#43📅 MPSC Rajyaseva Mains P4 2015 Official Question Paper(2015) +1 गुण

मध्यवर्ती बँकेच्या मौद्रिक व पतविषयक धोरणातील खालीलपैकी कोणत्या मौद्रिक साधनांचा पैशाच्या विस्तारावर सारखाच परिणाम होतो.

Which of the following monetary tools have the same effect on the expansion of money under monetary and credit policy of the central bank ?

पर्याय (Options):

रोख राखीव गुणोत्तर

Cash Reserve Ratio (CRR)

वैधानिक रोखता गुणोत्तर

Statutory Liquidity Ratio (SLR)

वरील दोन्ही

Both the above

✓ योग्य उत्तर

वरील एकही नाही

Neither of the above

✓ अधिकृत उत्तर: पर्याय c

📝सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation):

योग्य उत्तर पर्याय ३ (C) (वरील दोन्ही) आहे.

महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• रिझर्व्ह बँकेची परिमाणात्मक मौद्रिक साधने:
• रोख राखीव प्रमाण (CRR) आणि वैधानिक रोखता प्रमाण (SLR) ही दोन्ही बँकांच्या निव्वळ मागणी व मुदत ठेवींवर (NDTL) लागू केली जाणारी बंधने आहेत.
• पतविस्तारावरील समान परिणाम:
• कपात केल्यास: जेव्हा RBI द्वारे CRR किंवा SLR कमी केले जाते, तेव्हा व्यापारी बँकांकडे कर्ज देण्यासाठी जास्त तरलता उपलब्ध होते आणि बाजारात पैशाचा विस्तार (Money Expansion) होतो.
• वाढ केल्यास: बँकांमधील रोखता मध्यवर्ती बँकेकडे किंवा सरकारी रोख्यांमध्ये अडकते आणि पतसंकोच होतो.
• या दोन्ही साधनांचा रोखतेवर आणि पैशाच्या विस्तारावर एकाच दिशेने आणि सारखाच प्रभाव पडत असल्याने 'वरील दोन्ही' (पर्याय ३) हे अचूक उत्तर आहे.
• महत्त्वाची टीप: CRR आणि SLR या दोन्ही साधनांमध्ये बदल केल्याने व्यापारी बँकांच्या पतनिर्मितीवर आणि पैशाच्या विस्तारावर सारखाच परिणाम होतो.

The correct answer is Option C (Both the above).

Key Points:
• Monetary Tools of RBI: CRR and SLR:
• Both Cash Reserve Ratio (CRR) and Statutory Liquidity Ratio (SLR) are statutory reserve requirements applied to Net Demand and Time Liabilities (NDTL) of commercial banks.
• Directional Impact on Money Expansion:
• Reduction in CRR/SLR: Releases loanable funds to banks, increases the credit multiplier, expands bank credit, and causes money expansion.
• Hike in CRR/SLR: Sucks liquidity from the banking system, contracts lendable deposits, and curtails credit creation.
• Because both tools operate in the exact same mathematical direction to regulate liquidity and the money supply, Both the above (Option 3) have the same expansionary/contractionary effect.
• Key Takeaway: Both CRR and SLR adjustments alter bank liquidity and money expansion in the exact same directional manner.

📖 या घटकावरील सविस्तर अभ्यास नोट्स बँकिंग प्रणाली, मौद्रिक धोरण व वित्तीय बाजार (Banking, Monetary Policy & Markets)

सर्व विषय नोट्स➔

या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'बँकिंग प्रणाली, मौद्रिक धोरण व वित्तीय बाजार (Banking, Monetary Policy & Markets)' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:

मोफत नोट्स ⏱️ 30 मि. वाचन

भारतीय रिझर्व्ह बँक (RBI): स्थापना, इतिहास (हिल्टन यंग आयोग), राष्ट्रीयीकरण, संघटनात्मक रचना व सर्व वैधानिक कार्ये

भारतीय रिझर्व्ह बँक (Reserve Bank of India - RBI) ही भारताची सर्वोच्च मध्यवर्ती बँक (Central Bank) असून देशातील संपूर्ण...

वाचा➔

मोफत नोट्स ⏱️ 30 मि. वाचन

मौद्रिक धोरण समिती (MPC), संख्यात्मक व गुणात्मक साधने, महागाई लक्ष्य चौकट आणि चलनवाढ मोजमाप (CPI वि. WPI)

मौद्रिक धोरण (Monetary Policy) म्हणजे अर्थव्यवस्थेत किंमत स्थैर्य (Price Stability) राखत आर्थिक विकासाला गती देण्यासाठी...

वाचा➔

मोफत नोट्स ⏱️ 30 मि. वाचन

बँकिंग राष्ट्रीयीकरण, नरसिंहम समित्या I व II, NPA निवारण (IBC २०१६, SARFAESI), Basel मानके आणि वित्तीय बाजार (नाणे वि. भांडवली बाजार)

भारतातील बँकिंग व्यवस्थेचा इतिहास १९६९ आणि १९८० च्या दोन मोठ्या राष्ट्रीयीकरणाच्या लाटांनी आणि १९९१ च्या LPG सुधारणांनंत...

वाचा➔

१००% मोफत डाऊनलोडGoogle Play Store

या परीक्षेचे सर्व ५,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!

घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.

📲 ॲपमध्ये उघडा / डाऊनलोड टेस्ट सिरीज➔

←

मागील प्रश्न #42

1 एप्रिल, 1999 मध्ये स्वर्ण जयंती ग्राम स्व रोजगार योजना ही...

पुढील प्रश्न #44

पुढील दोन विधानांपैकी कोणते योग्य आहे ? (a) उत्पादन उपक्रमां...

→

हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा

WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा

📑 MPSC Rajyaseva Mains P4 2015 Official Question Paper इतर प्रश्न (More from this Paper)

संपूर्ण टेस्ट सिरीज जॉईन करा ➔

2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?

उत्तर पहा ➔ 2

खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?

उत्तर पहा ➔ 3

योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011

योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड

उत्तर पहा ➔ 4

उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔ 5

योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔ 6

पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔

📚 भारतीय अर्थव्यवस्था (Indian Economy) इतर मागील वर्षांचे प्रश्न (Related PYQs)

सर्व पहा ➔

उत्तर पहा ➔ 2

खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?

उत्तर पहा ➔ 3

योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड