#5📅 MPSC Rajyaseva Mains P2 2018 Official Question Paper(2018) +1 गुण

खालीलपैकी कोणत्या घटनादुरुस्तीद्वारे भारतीय राज्यघटनेतील कलम 45 मधील विषयामध्ये बदल करण्यात आला ?

Which of the following amendment has changed the subject matter of Article - 45 in the Constitution of India?
पर्याय (Options):
a
42 वी घटनादुरुस्ती
42nd amendment
b
44 वी घटनादुरुस्ती
44th amendment
c
86 वी घटनादुरुस्ती
86th amendment
✓ योग्य उत्तर
d
97 वी घटनादुरुस्ती
97th amendment
✓ अधिकृत उत्तर: पर्याय c
📝सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation):

योग्य उत्तर पर्याय ३ (C) (86 वी घटनादुरुस्ती) आहे.

महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• ८६ वी घटनादुरुस्ती अधिनियम, २००२ आणि शैक्षणिक तरतुदी:
• कलम ४५ मधील बदल: ८६ व्या घटनादुरुस्ती, २००२ द्वारे कलम ४५ मधील मूळ मसुदा बदलून "राज्य हे सर्व बालकांचे वय सहा वर्षांचे होईपर्यंत त्यांचे प्रारंभिक बालपणातील संगोपन व शिक्षणासाठी तरतूद करण्याचा प्रयत्न करेल" असा नवीन मजकूर समाविष्ट करण्यात आला.
• ८६ व्या दुरुस्तीने केलेले इतर बदल:
• कलम २१A समाविष्ट करून ६ ते १४ वयोगटातील बालकांसाठी प्राथमिक शिक्षण हा मूलभूत हक्क बनवला.
• कलम ५१A मध्ये (k) हे ११ वे मूलभूत कर्तव्य जोडले (पालकांनी आपल्या पाल्यास शिक्षणाची संधी उपलब्ध करून देणे).
• इतर पर्यायांची पार्श्वभूमी:
• ४२ वी दुरुस्ती (१९७६): ३९A, ४३A, ४८A ही मार्गदर्शक तत्त्वे जोडली.
• ४४ वी दुरुस्ती (१९७८): कलम ३८(२) जोडून उत्पन्नातील विषमता कमी करण्याचे तत्त्व जोडले.
• ९७ वी दुरुस्ती (२०११): कलम ४३B जोडून सहकारी संस्थांना प्रोत्साहन देण्याची तरतूद केली.
• महत्त्वाची टीप: ८६ व्या घटनादुरुस्तीने (२००२) प्राथमिक शिक्षण कलम २१A मध्ये मूलभूत हक्क केले आणि कलम ४५ चा विषय बदलून '६ वर्षांखालील बालकांचे संगोपन व शिक्षण' असा केला.

The correct answer is Option C (86th amendment).

Key Points:
• 86th Constitutional Amendment Act, 2002 & Education Provisions:
• Amendment to Article 45: The 86th Constitutional Amendment Act, 2002 replaced the earlier text of Article 45 (which provided free and compulsory education for all children until age 14) with: "The State shall endeavour to provide early childhood care and education for all children until they complete the age of six years."
• Other Key Additions by 86th Amendment:
• Inserted Article 21A making free and compulsory elementary education (ages 6 to 14) a Fundamental Right.
• Inserted clause (k) under Article 51A, adding the 11th Fundamental Duty for parents/guardians to provide education opportunities to children aged 6 to 14.
• Other Amendments Listed:
• 42nd Amendment (1976): Added Articles 39A, 43A, 48A to DPSP.
• 44th Amendment (1978): Added Article 38(2) (minimizing inequalities in income).
• 97th Amendment (2011): Added Article 43B regarding Co-operative Societies.
• Key Takeaway: The 86th Amendment (2002) shifted elementary education to Article 21A (FR) and amended Article 45 (DPSP) to early childhood care up to age 6.

📖 या घटकावरील सविस्तर अभ्यास नोट्स
सर्व विषय नोट्स➔

या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'राज्य शासन: राज्यपाल, मुख्यमंत्री, राज्य मंत्रिमंडळ व विधिमंडळ (State Executive & Legislature)' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:

मोफत नोट्स ⏱️ 35 मि. वाचन

राज्यपाल (कलम १५३ ते १६१): नेमणूक, मर्जीचे तत्त्व, स्वेच्छाधीन अधिकार, वटहुकूम (कलम २१३) व दयेचा अधिकार

भारतीय राज्यघटनेच्या भाग ६ (प्रकरण २: कलम १५३ ते १६७) मध्ये घटकराज्यांच्या कार्यकारी मंडळाची तरतूद आहे. राज्य कार्यकारी...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 35 मि. वाचन

मुख्यमंत्री, राज्य मंत्रिमंडळ व राज्य विधिमंडळ (विधानसभा व विधानपरिषद): रचना, अधिकार व कलम ३७१(२) विशेष तरतुदी

भारतीय संविधानाच्या भाग ६ (कलम १६३ ते २१२) मध्ये घटकराज्यांची शासनप्रणाली विहित करण्यात आली आहे. केंद्राप्रमाणेच राज्यां...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 22 मि. वाचन

महाराष्ट्र राज्य शासन व प्रशासन: विधानसभा (२८८), विधानपरिषद (७८), कलम ३७१(२), MPSC व स्थानिक स्वराज्य संस्था

महाराष्ट्र राज्य शासन व प्रशासनाचे सर्वसमावेशक विश्लेषण: विधानसभा (२८८ जागा, SC २९, ST २५), विधानपरिषद (७८ जागांची रचना...

वाचा➔
१००% मोफत डाऊनलोडGoogle Play Store

या परीक्षेचे सर्व ५,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!

घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.

हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा

WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा

📑 MPSC Rajyaseva Mains P2 2018 Official Question Paper इतर प्रश्न (More from this Paper)

संपूर्ण टेस्ट सिरीज जॉईन करा ➔
1

2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?

उत्तर पहा ➔
2

खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?

उत्तर पहा ➔
3

योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011

योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड

उत्तर पहा ➔
4

उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
5

योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
6

पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔