पुढीलपैकी कोणती आकृती चौकोण, आयत व त्रिकोण यामधील संबंध योग्यरितीने दर्शविते?
योग्य उत्तर पर्याय १ (A) (दोन समकेंद्री वर्तुळे आणि एक स्वतंत्र वर्तुळ) आहे.
महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• मूळ संकल्पना: वेन आकृत्या (Venn Diagrams) वापरून विविध घटकांमधील तार्किक संबंध आणि त्यांचा वर्ग/उपवर्ग (Hierarchy) दर्शवला जातो.
• तार्किक विश्लेषण:
• 1. चौकोन आणि आयत: चौकोन म्हणजे ४ बाजू असलेली कोणतीही बंदिस्त आकृती. आयत हा चौकोनाचाच एक विशिष्ट प्रकार आहे. याचा अर्थ, *सर्व आयत हे चौकोन असतात*. तार्किकदृष्ट्या, आयताचे वर्तुळ हे पूर्णपणे चौकोनाच्या मोठ्या वर्तुळाच्या आत असले पाहिजे (समकेंद्री संबंध).
• 2. त्रिकोण: त्रिकोण ही ३ बाजू असलेली आकृती आहे. कोणताही त्रिकोण कधीही चौकोन किंवा आयत असू शकत नाही. त्यामुळे त्रिकोणाचे वर्तुळ हे उर्वरित दोन्ही वर्तुळांपासून पूर्णपणे वेगळे असले पाहिजे.
• निष्कर्ष: योग्य आकृती अशी असेल ज्यात दोन वर्तुळे एकाच्या आत एक (आयताचे वर्तुळ चौकोनाच्या आत) असतील आणि तिसरे वर्तुळ (त्रिकोण) पूर्णपणे वेगळे असेल.
• परीक्षेतील सापळा: सर्व भूमितीय आकार आहेत म्हणून ते एकमेकांना छेदतील असा चुकीचा अंदाज लावू नका.
• महत्त्वाची टीप: सर्व आयत चौकोन असतात (उपवर्ग). त्रिकोण हा पूर्णपणे वेगळा घटक आहे.
The correct answer is Option A (Concentric circles with a separate circle).
Key Points:
• Core Concept: Venn diagrams map the logical relationships and hierarchies between different classes of objects based on their geometric properties.
• Logical Analysis:
• 1. Quadrilateral & Rectangle: A quadrilateral is any 4-sided polygon. A rectangle is a specific type of quadrilateral (with 4 right angles). Therefore, *All rectangles are quadrilaterals*. Logically, the circle representing rectangles must be completely enclosed within the larger circle representing quadrilaterals (Concentric relationship).
• 2. Triangle: A triangle is a 3-sided polygon. It cannot be a quadrilateral or a rectangle under any circumstances. Therefore, the circle representing triangles must be completely separate from the other two circles.
• Conclusion: The correct visualization is two concentric circles (Rectangle inside Quadrilateral) and one entirely detached circle (Triangle).
• Exam Trap: Do not assume overlap just because all three are geometric shapes. Test class hierarchy properly.
• Key Takeaway: All rectangles are quadrilaterals (subset). Triangles are completely distinct.
या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'वेन आकृत्या व तर्क-अनुमान (Venn Diagrams & Syllogism)' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:
या परीक्षेचे सर्व ५,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!
घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.
खालील संख्याश्रेणीमध्ये पुढील संख्या कोणती असेल? 2, 9, 28, 6...
खालील वर्तुळालेख पुस्तक प्रकाशित करण्यासाठी होणारे विविध खर्...
हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा
WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा
📑 MPSC Group B Mains 2025 - Paper 2 (सामान्य क्षमता चाचणी) इतर प्रश्न (More from this Paper)
संपूर्ण पेपर ➔घरगुती उपभोगाला चालना देण्यासाठी प्राप्तिकरात घट करणे हे _______ याचे उदाहरण आहे.
महाराष्ट्र मानवी विकास अहवाल 2012 अनुसार मानवी विकासाच्या खालीलपैकी कोणत्या निर्देशांकांमध्ये जिल्ह्यांतर्गत राज्यभर असमानता कायम आहे?
(a) उत्पन्न (b) अर्भक जीवन शक्यता (c) एकूण साक्षरता (d) स्थूल पटनोंदणी प्रमाण
लोकसंख्या संक्रमण सिद्धांताच्या दुसऱ्या टप्प्यात मृत्यू दर कमी आणि _______ दिसून येतो.
व्यापार चक्रातील आकुंचन या कालावधीत अर्थव्यवस्थेत खालीलपैकी कोणते बदल होतात?
(a) वस्तू व सेवांच्या किंमतीत वाढ
(b) वास्तविक GDP मधील घट
(c) रोजगारात घट
(d) गुंतवणुकीत घट
शाश्वत विकास उद्दिष्टे (SDG) भारत निर्देशांक 2023-24 संदर्भात पुढील विधाने विचारात घ्या :
(a) या निर्देशांकाद्वारे सर्व राज्ये आणि केंद्रशासित प्रदेशांची शाश्वत विकास उद्दिष्टांच्या (SDGs) संदर्भातील प्रगती 113 निर्देशांकांच्या आधारे मोजली जाते, जी राष्ट्रीय निर्देशक ढाचा (NIF) शी सुसंगत आहे.
(b) प्रत्येक राज्य व केंद्रशासित प्रदेशासाठी सर्व 17 शाश्वत विकास उद्दिष्टांवर (SDGs) उद्दिष्टनिहाय गुण गणना केली जाते.
(c) एखाद्या राज्य किंवा केंद्रशासित प्रदेशाचा एकत्रित गुण क्रमांक (composite score) हा निर्देशांकात समाविष्ट असलेल्या SDGs वरील उद्दिष्टनिहाय गुणांचे एकत्रीकरण करून निश्चित केला जातो.
(d) या निर्देशांकात 0 गुण मिळणे म्हणजे त्या राज्याने किंवा केंद्रशासित प्रदेशाने मूल्यमापनातील SDG उद्दिष्टे पूर्णपणे साध्य केली आहेत असे दर्शविते.
सहकारी विकास निधी (CDF) बद्दल योग्य विधान/ने कोणती आहेत?
(a) त्याची स्थापना नाबार्डने केली आहे.
(b) त्याची स्थापना 1993 मध्ये केली गेली.
(c) सहकारी पतसंस्थांचे मजबुतीकरण हे या योजनेचे एक उद्दिष्ट आहे.
📚 बुद्धिमत्ता चाचणी व तार्किक विश्लेषण (Reasoning & Mental Ability) इतर मागील वर्षांचे प्रश्न (Related PYQs)
सर्व पहा ➔घरगुती उपभोगाला चालना देण्यासाठी प्राप्तिकरात घट करणे हे _______ याचे उदाहरण आहे.
महाराष्ट्र मानवी विकास अहवाल 2012 अनुसार मानवी विकासाच्या खालीलपैकी कोणत्या निर्देशांकांमध्ये जिल्ह्यांतर्गत राज्यभर असमानता कायम आहे?
(a) उत्पन्न (b) अर्भक जीवन शक्यता (c) एकूण साक्षरता (d) स्थूल पटनोंदणी प्रमाण
लोकसंख्या संक्रमण सिद्धांताच्या दुसऱ्या टप्प्यात मृत्यू दर कमी आणि _______ दिसून येतो.
व्यापार चक्रातील आकुंचन या कालावधीत अर्थव्यवस्थेत खालीलपैकी कोणते बदल होतात?
(a) वस्तू व सेवांच्या किंमतीत वाढ
(b) वास्तविक GDP मधील घट
(c) रोजगारात घट
(d) गुंतवणुकीत घट
शाश्वत विकास उद्दिष्टे (SDG) भारत निर्देशांक 2023-24 संदर्भात पुढील विधाने विचारात घ्या :
(a) या निर्देशांकाद्वारे सर्व राज्ये आणि केंद्रशासित प्रदेशांची शाश्वत विकास उद्दिष्टांच्या (SDGs) संदर्भातील प्रगती 113 निर्देशांकांच्या आधारे मोजली जाते, जी राष्ट्रीय निर्देशक ढाचा (NIF) शी सुसंगत आहे.
(b) प्रत्येक राज्य व केंद्रशासित प्रदेशासाठी सर्व 17 शाश्वत विकास उद्दिष्टांवर (SDGs) उद्दिष्टनिहाय गुण गणना केली जाते.
(c) एखाद्या राज्य किंवा केंद्रशासित प्रदेशाचा एकत्रित गुण क्रमांक (composite score) हा निर्देशांकात समाविष्ट असलेल्या SDGs वरील उद्दिष्टनिहाय गुणांचे एकत्रीकरण करून निश्चित केला जातो.
(d) या निर्देशांकात 0 गुण मिळणे म्हणजे त्या राज्याने किंवा केंद्रशासित प्रदेशाने मूल्यमापनातील SDG उद्दिष्टे पूर्णपणे साध्य केली आहेत असे दर्शविते.
सहकारी विकास निधी (CDF) बद्दल योग्य विधान/ने कोणती आहेत?
(a) त्याची स्थापना नाबार्डने केली आहे.
(b) त्याची स्थापना 1993 मध्ये केली गेली.
(c) सहकारी पतसंस्थांचे मजबुतीकरण हे या योजनेचे एक उद्दिष्ट आहे.