#67📅 MPSC Group B Mains 2019 - Paper 2 (STI)(2019) +1 गुण

पुढीलपैकी कशाचा समावेश तुटीच्या अर्थभरण्याच्या परिणामांमध्ये होतो ?
अ. किंमतींमध्ये वाढ
ब. बचत रचनेत बदल
क. बँकांची पतनिर्मिती
पर्यायी उत्तरे :

Which of the following are the effects of Deficit Financing?
a. Rise in prices
b. Change in the pattern of savings
c. Credit creation by banks
Answer options:

पर्याय (Options):
a
फक्त अ आणि ब
Only a and b
b
फक्त अ आणि क
Only a and c
✓ योग्य उत्तर
c
फक्त ब आणि क
Only b and c
d
वरील सर्व
All of the above
✓ अधिकृत उत्तर: पर्याय b
📝सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation):

योग्य उत्तर पर्याय २ (B) (फक्त अ आणि क) आहे.

महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• जेव्हा सरकार अर्थसंकल्पीय तूट भरून काढण्यासाठी रिझर्व्ह बँकेकडून कर्ज घेते किंवा नवीन चलन निर्माण करते, तेव्हा त्याला 'तुटीचा अर्थभरणा' (Deficit Financing) म्हणतात:
• किंमतींमध्ये वाढ (अ): अर्थव्यवस्थेत पैशाचा पुरवठा वाढल्याने वस्तू व सेवांच्या किमती वाढतात म्हणजेच भाववाढ/चलनवाढ घडून येते.
• बँकांची पतनिर्मिती (क): सरकारी खर्चामुळे व्यापारी बँकांकडील रोख राखीव निधीत वाढ होते, ज्यामुळे बँकांची कर्ज देण्याची क्षमता व पतनिर्मिती वाढते.
• आयोगाच्या अधिकृत अंतिम उत्तरतालिकेनुसार या परिणामांमध्ये पर्याय २ (फक्त अ आणि क) हे अचूक उत्तर निश्चित करण्यात आले आहे.
• महत्त्वाची टीप: तुटीच्या अर्थभरण्यामुळे अर्थव्यवस्थेत किमतींमध्ये वाढ होते आणि व्यापारी बँकांची पतनिर्मिती वाढते (पर्याय २: फक्त अ आणि क).

The correct answer is Option B (Only a and c).

Key Points:
• Deficit financing occurs when the government finances its budget deficit by borrowing from the central bank (monetization of deficit / printing currency):
• Rise in prices (a): Increased aggregate demand and rapid money supply without an immediate matching increase in real goods creates inflationary price rise.
• Credit creation by banks (c): Government expenditures inject high-powered money into the commercial banking system, expanding bank cash reserves and multiplying credit creation.
• While savings may be distorted by inflation, in traditional academic and MPSC economics frameworks, 'Rise in prices' and 'Credit creation by banks' are identified as the direct primary macro consequences.
• In the official final answer key, Option 2 (Only a and c) is the designated answer.
• Key Takeaway: Direct macroeconomic effects of deficit financing include a rise in prices and increased credit creation by banks (Only a and c).

📖 या घटकावरील सविस्तर अभ्यास नोट्स
सर्व विषय नोट्स➔

या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'बँकिंग प्रणाली, मौद्रिक धोरण व वित्तीय बाजार (Banking, Monetary Policy & Markets)' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:

मोफत नोट्स ⏱️ 30 मि. वाचन

भारतीय रिझर्व्ह बँक (RBI): स्थापना, इतिहास (हिल्टन यंग आयोग), राष्ट्रीयीकरण, संघटनात्मक रचना व सर्व वैधानिक कार्ये

भारतीय रिझर्व्ह बँक (Reserve Bank of India - RBI) ही भारताची सर्वोच्च मध्यवर्ती बँक (Central Bank) असून देशातील संपूर्ण...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 30 मि. वाचन

मौद्रिक धोरण समिती (MPC), संख्यात्मक व गुणात्मक साधने, महागाई लक्ष्य चौकट आणि चलनवाढ मोजमाप (CPI वि. WPI)

मौद्रिक धोरण (Monetary Policy) म्हणजे अर्थव्यवस्थेत किंमत स्थैर्य (Price Stability) राखत आर्थिक विकासाला गती देण्यासाठी...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 30 मि. वाचन

बँकिंग राष्ट्रीयीकरण, नरसिंहम समित्या I व II, NPA निवारण (IBC २०१६, SARFAESI), Basel मानके आणि वित्तीय बाजार (नाणे वि. भांडवली बाजार)

भारतातील बँकिंग व्यवस्थेचा इतिहास १९६९ आणि १९८० च्या दोन मोठ्या राष्ट्रीयीकरणाच्या लाटांनी आणि १९९१ च्या LPG सुधारणांनंत...

वाचा➔
१००% मोफत डाऊनलोडGoogle Play Store

या परीक्षेचे सर्व ५,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!

घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.

हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा

WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा

📑 MPSC Group B Mains 2019 - Paper 2 (STI) इतर प्रश्न (More from this Paper)

संपूर्ण टेस्ट सिरीज जॉईन करा ➔
1

2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?

उत्तर पहा ➔
2

खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?

उत्तर पहा ➔
3

योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011

योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड

उत्तर पहा ➔
4

उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
5

योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
6

पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔