भारतीय संविधानातील कलम 243-G बाबतीत खालीलपैकी कोणते विधान/विधाने बरोबर आहे/आहेत?
(a) सभासदत्वाची अपात्रता
(b) पंचायतीची सत्ता, अधिकार आणि जबाबदाऱ्या
(c) पंचायतीची रचना
(d) पंचायतीचा कालावधी

Which of the following about Article 243-G in the Constitution of India is/are correct?
(a) Disqualification of membership
(b) Powers, authority and responsibilities of Panchayats
(c) Composition of Panchayats
(d) Duration of Panchayats

पर्याय (Options):
a
फक्त (a)
Only (a)
b
फक्त (b)
Only (b)
✓ योग्य उत्तर
c
(a) आणि (c)
(a) and (c)
d
(c) आणि (d)
(c) and (d)
✓ अधिकृत उत्तर: पर्याय b
📝सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation):

योग्य उत्तर पर्याय B [फक्त (b) / Only (b)] आहे.

सविस्तर स्पष्टीकरण:
७३ व्या घटनादुरुस्ती कायदा १९९२ द्वारे संविधानाच्या भाग IX मधील पंचायतींशी संबंधित प्रमुख कलमे:
१. कलम २४३-G (Article 243G) -> 'पंचायतींचे अधिकार, प्राधिकार आणि जबाबदाऱ्या' (Powers, authority and responsibilities of Panchayats): हे कलम राज्य विधिमंडळाला पंचायतींना स्वशासनाची संस्था म्हणून कार्य करण्यास सक्षम करण्याचे अधिकार देते. या कलमान्वये संविधानाच्या ११ व्या अनुसूचीतील २९ विषयांची अंमलबजावणी करण्याचे अधिकार पंचायतींना दिले जातात.
२. इतर पर्यायांमधील विषयांची प्रत्यक्ष कलमे:
- पर्याय (a) सभासदत्वाची अपात्रता: कलम २४३-F (Article 243F - Disqualifications for membership).
- पर्याय (c) पंचायतींची रचना: कलम २४३-C (Article 243C - Composition of Panchayats).
- पर्याय (d) पंचायतींचा कालावधी: कलम २४३-E (Article 243E - Duration of Panchayats - ५ वर्षे).

म्हणून कलम २४३-G हे केवळ (b) 'पंचायतीची सत्ता, अधिकार आणि जबाबदाऱ्या' या विषयाशी संबंधित आहे.

The correct answer is Option B (Only (b)).

Detailed Step-by-Step Analysis:
Constitutional Articles under Part IX (The Panchayats):
1. Article 243-G: Specifically governs the "Powers, authority and responsibilities of Panchayats", authorizing State Legislatures to endow Panchayats with powers to implement economic development schemes, social justice programs, and the 29 functional items enumerated in the 11th Schedule.
2. Constitutional Mapping of Other Subjects:
- Disqualification for membership: Article 243-F
- Composition of Panchayats: Article 243-C
- Duration of Panchayats: Article 243-E (5-year tenure)
- Reservation of seats: Article 243-D

Hence, only statement (b) correctly describes Article 243-G.

१००% मोफत डाऊनलोडGoogle Play Store

या परीक्षेचे सर्व ५०,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!

घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.

📖 या घटकावरील सविस्तर अभ्यास नोट्स
सर्व विषय नोट्स➔

या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'राज्य शासन: राज्यपाल, मुख्यमंत्री, राज्य मंत्रिमंडळ व विधिमंडळ (State Executive & Legislature)' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:

मोफत नोट्स ⏱️ 35 मि. वाचन

राज्यपाल (कलम १५३ ते १६१): नेमणूक, मर्जीचे तत्त्व, स्वेच्छाधीन अधिकार, वटहुकूम (कलम २१३) व दयेचा अधिकार

भारतीय राज्यघटनेच्या भाग ६ (प्रकरण २: कलम १५३ ते १६७) मध्ये घटकराज्यांच्या कार्यकारी मंडळाची तरतूद आहे. राज्य कार्यकारी...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 35 मि. वाचन

मुख्यमंत्री, राज्य मंत्रिमंडळ व राज्य विधिमंडळ (विधानसभा व विधानपरिषद): रचना, अधिकार व कलम ३७१(२) विशेष तरतुदी

भारतीय संविधानाच्या भाग ६ (कलम १६३ ते २१२) मध्ये घटकराज्यांची शासनप्रणाली विहित करण्यात आली आहे. केंद्राप्रमाणेच राज्यां...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 22 मि. वाचन

महाराष्ट्र राज्य शासन व प्रशासन: विधानसभा (२८८), विधानपरिषद (७८), कलम ३७१(२), MPSC व स्थानिक स्वराज्य संस्था

महाराष्ट्र राज्य शासन व प्रशासनाचे सर्वसमावेशक विश्लेषण: विधानसभा (२८८ जागा, SC २९, ST २५), विधानपरिषद (७८ जागांची रचना...

वाचा➔
💎

🎯 या परीक्षेची संपूर्ण टेस्ट सिरीज

सर्व सराव पेपर्स, मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका व सविस्तर विश्लेषणासह सोडवा

सर्व पहा➔

हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा

WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा

📑 MPSC Group B Prelims 2025 Paper इतर प्रश्न (More from this Paper)

संपूर्ण पेपर ➔
1

2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?

उत्तर पहा ➔
2

खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?

उत्तर पहा ➔
3

योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011

योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड

उत्तर पहा ➔
4

उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
5

योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
6

पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔