भारतीय अर्थसंकल्पासंदर्भात खालीलपैकी कोणते विधान बरोबर आहे ?
अ. भारतीय अर्थसंकल्पाचा दस्तऐवज एकूण जमा खर्च दर्शवितो.
ब. भारतीय अर्थसंकल्पाचा दस्तऐवज राजकोषीय तूट दर्शवितो.
क. भारतीय अर्थसंकल्पाचा दस्तऐवज प्राथमिक तूट दर्शवितो.
ड. भारतीय अर्थसंकल्पाचा दस्तऐवज परिणामकारक महसूली तूट दर्शवितो.

Which of the following statement is correct regarding Indian Budget?
a. Indian budgetary documents shows total receipts and expenditure.
b. Indian budgetary documents shows fiscal deficit.
c. Indian budgetary documents shows primary deficit.
d. Indian budgetary documents shows effective revenue deficit.

पर्याय (Options):
a
अ आणि ब
a and b
b
क आणि ड
c and d
c
फक्त ब
Only b
d
वरील सर्व
All of the above
✓ योग्य उत्तर
✓ अधिकृत उत्तर: पर्याय d
📝सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation):

योग्य उत्तर पर्याय D (वरील सर्व / All of the above) आहे.

सविस्तर स्पष्टीकरण (केंद्रीय अर्थसंकल्पीय दस्तऐवज व तुटींचे प्रकार):
भारताच्या केंद्रीय अर्थसंकल्पातील 'Budget at a Glance' (अर्थसंकल्प एका दृष्टिक्षेपात) या प्रमुख दस्तऐवजात खालील सर्व बाबी अधिकृतपणे मांडल्या जातात:
१. विधान अ (बरोबर): सरकारचे एकूण जमा (महसुली जमा + भांडवली जमा) आणि एकूण खर्च (महसुली खर्च + भांडवली खर्च) तपशीलवार दर्शविले जातात.
२. विधान ब (बरोबर): राजकोषीय तूट (Fiscal Deficit) = एकूण खर्च − (उधार व इतर देयता वगळून एकूण जमा). ही सरकारची एकूण कर्जाची गरज दर्शवते.
३. विधान क (बरोबर): प्राथमिक तूट (Primary Deficit) = राजकोषीय तूट − व्याज देयता (Interest Payments). ही चालू वर्षाच्या वित्तीय शिस्तीचे मोजमाप करते.
४. विधान ड (बरोबर): परिणामकारक महसुली तूट (Effective Revenue Deficit) = महसुली तूट − भांडवली मालमत्ता निर्माण करण्यासाठी राज्यांना दिलेली अनुदाने (Grants for creation of capital assets).

चारही विधाने अर्थसंकल्पीय दस्तऐवजाचे अचूक प्रतिनिधित्व करतात, म्हणून पर्याय D बरोबर आहे.

The correct answer is Option D (All of the above).

Detailed Step-by-Step Fiscal Framework Analysis:
India's Annual Financial Statement and accompanying FRBM documents (e.g., 'Budget at a Glance') officially report:
1. Total Receipts and Total Expenditure: Across revenue and capital accounts (Statement a is correct);
2. Fiscal Deficit: Total expenditure minus non-debt creating receipts, representing total net government borrowing (Statement b is correct);
3. Primary Deficit: Fiscal deficit minus gross interest payments, isolating current-year fiscal policy stance (Statement c is correct);
4. Effective Revenue Deficit: Revenue deficit minus grants-in-aid disbursed to states for the creation of capital assets (Statement d is correct).

Hence, All of the above (Option D) is correct.

१००% मोफत डाऊनलोडGoogle Play Store

या परीक्षेचे सर्व ५०,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!

घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.

📖 या घटकावरील सविस्तर अभ्यास नोट्स
सर्व विषय नोट्स➔

या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'सार्वजनिक वित्त, कररचना, अर्थसंकल्प व GST (Public Finance & GST)' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:

मोफत नोट्स ⏱️ 30 मि. वाचन

सार्वजनिक महसूल, कर रचना (प्रत्यक्ष वि. अप्रत्यक्ष कर), कर सुधारणा समित्या (चेलय्या, केळकर) व वस्तू आणि सेवा कर (GST)

सार्वजनिक वित्त (Public Finance) मध्ये शासनाचे उत्पन्न (महसूल), खर्च, कर्जे आणि वित्तीय प्रशासनाचा अभ्यास केला जातो. शास...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 30 मि. वाचन

केंद्रीय अर्थसंकल्प (कलम ११२), अर्थसंकल्पाचे प्रकार, वित्तीय तुटींचे सर्व प्रकार (Fiscal, Revenue, Primary Deficit) व FRBM कायदा

भारतीय राज्यघटनेत 'बजेट' (Budget) हा शब्द कुठेही वापरलेला नसून कलम ११२ अंतर्गत त्यास 'वार्षिक वित्तीय विवरणपत्र' (Annual...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 30 मि. वाचन

वित्त आयोग (कलम २८०): घटनात्मक रचना, कार्ये, १ ला ते १६ वा वित्त आयोग, १५ वा वित्त आयोग (४१% वाटा) व कर वाटप निकष

भारतीय संघराज्यामध्ये केंद्र आणि राज्य सरकारांमध्ये वित्तीय संसाधनांचे न्याय्य आणि समतोल वाटप करण्यासाठी कलम २८० अंतर्गत...

वाचा➔
💎

🎯 या परीक्षेची संपूर्ण टेस्ट सिरीज

सर्व सराव पेपर्स, मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका व सविस्तर विश्लेषणासह सोडवा

सर्व पहा➔

हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा

WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा

📑 MPSC Group B Prelims 2024 Paper इतर प्रश्न (More from this Paper)

संपूर्ण पेपर ➔
1

2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?

उत्तर पहा ➔
2

खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?

उत्तर पहा ➔
3

योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011

योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड

उत्तर पहा ➔
4

उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
5

योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
6

पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔