📅MPSC Group B Mains 2020 - Paper 2 (ASO)Google वर फॉलो करा

पुढीलपैकी कोणते नियंत्रक व लेखा परीक्षकाचे (CAG) काम नाही ?
(1) शासन खर्चाचे लेखापरीक्षण करणे.
(2) शासन खर्चावर परिणाम करणाऱ्या वित्तिय नियमांचे व आदेशांचे पालन होते आहे किंवा नाही ते पाहणे.
(3) जे पदाधिकारी शासन खर्चाला मंजूरी देत आहेत, ते वैधानिक दृष्ट्या त्या कार्यासाठी सक्षम आहेत की नाही, ते पाहणे.
(4) कल्याणकारी योजनांच्या खर्चाची शिफारस करणे.

Which of the following is not one of the functions of the Comptroller and Auditor General ?
(1) to audit government expenditure.
(2) to ensure that financial rules and orders impacting governmental expenditure are obeyed.
(3) to satisfy itself that those who sanction expenditure have the legal powers to do so.
(4) to recommend expenditure for welfare schemes.

पर्याय (Options):
a
शासन खर्चाचे लेखापरीक्षण करणे.
to audit government expenditure.
b
शासन खर्चावर परिणाम करणाऱ्या वित्तिय नियमांचे व आदेशांचे पालन होते आहे किंवा नाही ते पाहणे.
to ensure that financial rules and orders impacting governmental expenditure are obeyed.
c
जे पदाधिकारी शासन खर्चाला मंजूरी देत आहेत, ते वैधानिक दृष्ट्या त्या कार्यासाठी सक्षम आहेत की नाही, ते पाहणे.
to satisfy itself that those who sanction expenditure have the legal powers to do so.
d
कल्याणकारी योजनांच्या खर्चाची शिफारस करणे.
to recommend expenditure for welfare schemes.
✓ योग्य उत्तर
✓ अधिकृत उत्तर: पर्याय d
📝सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation):

योग्य उत्तर पर्याय ४ (D) (कल्याणकारी योजनांच्या खर्चाची शिफारस करणे.) आहे.

महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• नियंत्रक व महालेखापरीक्षक (CAG) यांची कार्ये व अधिकार:
• भारतीय संविधानातील कलम १४८ ते १५१ आणि कॅग कायदा, १९७१ अन्वये कॅगचे अधिकार स्पष्ट केले आहेत.
• कॅगची प्रमुख कार्ये:
• शासकीय खर्चाचे लेखापरीक्षण करणे (Audit of expenditure).
• वित्तीय नियम व कायद्यांचे काटेकोर पालन झाले आहे की नाही हे तपासणे.
• खर्च मंजूर करणारे अधिकारी कायदेशीररीत्या सक्षम आहेत याची खात्री करणे.
• काय काम नाही?:
• कल्याणकारी योजनांच्या खर्चाची शिफारस करणे किंवा धोरण ठरवणे हे सरकारचे (मंत्रिमंडळ/अर्थमंत्रालय) काम आहे, लेखापरीक्षक असलेल्या 'कॅग'चे नाही.
• म्हणून पर्याय (4) हे कॅगचे काम नाही.
• महत्त्वाची टीप: कॅगचे काम शासकीय खर्चाचे लेखापरीक्षण करणे आहे; कोणत्याही कल्याणकारी योजनांच्या खर्चाची शिफारस करण्याचे अधिकार कॅगकडे नसतात.

The correct answer is Option D (to recommend expenditure for welfare schemes.).

Key Points:
• Functions and Role of the CAG (Articles 148 to 151):
• The CAG of India is the supreme audit institution empowered by the CAG's (Duties, Powers and Conditions of Service) Act, 1971.
• Core audit duties:
• Auditing all expenditure from the Consolidated Fund of India and States (Option 1).
• Ensuring that money shown in accounts was legally available and conformed to the governing financial rules and authorities (Option 2).
• Verifying legal sanction and competency of expenditure-sanctioning officers (Option 3).
• Non-Audit Function:
• Recommending financial allocations or proposing expenditures for government welfare schemes is the executive's policy prerogatives (Cabinet/Ministry of Finance/NITI Aayog), NOT the CAG's audit mandate.
• Hence, Option (4) is NOT a function of the CAG.
• Key Takeaway: CAG conducts ex-post audits on legal and financial conformity; CAG never recommends executive expenditure for welfare schemes.

१००% मोफत डाऊनलोडGoogle Play Store

या परीक्षेचे सर्व ५०,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!

घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.

📖 या घटकावरील सविस्तर अभ्यास नोट्स
सर्व विषय नोट्स➔

या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'घटनात्मक संस्था व आयोग (Constitutional Bodies: ECI, UPSC, MPSC, Finance Commission & CAG)' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:

मोफत नोट्स ⏱️ 35 मि. वाचन

केंद्रीय निवडणूक आयोग (कलम ३२४), UPSC व MPSC (कलम ३१५ ते ३२३) आणि केंद्रीय वित्त आयोग (कलम २८०): रचना व कार्ये

ज्या संस्थांची व आयोगांची तरतूद भारतीय राज्यघटनेच्या मूळ कलमांमध्ये स्पष्टपणे नमूद केलेली असते, त्यांना 'घटनात्मक संस्था...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 35 मि. वाचन

भारताचे नियंत्रक व महालेखापरीक्षक (CAG - कलम १४८), महान्यायवादी (कलम ७६), महाधिवक्ता (कलम १६५) व राष्ट्रीय आयोग (NCSC - कलम ३३८, NCST - कलम ३३८A, NCBC - कलम ३३८B)

भारताचे नियंत्रक व महालेखापरीक्षक (CAG) हे देशाच्या संपूर्ण वित्तीय व्यवस्थेचे (केंद्र व राज्य पातळीवर) सर्वोच्च नियंत्र...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 20 मि. वाचन

निवडणूक कायदे व मतदारसंघ परिसीमन: RPA १९५० व १९५१ कायदे, परिसीमन आयोग, NOTA व निवडणूक सुधारणा

भारतातील निवडणूक कायद्यांचे संपूर्ण विश्लेषण: लोकप्रतिनिधित्व कायदा १९५० (RPA 1950), लोकप्रतिनिधित्व कायदा १९५१ (RPA 195...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 20 मि. वाचन

केंद्र-राज्य वित्तीय संबंध व निधी: वित्त आयोग (कलम २८०), GST परिषद (कलम २७९A), संचित, सार्वजनिक व आकस्मिकता निधी

केंद्र-राज्य वित्तीय संघराज्य रचनेचे सखोल विश्लेषण: कलम २८० केंद्रीय वित्त आयोग (१५ वा व १६ वा वित्त आयोग), कलम २७९A GST...

वाचा➔
💎

🎯 या परीक्षेची संपूर्ण टेस्ट सिरीज

सर्व सराव पेपर्स, मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका व सविस्तर विश्लेषणासह सोडवा

सर्व पहा➔

हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा

WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा

📑 MPSC Group B Mains 2020 - Paper 2 (ASO) इतर प्रश्न (More from this Paper)

संपूर्ण टेस्ट सिरीज जॉईन करा ➔
1

2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?

उत्तर पहा ➔
2

खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?

उत्तर पहा ➔
3

योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011

योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड

उत्तर पहा ➔
4

उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
5

योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
6

पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔