📅MPSC Rajyaseva Mains P4 2023 PaperGoogle वर फॉलो करा

प्रधानमंत्री पिक विमा योजनेची वैशिष्ट्ये खालीलपैकी कोणती आहेत ?
a. या योजनेची अंमलबजावणी 1 एप्रिल 2016 पासून करण्यात आली.
b. या योजनेंतर्गत योजनेत समाविष्ट झालेल्या एखाद्या विशिष्ट गावातील शेतकऱ्यांच्या पिकाचे नुकसान झाले तर त्याला नुकसान भरपाई मिळू शकत नाही.
c. या योजनेतील सहभागी शेतकऱ्यांना पिकाचे नुकसान झाल्यास नुकसान भरपाईची रक्कम त्याच्या बँक खात्यावर जमा होते.
d. या योजनेच्या मार्गदर्शक सूचनेनुसार शेतकऱ्यांनी संबंधित पिकाचा विमा उतरविला असेल व त्या पिकाचे नुकसान झाले तर 24 तासात नुकसानीचा अहवाल देणे आवश्यक आहे.

Which of the following are characteristics of Pradhan Mantri Fasal Bima Yojana?
a. The implementation of this scheme started from 1st April 2016.
b. As per this scheme if the farmers take the crop insurance and a farmer's crop is damaged in a specific village, he will not get the benefit of insurance.
c. The farmer participated in this scheme will get the benefit of crop loss directly in bank account.
d. As per operational guidelines of this scheme, if the farmers have taken the insurance of concerned crop and the crop is damaged, then they should report crop loss within 24 hours.

पर्याय (Options):
a
विधान a आणि c
Statement a and c
✓ योग्य उत्तर
b
विधान a, b आणि c
Statement a, b and c
c
विधान a, c आणि d
Statement a, c and d
d
विधान a, b, c आणि d
Statement a, b, c and d
✓ अधिकृत उत्तर: पर्याय a
📝सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation):

योग्य उत्तर पर्याय १ (A) (विधान a आणि c) आहे.

महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• प्रधानमंत्री पीक विमा योजना (PMFBY): अनपेक्षित घटनांमुळे पिकाचे नुकसान/हानी सहन करणाऱ्या शेतकऱ्यांना आर्थिक मदत देण्यासाठी ही योजना सुरू करण्यात आली.
• अंमलबजावणी (विधान a): या योजनेला जानेवारी 2016 मध्ये मंत्रिमंडळाने मंजुरी दिली आणि तिची प्रत्यक्षात अंमलबजावणी 2016 च्या खरीप हंगामापासून अधिकृतपणे सुरू झाली, जी 1 एप्रिल 2016 शी जुळते. त्यामुळे 'a' बरोबर आहे.
• विमा संरक्षण लाभ (विधान b): या योजनेचा मुख्य उद्देशच पिकाचे नुकसान झाल्यास शेतकऱ्यांना विम्याचा लाभ देणे हा आहे. नुकसान झाल्यावर लाभ नाकारणे हे योजनेच्या मूळ उद्देशाच्या अगदी विरुद्ध आहे. PMFBY "क्षेत्रीय दृष्टिकोन" (Area Approach) वर चालते पण त्यात वैयक्तिक स्थानिक आपत्तीदेखील समाविष्ट आहेत. विधान 'b' चुकीचे आहे.
• थेट लाभ हस्तांतरण (विधान c): PMFBY अंतर्गत, विम्याच्या दाव्याची सर्व रक्कम विमेदार शेतकऱ्याच्या लिंक केलेल्या बँक खात्यात थेट इलेक्ट्रॉनिक पद्धतीने जमा केली जाते. त्यामुळे 'c' बरोबर आहे.
• सूचना देण्याची मुदत (विधान d): PMFBY च्या मार्गदर्शक तत्त्वांनुसार, शेतकऱ्यांनी स्थानिक पातळीवरील पिकाचे नुकसान किंवा कापणीनंतरचे नुकसान झाल्यास विमा कंपनीला किंवा कृषी विभागाला घटनेच्या 72 तासांच्या आत कळवणे आवश्यक आहे, 24 तासांत नाही. त्यामुळे 'd' चुकीचे आहे.
• निष्कर्ष: फक्त 'a' आणि 'c' ही विधाने या योजनेची योग्य वैशिष्ट्ये आहेत.
• महत्त्वाची टीप: PMFBY खरीप 2016 (1 एप्रिल) मध्ये सुरू झाली. दावा रक्कम थेट बँक खात्यात जाते. पिकाच्या नुकसानीची तक्रार करण्यासाठी शेतकऱ्यांना 72 तास मिळतात (24 तास नाही).

The correct answer is Option A (Statement a and c).

Key Points:
• Pradhan Mantri Fasal Bima Yojana (PMFBY): Launched to provide financial support to farmers suffering crop loss/damage arising out of unforeseen events.
• Implementation (Statement a): The scheme was approved by the Cabinet in January 2016 and its operational implementation officially began from the Kharif season of 2016, which aligns with 1st April 2016. Thus, 'a' is correct.
• Coverage Benefit (Statement b): The core purpose of the scheme is to provide insurance benefits to farmers facing crop damage. Denying benefits when damage occurs completely contradicts the scheme's purpose. PMFBY operates on an "Area Approach" but also covers individual localized calamities. Statement 'b' is false.
• Direct Benefit Transfer (Statement c): Under PMFBY, all claim payouts are seamlessly electronically transferred directly into the insured farmer's linked bank account. Thus, 'c' is correct.
• Intimation Timeline (Statement d): According to the PMFBY operational guidelines, farmers must report localized crop loss or post-harvest damage to the insurance company or agriculture department within 72 hours of the event, not 24 hours. Thus, 'd' is false.
• Conclusion: Only statements 'a' and 'c' are valid characteristics of the scheme.
• Key Takeaway: PMFBY started in Kharif 2016 (April 1). Claim amounts go directly to bank accounts. Farmers have 72 hours (not 24) to report localized crop loss.

१००% मोफत डाऊनलोडGoogle Play Store

या परीक्षेचे सर्व ५०,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!

घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.

📖 या घटकावरील सविस्तर अभ्यास नोट्स
सर्व विषय नोट्स➔

या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'बँकिंग प्रणाली, मौद्रिक धोरण व वित्तीय बाजार (Banking, Monetary Policy & Markets)' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:

मोफत नोट्स ⏱️ 30 मि. वाचन

भारतीय रिझर्व्ह बँक (RBI): स्थापना, इतिहास (हिल्टन यंग आयोग), राष्ट्रीयीकरण, संघटनात्मक रचना व सर्व वैधानिक कार्ये

भारतीय रिझर्व्ह बँक (Reserve Bank of India - RBI) ही भारताची सर्वोच्च मध्यवर्ती बँक (Central Bank) असून देशातील संपूर्ण...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 30 मि. वाचन

मौद्रिक धोरण समिती (MPC), संख्यात्मक व गुणात्मक साधने, महागाई लक्ष्य चौकट आणि चलनवाढ मोजमाप (CPI वि. WPI)

मौद्रिक धोरण (Monetary Policy) म्हणजे अर्थव्यवस्थेत किंमत स्थैर्य (Price Stability) राखत आर्थिक विकासाला गती देण्यासाठी...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 30 मि. वाचन

बँकिंग राष्ट्रीयीकरण, नरसिंहम समित्या I व II, NPA निवारण (IBC २०१६, SARFAESI), Basel मानके आणि वित्तीय बाजार (नाणे वि. भांडवली बाजार)

भारतातील बँकिंग व्यवस्थेचा इतिहास १९६९ आणि १९८० च्या दोन मोठ्या राष्ट्रीयीकरणाच्या लाटांनी आणि १९९१ च्या LPG सुधारणांनंत...

वाचा➔
💎

🎯 या परीक्षेची संपूर्ण टेस्ट सिरीज

सर्व सराव पेपर्स, मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका व सविस्तर विश्लेषणासह सोडवा

सर्व पहा➔

हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा

WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा

📑 MPSC Rajyaseva Mains P4 2023 Official Question Paper इतर प्रश्न (More from this Paper)

संपूर्ण टेस्ट सिरीज जॉईन करा ➔
1

2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?

उत्तर पहा ➔
2

खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?

उत्तर पहा ➔
3

योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011

योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड

उत्तर पहा ➔
4

उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
5

योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
6

पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔