जेव्हा अणुभट्टीमधे कंट्रोल रॉड्स घालण्यात येतात तेव्हा के [K] हा मल्टीप्लिकेशन फॅक्टर _____ होतो.
योग्य उत्तर पर्याय ४ (D) (<1) आहे.
महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• अणुभट्टीतील नियंत्रण दंडे (Control Rods) आणि गुणाकार घटक (K):
• मल्टीप्लिकेशन फॅक्टर (K): न्यूट्रॉन्सच्या उत्पादनाचे प्रमाण आणि विघटनाचे प्रमाण यांचे गुणोत्तर म्हणजे K होय. K = 1 असताना अभ्यासाची स्थिती स्थिर असते (Critical).
• कंट्रोल रॉड्स: बोरॉन किंवा कॅडमियमपासून बनवलेले हे रॉड्स अतिरिक्त न्यूट्रॉन्स शोषून घेतात.
• जेव्हा नियंत्रक दंडे अणुभट्टीमध्ये घातले जातात, तेव्हा न्यूट्रॉन्सचे प्रमाण घटल्यामुळे K चे मूल्य १ पेक्षा कमी (K < 1) होते, ज्यामुळे अणुभट्टीतील साखळी प्रक्रिया मंदावते किंवा थांबते.
• त्यामुळे पर्याय (4) अचूक उत्तर आहे.
• महत्त्वाची टीप: अणुभट्टीत कंट्रोल रॉड्स घातल्यास न्यूट्रॉन्स शोषले जाऊन मल्टिप्लिकेशन फॅक्टर K चे मूल्य १ पेक्षा कमी (<1) होते.
The correct answer is Option D (<1).
Key Points:
• Nuclear Reactor Control Rods and Multiplication Factor (K):
• Multiplication Factor (K): Defined as the ratio of the number of neutrons in one generation to the number of neutrons in the preceding generation (K = Production / Absorption + Leakage). Criticality occurs when K = 1.
• Control Rods: Made of neutron-absorbing materials (like boron, cadmium, or hafnium). When inserted into the reactor core, they absorb excess neutrons, reducing the number available for fission.
• Effect on K: This causes the multiplication factor to drop below 1 (K < 1, subcritical state), slowing down or shutting down the nuclear chain reaction.
• Therefore, option (4) is the correct answer.
• Key Takeaway: Inserting control rods into a nuclear reactor absorbs neutrons, making the multiplication factor K less than 1.
या परीक्षेचे सर्व ५०,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!
घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.
या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'भौतिकशास्त्र: मूलभूत राशी, गतीचे नियम, कार्य, ऊर्जा, शक्ती व गुरुत्वाकर्षण (Mechanics & Gravitation)' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:
मापन पद्धती, मूलभूत व साधित राशी आणि SI एकके (Units & Measurements in Physics)
मापन पद्धती, मूलभूत व साधित राशी आणि SI एकके (Units & Measurements in Physics) या घटकामध्ये मापनाच्या पद्धती (Systems of...
गती, प्रवेग व न्यूटनचे गतीविषयक तीन नियम (Motion, Acceleration & Newton’s Laws of Motion)
गती, प्रवेग व न्यूटनचे गतीविषयक तीन नियम (Motion, Acceleration & Newton’s Laws of Motion) या घटकामध्ये गतीची मूलभूत संकल...
कार्य, ऊर्जा, शक्ती व ऊर्जा अक्षय्यतेचा नियम (Work, Energy, Power & Conservation of Energy)
कार्य, ऊर्जा, शक्ती व ऊर्जा अक्षय्यतेचा नियम (Work, Energy, Power & Conservation of Energy) या घटकामध्ये कार्य (Work), क...
गुरुत्वाकर्षण, गुरुत्वीय प्रवेग (g), मुक्ती वेग व उपग्रह गती (Gravitation, Escape Velocity & Satellites)
गुरुत्वाकर्षण, गुरुत्वीय प्रवेग (g), मुक्ती वेग व उपग्रह गती (Gravitation, Escape Velocity & Satellites) या घटकामध्ये नि...
प्रमुख वैज्ञानिक उपकरणे, शोधक व त्यांचे मापन उपयोग (Scientific Instruments & Measurements)
स्पर्धा परीक्षेसाठी सर्वाधिक विचारली जाणारी वैज्ञानिक उपकरणे: बॅरोमीटर, हायग्रोमीटर, लॅक्टोमीटर, सिस्मोग्राफ, ECG, EEG,...
🎯 या परीक्षेची संपूर्ण टेस्ट सिरीज
सर्व सराव पेपर्स, मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका व सविस्तर विश्लेषणासह सोडवा
भारताने 2014 ते 2017 मध्ये GSAT-14, GSAT-9, GSAT-6, INSAT-3D...
आण्विक हिवाळा' ही संज्ञा _____ हे दर्शविते.
हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा
WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा
📑 MPSC Rajyaseva Mains P4 2017 Official Question Paper इतर प्रश्न (More from this Paper)
संपूर्ण टेस्ट सिरीज जॉईन करा ➔2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?
खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?
योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011
योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड
उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :
योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :
पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :
📚 सामान्य विज्ञान (General Science) इतर मागील वर्षांचे प्रश्न (Related PYQs)
सर्व पहा ➔Choose the correct question tag to fill in the blank.
I am the happiest man in my town, ________?
A hardware or software device that is able to modify data according to instructions is called a ________.
Choose the correct word from the following:
After the word, four meanings are given. Choose the correct alternative from the following:
Directory
Choose the correct meaning from the following:
'to dictate letters' mean
The underlined idiom in the following sentence means
People these days want to be rich overnight; naturally they try to earn money by hook or crook.
Which one of the following is closest to the opposite in meaning of the word, 'definite'?