भारतीय नागरिकत्वाचा लोप पुढील कोणत्या कारणामुळे होत नाही ?
योग्य उत्तर पर्याय ४ (D) (भ्रष्ट मार्गाने संपत्ती मिळवून, गैर व्यवहार करून न्यायालयात दोषी ठरणारी व्यक्ती) आहे.
महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• भारतीय राज्यघटनेच्या भाग २ (कलम ५ ते ११) आणि नागरिकत्व कायदा, १९५५ मध्ये नागरिकत्व मिळवण्याच्या आणि गमावण्याच्या तरतुदी आहेत.
• भारतीय नागरिकत्व ३ प्रकारे रद्द होऊ शकते: त्याग करणे (Renunciation), संपुष्टात येणे (Termination) आणि हिरावून घेणे (Deprivation).
• पर्यायांची पडताळणी:
• १. त्याग: एखादी सज्ञान व्यक्ती स्वतःहून दुसऱ्या देशाचे नागरिकत्व स्वीकारण्यासाठी भारताच्या नागरिकत्वाचा त्याग करू शकते.
• २. संपुष्टात येणे: भारताने दुहेरी नागरिकत्व स्वीकारले नसल्याने, जर कोणी इतर देशाचे नागरिकत्व स्वीकारले, तर त्याचे भारतीय नागरिकत्व आपोआप संपुष्टात येते.
• ३. हिरावून घेणे: जर व्यक्तीने घटनेशी बेइमानी केली, देशद्रोह किंवा युद्धकाळात शत्रूला मदत केली (हेरगिरी), तर सरकार तिचे नागरिकत्व हिरावून घेऊ शकते.
• ४. भ्रष्टाचार: भ्रष्ट मार्गाने संपत्ती मिळवणे हा कायदेशीर गुन्हा आहे आणि त्यासाठी तुरुंगवासाची शिक्षा होऊ शकते, परंतु यामुळे एखाद्याचे मूळ भारतीय नागरिकत्व रद्द होत नाही.
• त्यामुळे पर्याय ४ हे नागरिकत्व रद्द होण्याचे कारण नाही.
• महत्त्वाची टीप: नागरिकत्व कायदा १९५५ नुसार देशद्रोह, दुहेरी नागरिकत्व किंवा स्वतःहून त्याग केल्यास नागरिकत्व रद्द होते, परंतु भ्रष्टाचाराच्या गुन्ह्यासाठी नागरिकत्व हिरावून घेतले जात नाही.
The correct answer is Option D (A person found guilty in court for acquiring wealth through corrupt means and malpractices).
Key Points:
• Part II of the Indian Constitution (Articles 5-11) and the Citizenship Act, 1955 deal with the acquisition and loss of citizenship.
• According to the Act, Indian citizenship can be lost in three ways: Renunciation, Termination, and Deprivation.
• Let's evaluate the options:
• 1. Renunciation (त्याग): A citizen of full age can make a declaration renouncing their citizenship (Option 1 is a valid reason).
• 2. Termination (समाप्ती): If an Indian citizen voluntarily acquires the citizenship of another country, their Indian citizenship automatically terminates (Option 2 is a valid reason).
• 3. Deprivation (हिरावून घेणे): The Central Govt can deprive a person of citizenship if they show disloyalty to the Constitution, engage in treason, espionage, or obtained citizenship by fraud (Option 3 is a valid reason).
• 4. Corruption (भ्रष्टाचार): Committing economic offenses or accumulating wealth through corrupt means is a criminal offense punishable by law, but it is NOT a ground for taking away a natural-born citizen's citizenship under the Act.
• Therefore, Option 4 is the correct answer.
• Key Takeaway: Indian citizenship can be lost by Renunciation, Termination, or Deprivation (treason/fraud), but NOT due to economic corruption.
या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'महाराष्ट्रातील प्रमुख समाजसुधारक व सामाजिक प्रबोधन' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:
महात्मा ज्योतिराव फुले: जीवनकार्य, सत्यशोधक समाज व ग्रंथसंपदा: संपूर्ण अभ्यास नोट्स
जन्म (११ एप्रिल १८२७), मुलींची पहिली शाळा (१ जाने १८४८ भिडे वाडा), बालहत्या प्रतिबंधक गृह १८६३, पाण्याचा हौद खुला १८६८,...
राजर्षी छत्रपती शाहू महाराज: आरक्षण, कायदे व बहुजन उद्धार: संपूर्ण अभ्यास नोट्स
जन्म (२६ जून १८७४ - सामाजिक न्याय दिन), वेदोक्त प्रकरण १८९९ (छात्र जगद्गुरू), ५०% आरक्षण जाहीरनामा (२६ जुलै १९०२), मोफत...
भारतरत्न डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर: महाड सत्याग्रह, वृत्तपत्रे व संविधान निर्मिती: संपूर्ण अभ्यास नोट्स
जन्म (१४ एप्रिल १८९१ - ज्ञान दिन), कोलंबिया व LSE पदव्या (The Problem of the Rupee), बहिष्कृत हितकारिणी सभा १९२४, महाड स...
गोपाळ गणेश आगरकर: बुद्धिप्रामाण्यवाद, सुधारक वृत्तपत्र व विचार: संपूर्ण अभ्यास नोट्स
जन्म (१४ जुलै १८५६ टेंभू), केसरीचे पहिले संपादक १८८१, डोंगरी तुरुंगवास १८८२, सुधारक साप्ताहिक (१५ ऑक्टो १८८८ - इष्ट असेल...
महर्षी धोंडो केशव कर्वे: स्त्री शिक्षण, SNDT विद्यापीठ व संस्था: संपूर्ण अभ्यास नोट्स
जन्म (१८ एप्रिल १८५८ मुरुड), आनंदीबाई पुनर्विवाह १८९३, अनाथ बालिकाश्रम हिंगणे १८९६, निष्काम कर्म मठ १९१०, भारतातील पहिले...
लोकहितवादी गोपाळ हरी देशमुख: शतपत्रे, विचार व ग्रंथसंपदा: संपूर्ण अभ्यास नोट्स
जन्म (१८ फेब १८२३ पुणे), प्रभाकरमधील १०८ शतपत्रे (१८४८-५०), मराठीतील पहिला अर्थशास्त्र ग्रंथ लक्ष्मीज्ञान १८४९, ग्रामरचन...
बाळशास्त्री जांभेकर, नाना शंकरशेट व भाऊ दाजी लाड: संपूर्ण अभ्यास नोट्स
बाळशास्त्री जांभेकर (मराठी वृत्तपत्रसृष्टी जनक, दर्पण ६ जाने १८३२, दिग्दर्शन १८४०, शेषाद्री प्रकरण), नाना शंकरशेट (मुंबई...
पंडिता रमाबाई व ताराबाई शिंदे: स्त्री मुक्ती व विचार: संपूर्ण अभ्यास नोट्स
पंडिता रमाबाई (आर्य महिला समाज १८८२, शारदा सदन १८८९, मुक्ती सदन केडगाव १८९८, The High-Caste Hindu Woman ग्रंथ, कैसर-ए-हि...
कर्मवीर भाऊराव पाटील व डॉ. पंजाबराव देशमुख: शिक्षण व शेतकरी क्रांती: संपूर्ण अभ्यास नोट्स
कर्मवीर भाऊराव पाटील (रयत शिक्षण संस्था काले १९१९, वटवृक्ष चिन्ह, कमवा व शिका योजना, छत्रपती शिवाजी बोर्डिंग १९२४ सातारा...
संत गाडगे महाराज व राष्ट्रसंत तुकडोजी महाराज: ग्रामोद्धार व विचार: संपूर्ण अभ्यास नोट्स
संत गाडगे महाराज (डेबूजी झिंगराजी जानोरकर शेणगाव, स्वच्छता व कीर्तन प्रबोधन, दशसूत्री, धर्मशाळा व अनाथालये, अमरावती विद्...
दादोबा पांडुरंग तर्खडकर व सुरुवातीच्या सुधारणा सभा: मानवधर्म, परमहंस व प्रार्थना समाज: संपूर्ण अभ्यास नोट्स
दादोबा पांडुरंग तर्खडकर (मराठीचे पाणिनी), महाराष्ट्र भाषेचे व्याकरण, धर्मविवेचन, मानवधर्म सभा १८४४ (दुर्गाराम मंशाराम),...
या परीक्षेचे सर्व ५,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!
घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.
खगोलीय घटनांचा अभ्यास करण्यासाठी महाराष्ट्रात रेडिओ दुर्बिण...
शिवाजी महाराजांचा जन्म महाराष्ट्रातील कोणत्या किल्ल्यावर झाल...
हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा
WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा
📑 MPSC Group C Clerk-Typist Prelims 2011 Official Question Paper इतर प्रश्न (More from this Paper)
संपूर्ण टेस्ट सिरीज जॉईन करा ➔Choose the correct question tag to fill in the blank.
I am the happiest man in my town, ________?
A hardware or software device that is able to modify data according to instructions is called a ________.
Choose the correct word from the following:
After the word, four meanings are given. Choose the correct alternative from the following:
Directory
Choose the correct meaning from the following:
'to dictate letters' mean
The underlined idiom in the following sentence means
People these days want to be rich overnight; naturally they try to earn money by hook or crook.
Which one of the following is closest to the opposite in meaning of the word, 'definite'?
📚 इतिहास (History) इतर मागील वर्षांचे प्रश्न (Related PYQs)
सर्व पहा ➔Choose the correct question tag to fill in the blank.
I am the happiest man in my town, ________?
A hardware or software device that is able to modify data according to instructions is called a ________.
Choose the correct word from the following:
After the word, four meanings are given. Choose the correct alternative from the following:
Directory
Choose the correct meaning from the following:
'to dictate letters' mean
The underlined idiom in the following sentence means
People these days want to be rich overnight; naturally they try to earn money by hook or crook.
Which one of the following is closest to the opposite in meaning of the word, 'definite'?