#66📅 MPSC Group C Clerk-Typist Prelims 2014 Official Question Paper(2014) +1 गुण

1973 मध्ये सुंदरलाल बहुगुणा यांच्या नेतृत्वाखालील चिपको आंदोलन कुठे सुरू झाले ?

Where did the Chipko Movement start in 1973 under the leadership of Sunderlal Bahuguna?
पर्याय (Options):
a
नवागढ
Navagarh
b
गढवाल
Garhwal
✓ योग्य उत्तर
c
जुनागढ
Junagadh
d
हैद्राबाद
Hyderabad
✓ अधिकृत उत्तर: पर्याय b
📝सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation):

योग्य उत्तर पर्याय २ (B) (गढवाल) आहे.

महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• भारतातील पर्यावरण चळवळींचा इतिहास:
• प्रस्तुत प्रश्नाचे योग्य उत्तर पर्याय (२) गढवाल आहे.
• १९७३ मध्ये तत्कालीन उत्तर प्रदेशातील (सध्याच्या उत्तराखंड) 'गढवाल' हिमालयातील चमोली जिल्ह्यातील मंडल व रेणी गावात चिपको आंदोलनाची सुरुवात झाली.
• आंदोलनाचे ठळक मुद्दे:
• जंगलातील झाडांची व्यावसायिक कत्तल रोखण्यासाठी स्थानिक महिलांनी गौरा देवी यांच्या नेतृत्वात झाडांना मिठी मारून (चिपकून) अहिंसक आंदोलन केले.
• पर्यावरणवादी नेते सुंदरलाल बहुगुणा आणि चंडीप्रसाद भट्ट यांनी या आंदोलनाला राष्ट्रीय व आंतरराष्ट्रीय स्तरावर व्यापक ओळख मिळवून दिली.
• महत्त्वाची टीप: १९७३ मध्ये सुंदरलाल बहुगुणा यांच्या नेतृत्वाखालील प्रसिद्ध चिपको आंदोलन उत्तराखंडातील गढवाल भागात सुरू झाले.

The correct answer is Option B (Garhwal).

Key Points:
• Environmental Movements in India:
• The historic Chipko Movement (चिपको आंदोलन) began in April 1973 at Mandal village in the Chamoli district of the Garhwal Himalayas (then in Uttar Pradesh, currently in Uttarakhand).
• Key features of the movement:
• It was an eco-feminist and non-violent agitation where villagers, particularly women led by Gaura Devi, clung to trees to prevent commercial loggers from cutting them down.
• Eminent environmentalists Sunderlal Bahuguna and Chandi Prasad Bhatt provided prominent leadership, popularizing the slogan 'Ecology is permanent economy' across the world.
• Key Takeaway: The Chipko forest conservation movement began in 1973 in the Garhwal region of Uttarakhand led by Sunderlal Bahuguna and Chandi Prasad Bhatt.

📖 या घटकावरील सविस्तर अभ्यास नोट्स
सर्व विषय नोट्स➔

या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'पर्यावरण प्रदूषण, जागतिक तापमानवाढ, हवामान बदल व आंतरराष्ट्रीय करार (Pollution & Climate Protocols)' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:

मोफत नोट्स ⏱️ 30 मि. वाचन

पर्यावरण प्रदूषण: हवा प्रदूषण (आम्ल पाऊस/MIC), जल प्रदूषण (BOD, युट्रोफिकेशन, मिनामाता), मृदा व ई-कचरा (Pollution)

पर्यावरण प्रदूषण: हवा प्रदूषण (आम्ल पाऊस/MIC), जल प्रदूषण (BOD, युट्रोफिकेशन, मिनामाता), मृदा व ई-कचरा (Pollution) या घट...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 30 मि. वाचन

जागतिक तापमानवाढ, ओझोन क्षय, मॉन्ट्रियल/क्योटो प्रोटोकॉल, रामसर पाणथळ स्थळे व वन्यजीव प्रकल्प (Climate Agreements)

जागतिक तापमानवाढ, ओझोन क्षय, मॉन्ट्रियल/क्योटो प्रोटोकॉल, रामसर पाणथळ स्थळे व वन्यजीव प्रकल्प (Climate Agreements) या घट...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 15 मि. वाचन

हवामान बदल विज्ञान व भारतातील प्रमुख पर्यावरण कायदे (२०२६ अद्ययावत): वन्यजीव, वन व जैवविविधता कायदे (Climate Science & Environmental Laws 2026)

हरितगृह परिणाम, 100-Year GWP, ओझोन 220 DU, मॉन्ट्रियल व किगाली दुरुस्ती, वन्यजीव कायदा ४ अनुसूची, वन (संरक्षण व संवर्धन)...

वाचा➔
१००% मोफत डाऊनलोडGoogle Play Store

या परीक्षेचे सर्व ५,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!

घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.

हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा

WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा