The underlined idiom in the following sentence means
People these days want to be rich overnight; naturally they try to earn money by hook or crook.
Which one of the following is closest to the opposite in meaning of the word, 'definite'?