#57📅 MPSC Group C Clerk-Typist Prelims 2011 Official Question Paper(2011) +1 गुण

भारतीय नागरिकत्वाचा लोप पुढील कोणत्या कारणामुळे होत नाही ?

Which of the following is not a reason for the termination of Indian citizenship?
पर्याय (Options):
a
एखाद्या व्यक्तीने अन्य देशाचे नागरिकत्व स्वीकारण्यासाठी भारतीय नागरिकत्वाचा त्याग करण्याचे ठरविले व त्यासाठी तसा अर्ज केला ती व्यक्ती
A person who decides to renounce Indian citizenship to accept citizenship of another country and applies for it
b
अन्य कोणत्याही देशाचे नागरिकत्व स्वीकारणारी भारतीय व्यक्ती
An Indian citizen accepting the citizenship of any other country
c
हेरगिरी, देशद्रोह यां सारखे गंभीर गुन्हे करणारी व्यक्ती
A person committing serious crimes like espionage and treason
d
भ्रष्ट मार्गाने संपत्ती मिळवून, गैर व्यवहार करून न्यायालयात दोषी ठरणारी व्यक्ती
A person found guilty in court for acquiring wealth through corrupt means and malpractices
✓ योग्य उत्तर
✓ अधिकृत उत्तर: पर्याय d
📝सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation):

योग्य उत्तर पर्याय ४ (D) (भ्रष्ट मार्गाने संपत्ती मिळवून, गैर व्यवहार करून न्यायालयात दोषी ठरणारी व्यक्ती) आहे.

महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• भारतीय राज्यघटनेच्या भाग २ (कलम ५ ते ११) आणि नागरिकत्व कायदा, १९५५ मध्ये नागरिकत्व मिळवण्याच्या आणि गमावण्याच्या तरतुदी आहेत.
• भारतीय नागरिकत्व ३ प्रकारे रद्द होऊ शकते: त्याग करणे (Renunciation), संपुष्टात येणे (Termination) आणि हिरावून घेणे (Deprivation).
• पर्यायांची पडताळणी:
• १. त्याग: एखादी सज्ञान व्यक्ती स्वतःहून दुसऱ्या देशाचे नागरिकत्व स्वीकारण्यासाठी भारताच्या नागरिकत्वाचा त्याग करू शकते.
• २. संपुष्टात येणे: भारताने दुहेरी नागरिकत्व स्वीकारले नसल्याने, जर कोणी इतर देशाचे नागरिकत्व स्वीकारले, तर त्याचे भारतीय नागरिकत्व आपोआप संपुष्टात येते.
• ३. हिरावून घेणे: जर व्यक्तीने घटनेशी बेइमानी केली, देशद्रोह किंवा युद्धकाळात शत्रूला मदत केली (हेरगिरी), तर सरकार तिचे नागरिकत्व हिरावून घेऊ शकते.
• ४. भ्रष्टाचार: भ्रष्ट मार्गाने संपत्ती मिळवणे हा कायदेशीर गुन्हा आहे आणि त्यासाठी तुरुंगवासाची शिक्षा होऊ शकते, परंतु यामुळे एखाद्याचे मूळ भारतीय नागरिकत्व रद्द होत नाही.
• त्यामुळे पर्याय ४ हे नागरिकत्व रद्द होण्याचे कारण नाही.
• महत्त्वाची टीप: नागरिकत्व कायदा १९५५ नुसार देशद्रोह, दुहेरी नागरिकत्व किंवा स्वतःहून त्याग केल्यास नागरिकत्व रद्द होते, परंतु भ्रष्टाचाराच्या गुन्ह्यासाठी नागरिकत्व हिरावून घेतले जात नाही.

The correct answer is Option D (A person found guilty in court for acquiring wealth through corrupt means and malpractices).

Key Points:
• Part II of the Indian Constitution (Articles 5-11) and the Citizenship Act, 1955 deal with the acquisition and loss of citizenship.
• According to the Act, Indian citizenship can be lost in three ways: Renunciation, Termination, and Deprivation.
• Let's evaluate the options:
• 1. Renunciation (त्याग): A citizen of full age can make a declaration renouncing their citizenship (Option 1 is a valid reason).
• 2. Termination (समाप्ती): If an Indian citizen voluntarily acquires the citizenship of another country, their Indian citizenship automatically terminates (Option 2 is a valid reason).
• 3. Deprivation (हिरावून घेणे): The Central Govt can deprive a person of citizenship if they show disloyalty to the Constitution, engage in treason, espionage, or obtained citizenship by fraud (Option 3 is a valid reason).
• 4. Corruption (भ्रष्टाचार): Committing economic offenses or accumulating wealth through corrupt means is a criminal offense punishable by law, but it is NOT a ground for taking away a natural-born citizen's citizenship under the Act.
• Therefore, Option 4 is the correct answer.
• Key Takeaway: Indian citizenship can be lost by Renunciation, Termination, or Deprivation (treason/fraud), but NOT due to economic corruption.

📖 या घटकावरील सविस्तर अभ्यास नोट्स
सर्व विषय नोट्स➔

या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'महाराष्ट्रातील प्रमुख समाजसुधारक व सामाजिक प्रबोधन' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:

मोफत नोट्स ⏱️ 19 मि. वाचन

महात्मा ज्योतिराव फुले: जीवनकार्य, सत्यशोधक समाज व ग्रंथसंपदा: संपूर्ण अभ्यास नोट्स

जन्म (११ एप्रिल १८२७), मुलींची पहिली शाळा (१ जाने १८४८ भिडे वाडा), बालहत्या प्रतिबंधक गृह १८६३, पाण्याचा हौद खुला १८६८,...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 19 मि. वाचन

राजर्षी छत्रपती शाहू महाराज: आरक्षण, कायदे व बहुजन उद्धार: संपूर्ण अभ्यास नोट्स

जन्म (२६ जून १८७४ - सामाजिक न्याय दिन), वेदोक्त प्रकरण १८९९ (छात्र जगद्गुरू), ५०% आरक्षण जाहीरनामा (२६ जुलै १९०२), मोफत...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 20 मि. वाचन

भारतरत्न डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर: महाड सत्याग्रह, वृत्तपत्रे व संविधान निर्मिती: संपूर्ण अभ्यास नोट्स

जन्म (१४ एप्रिल १८९१ - ज्ञान दिन), कोलंबिया व LSE पदव्या (The Problem of the Rupee), बहिष्कृत हितकारिणी सभा १९२४, महाड स...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 19 मि. वाचन

गोपाळ गणेश आगरकर: बुद्धिप्रामाण्यवाद, सुधारक वृत्तपत्र व विचार: संपूर्ण अभ्यास नोट्स

जन्म (१४ जुलै १८५६ टेंभू), केसरीचे पहिले संपादक १८८१, डोंगरी तुरुंगवास १८८२, सुधारक साप्ताहिक (१५ ऑक्टो १८८८ - इष्ट असेल...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 19 मि. वाचन

महर्षी धोंडो केशव कर्वे: स्त्री शिक्षण, SNDT विद्यापीठ व संस्था: संपूर्ण अभ्यास नोट्स

जन्म (१८ एप्रिल १८५८ मुरुड), आनंदीबाई पुनर्विवाह १८९३, अनाथ बालिकाश्रम हिंगणे १८९६, निष्काम कर्म मठ १९१०, भारतातील पहिले...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 19 मि. वाचन

लोकहितवादी गोपाळ हरी देशमुख: शतपत्रे, विचार व ग्रंथसंपदा: संपूर्ण अभ्यास नोट्स

जन्म (१८ फेब १८२३ पुणे), प्रभाकरमधील १०८ शतपत्रे (१८४८-५०), मराठीतील पहिला अर्थशास्त्र ग्रंथ लक्ष्मीज्ञान १८४९, ग्रामरचन...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 19 मि. वाचन

बाळशास्त्री जांभेकर, नाना शंकरशेट व भाऊ दाजी लाड: संपूर्ण अभ्यास नोट्स

बाळशास्त्री जांभेकर (मराठी वृत्तपत्रसृष्टी जनक, दर्पण ६ जाने १८३२, दिग्दर्शन १८४०, शेषाद्री प्रकरण), नाना शंकरशेट (मुंबई...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 19 मि. वाचन

पंडिता रमाबाई व ताराबाई शिंदे: स्त्री मुक्ती व विचार: संपूर्ण अभ्यास नोट्स

पंडिता रमाबाई (आर्य महिला समाज १८८२, शारदा सदन १८८९, मुक्ती सदन केडगाव १८९८, The High-Caste Hindu Woman ग्रंथ, कैसर-ए-हि...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 19 मि. वाचन

कर्मवीर भाऊराव पाटील व डॉ. पंजाबराव देशमुख: शिक्षण व शेतकरी क्रांती: संपूर्ण अभ्यास नोट्स

कर्मवीर भाऊराव पाटील (रयत शिक्षण संस्था काले १९१९, वटवृक्ष चिन्ह, कमवा व शिका योजना, छत्रपती शिवाजी बोर्डिंग १९२४ सातारा...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 19 मि. वाचन

संत गाडगे महाराज व राष्ट्रसंत तुकडोजी महाराज: ग्रामोद्धार व विचार: संपूर्ण अभ्यास नोट्स

संत गाडगे महाराज (डेबूजी झिंगराजी जानोरकर शेणगाव, स्वच्छता व कीर्तन प्रबोधन, दशसूत्री, धर्मशाळा व अनाथालये, अमरावती विद्...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 17 मि. वाचन

दादोबा पांडुरंग तर्खडकर व सुरुवातीच्या सुधारणा सभा: मानवधर्म, परमहंस व प्रार्थना समाज: संपूर्ण अभ्यास नोट्स

दादोबा पांडुरंग तर्खडकर (मराठीचे पाणिनी), महाराष्ट्र भाषेचे व्याकरण, धर्मविवेचन, मानवधर्म सभा १८४४ (दुर्गाराम मंशाराम),...

वाचा➔
१००% मोफत डाऊनलोडGoogle Play Store

या परीक्षेचे सर्व ५,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!

घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.

हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा

WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा