📅MPSC Rajyaseva Mains P4 2020 PaperGoogle वर फॉलो करा

कोणते घटक किफायतशीर भूधारणक्षेत्र निश्चित करतात ?
(a) भूमीची सुपीकता
(b) लागवड पद्धत
(c) पीकाचे स्वरूप
(d) बाजारपेठाची उपलब्धता
पर्यायी उत्तरे :
(1) फक्त (d)
(2) (a) आणि (b)
(3) (b) आणि (c)
(4) (a), (b) आणि (c)

Which factors determine the size of economic holding?
(a) The Fertility of soil
(b) Method of cultivation
(c) Nature of the crops
(d) Availability of market
Answer Options:
(1) Only (d)
(2) (a) and (b)
(3) (b) and (c)
(4) (a), (b) and (c)

पर्याय (Options):
a
फक्त (d)
Only (d)
b
(a) आणि (b)
(a) and (b)
c
(b) आणि (c)
(b) and (c)
d
(a), (b) आणि (c)
(a), (b) and (c)
✓ योग्य उत्तर
✓ अधिकृत उत्तर: पर्याय d
📝सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation):

योग्य उत्तर पर्याय ४ (D) ((a), (b) आणि (c)) आहे.

महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• किफायतशीर भूधारणक्षेत्र (Economic Holding): म्हणजे शेतीचा असा किमान आकार, ज्यावर उपलब्ध श्रम व साधनांचा पूर्ण वापर करून एका शेतकरी कुटुंबाला सुलभतेने जीवन जगण्याइतपत पुरेसे उत्पन्न मिळू शकते.
• भूधारणा निश्चित करणारे घटक:
• भूमीची सुपीकता (a): जमीन अतिशय सुपीक व बागायती असेल, तर कमी क्षेत्रफळातही किफायतशीर उत्पादन मिळते.
• लागवड पद्धत (b): सधन शेती (Intensive farming) आणि यांत्रिकीकरणामुळे कमी क्षेत्रात जास्त उत्पादन घेता येते.
• पिकांचे स्वरूप (c): फळबागा किंवा नगदी पिके घेत असल्यास लहान शेतीतूनही चांगला नफा मिळतो.
• आयोगाचे उत्तर: कृषी अर्थशास्त्रानुसार जमिनीची सुपीकता, लागवड पद्धती आणि पिकांचे स्वरूप हे अंतर्गत उत्पादकता ठरवणारे तीन प्राथमिक घटक असल्याने पर्याय (४) योग्य ठरतो.
• महत्त्वाची टीप: किफायतशीर भूधारणक्षेत्राचा आकार प्रामुख्याने जमिनीची सुपीकता, लागवडीची पद्धत आणि पिकांचे स्वरूप या घटकांवर अवलंबून असतो.

The correct answer is Option D ((a), (b) and (c)).

Key Points:
• An Economic Holding (किफायतशीर भूधारणक्षेत्र) refers to the minimum operational farm size that enables an average farming household to employ conventional agricultural techniques efficiently and earn a decent livelihood.
• Determinants of Economic Holding Size:
• Fertility of Soil (a): More fertile soil requires a smaller land area to generate an equivalent economic yield.
• Method of Cultivation (b): Intensive and mechanized farming demands a different land threshold than traditional subsistence methods.
• Nature of Crops (c): High-value cash or horticultural crops produce greater returns on smaller land parcels than low-yield coarse cereals.
• Official Key Selection: According to standard agricultural economics literature and the MPSC Answer Key, (a), (b), and (c) represent the core production factors defining farm size viability.
• Key Takeaway: The size of an economic holding is determined primarily by soil fertility, methods of cultivation, and crop choices.

१००% मोफत डाऊनलोडGoogle Play Store

या परीक्षेचे सर्व ५०,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!

घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.

📖 या घटकावरील सविस्तर अभ्यास नोट्स
सर्व विषय नोट्स➔

या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'बँकिंग प्रणाली, मौद्रिक धोरण व वित्तीय बाजार (Banking, Monetary Policy & Markets)' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:

मोफत नोट्स ⏱️ 30 मि. वाचन

भारतीय रिझर्व्ह बँक (RBI): स्थापना, इतिहास (हिल्टन यंग आयोग), राष्ट्रीयीकरण, संघटनात्मक रचना व सर्व वैधानिक कार्ये

भारतीय रिझर्व्ह बँक (Reserve Bank of India - RBI) ही भारताची सर्वोच्च मध्यवर्ती बँक (Central Bank) असून देशातील संपूर्ण...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 30 मि. वाचन

मौद्रिक धोरण समिती (MPC), संख्यात्मक व गुणात्मक साधने, महागाई लक्ष्य चौकट आणि चलनवाढ मोजमाप (CPI वि. WPI)

मौद्रिक धोरण (Monetary Policy) म्हणजे अर्थव्यवस्थेत किंमत स्थैर्य (Price Stability) राखत आर्थिक विकासाला गती देण्यासाठी...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 30 मि. वाचन

बँकिंग राष्ट्रीयीकरण, नरसिंहम समित्या I व II, NPA निवारण (IBC २०१६, SARFAESI), Basel मानके आणि वित्तीय बाजार (नाणे वि. भांडवली बाजार)

भारतातील बँकिंग व्यवस्थेचा इतिहास १९६९ आणि १९८० च्या दोन मोठ्या राष्ट्रीयीकरणाच्या लाटांनी आणि १९९१ च्या LPG सुधारणांनंत...

वाचा➔
💎

🎯 या परीक्षेची संपूर्ण टेस्ट सिरीज

सर्व सराव पेपर्स, मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका व सविस्तर विश्लेषणासह सोडवा

सर्व पहा➔

हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा

WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा

📑 MPSC Rajyaseva Mains P4 2020 Official Question Paper इतर प्रश्न (More from this Paper)

संपूर्ण टेस्ट सिरीज जॉईन करा ➔
1

2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?

उत्तर पहा ➔
2

खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?

उत्तर पहा ➔
3

योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011

योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड

उत्तर पहा ➔
4

उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
5

योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
6

पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔