खालीलपैकी कोणती घटनादुरुस्ती ही शहरी भागातील स्थानिक स्वराज्य संस्थांशी संबंधीत आहे ?

Which of the following Constitutional Amendments is related to urban local self-government ?
पर्याय (Options):
a
73 वी घटनादुरुस्ती
73rd Amendment
b
97 वी घटनादुरुस्ती
97th Amendment
c
74 वी घटनादुरुस्ती
74th Amendment
✓ योग्य उत्तर
d
71 वी घटनादुरुस्ती
71st Amendment
✓ अधिकृत उत्तर: पर्याय c
📝सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation):

योग्य उत्तर पर्याय C (74 वी घटनादुरुस्ती / 74th Amendment) आहे.

सविस्तर स्पष्टीकरण:
१. ७४ वी घटनादुरुस्ती कायदा १९९२ (74th Constitutional Amendment Act, 1992): नागरी स्थानिक स्वराज्य संस्थांना (Urban Local Self-Government - नगरपंचायत, नगरपरिषद आणि महानगरपालिका) घटनात्मक दर्जा प्रदान करणारी ही ऐतिहासिक घटनादुरुस्ती आहे. याद्वारे संविधानात 'भाग IX-A' (कलम 243P ते 243ZG) आणि '१२ वी अनुसूची' जोडण्यात आली. ही दुरुस्ती १ जून १९९३ रोजी अंमलात आली.
२. इतर घटनादुरुस्त्या:
- ७३ वी घटनादुरुस्ती (1992): ग्रामीण स्थानिक स्वराज्य संस्थांशी (पंचायती राज - ग्रामपंचायत, पंचायत समिती, जिल्हा परिषद) संबंधित (भाग IX, ११ वी अनुसूची).
- ९७ वी घटनादुरुस्ती (2011): सहकारी संस्थांशी संबंधित (भाग IX-B).
- ७१ वी घटनादुरुस्ती (1992): ८ व्या अनुसूचीत कोकणी, मणिपुरी आणि नेपाळी भाषांचा समावेश.

म्हणून नागरी स्थानिक स्वराज्य संस्थांशी संबंधित घटनादुरुस्ती ७४ वी आहे.

The correct answer is Option C (74th Amendment).

Detailed Step-by-Step Analysis:
1. The 74th Constitutional Amendment Act of 1992 granted constitutional recognition and protection to Urban Local Bodies (Municipalities: Nagar Panchayats, Municipal Councils, and Municipal Corporations).
- Inserted Part IX-A (Articles 243P to 243ZG) and the 12th Schedule (18 functional items).
- Enforced on 1 June 1993.
2. Comparison with other options:
- 73rd Amendment (1992): Rural Local Government (Panchayati Raj, Part IX, 11th Schedule).
- 97th Amendment (2011): Co-operative Societies (Part IX-B).
- 71st Amendment (1992): Included Konkani, Manipuri, and Nepali in the Eighth Schedule.

Hence, Option C is correct.

१००% मोफत डाऊनलोडGoogle Play Store

या परीक्षेचे सर्व ५०,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!

घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.

📖 या घटकावरील सविस्तर अभ्यास नोट्स
सर्व विषय नोट्स➔

या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'पंचायत राज व स्थानिक स्वराज्य संस्था (Panchayati Raj & Urban Local Government)' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:

मोफत नोट्स ⏱️ 35 मि. वाचन

पंचायत राजची ऐतिहासिक पार्श्वभूमी, विकास समित्या (बलवंतराय, वसंतराव नाईक) व ७३ वी-७४ वी घटनादुरुस्ती

भारतात स्थानिक स्वराज्य संस्थांची मुळे प्राचीन ग्रामव्यवस्थेत आढळतात. आधुनिक काळात १८८२ चा लॉर्ड रिपन यांचा ठराव हा 'स्थ...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 35 मि. वाचन

ग्रामीण स्थानिक स्वराज्य संस्था: ग्रामपंचायत (१९५८ कायदा), पंचायत समिती व जिल्हा परिषद (१९६१ कायदा) सखोल रचना

महाराष्ट्रात ग्रामीण स्थानिक स्वराज्य संस्थांची त्रिस्तरीय रचना दोन स्वतंत्र अधिनियमांद्वारे नियंत्रित केली जाते: १) गाव...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 40 मि. वाचन

नागरी स्थानिक स्वराज्य संस्था: महानगरपालिका (महाराष्ट्रातील सर्व २९ मनपा), नगरपालिका, नगरपंचायत व छावणी मंडळे

भारतातील नागरी स्थानिक प्रशासनाची मुहूर्तमेढ १६८८ मध्ये मद्रास महानगरपालिकेच्या (Madras Municipal Corporation) स्थापनेने...

वाचा➔
💎

🎯 या परीक्षेची संपूर्ण टेस्ट सिरीज

सर्व सराव पेपर्स, मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका व सविस्तर विश्लेषणासह सोडवा

सर्व पहा➔

हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा

WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा

📑 MPSC Group B Prelims 2026 Paper इतर प्रश्न (More from this Paper)

संपूर्ण पेपर ➔
1

2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?

उत्तर पहा ➔
2

खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?

उत्तर पहा ➔
3

योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011

योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड

उत्तर पहा ➔
4

उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
5

योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
6

पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔