महासराव
महासराव™

1857 च्या उठावानंतर बंगालमधील नील उत्पादक शेतकऱ्यांना मळेवाल्याविरुद्ध उठावात यश मिळण्याचे कारण कोणते? (a) उपक्रमशीलता व सहकार्य (b) संघटना व शिस्त (c) मळेवाल्यात पडलेली फूट (d) हिंदू-मुस्लिम शेतकरी एक्य

What was the reason the indigo farmers in Bengal succeeded in revolting against the landlords after the revolt of 1857? (a) Entrepreneurship and co-operation (b) Organization and discipline (c) A split in the landlords (d) Hindu-Muslim peasants unity
पर्याय (Options):
a
फक्त (b), (c) आणि (d)
Only (b), (c) and (d)
b
फक्त (a), (b) आणि (d)
Only (a), (b) and (d)
✓ योग्य उत्तर
c
फक्त (a), (b) आणि (c)
Only (a), (b) and (c)
d
फक्त (a) आणि (c)
Only (a) and (c)
✓ अधिकृत उत्तर: पर्याय b
📝सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation):
योग्य उत्तर पर्याय B [फक्त (a), (b) आणि (d)] आहे. सविस्तर स्पष्टीकरण: १. १८५९-६० चा बंगालमधील प्रसिद्ध 'नीळ उठाव' (Indigo Revolt / नील विद्रोह): नदिया जिल्ह्यातील चौगाछा गावात दिगंबर विश्वास आणि विष्णू विश्वास यांच्या नेतृत्वाखाली सुरू झाला. २. शेतकऱ्यांच्या यशाची खरी कारणे: - (a) उपक्रमशीलता व सहकार्य (Co-operation): शेतकऱ्यांनी नीळ न पिकवण्याची सामूहिक शपथ घेतली आणि सामाजिक बहिष्कार अस्त्र वापरले. - (b) संघटना व शिस्त (Organization & Discipline): शेतकऱ्यांनी शिस्तबद्ध लाठीधारी संरक्षक पथके उभारली आणि कायदेशीर लढा दिला. - (d) हिंदू-मुस्लिम शेतकरी ऐक्य (Hindu-Muslim Unity): या चळवळीत धर्मभेद विसरून सर्व रयत एकत्र आली; हिंदू व मुस्लिम शेतकऱ्यांनी खांद्याला खांदा लावून लढा दिला. ३. विधान (c) चुकीचे का आहे?: - युरोपियन नीळ मळेवाले (Planters) संघटित होते; त्यांच्यात कोणतीही फूट पडली नव्हती. त्यामुळे मळेवाल्यांमधील फूट हे शेतकऱ्यांच्या यशाचे कारण नव्हते. म्हणून अचूक उत्तर 'फक्त (a), (b) आणि (d)' आहे.
The correct answer is Option B (Only (a), (b) and (d)). Detailed Step-by-Step Analysis: 1. The Indigo Revolt (1859–60) in Bengal, spearheaded by Digambar Biswas and Bishnu Charan Biswas in Nadia district, was one of the most successful peasant uprisings in colonial India. 2. Key Pillars of Success: - (a) Entrepreneurship & Mutual Co-operation: Ryots collectively refused advance contracts (dadan) and boycotted planters. - (b) Tight Organization & Discipline: Organized systematic resistance, maintained strike funds, and effectively appealed through legal courts. - (d) Complete Hindu-Muslim Unity: Mobilized both Hindu and Muslim cultivators without any communal friction. 3. Statement (c) is historically false because European planters and their Indigo Planters Association remained united throughout; no internal factional split occurred among them. Hence, only (a), (b), and (d) explain their historic success.

हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा

WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा

📑 MPSC Group B Prelims 2025 Paper इतर प्रश्न (More from this Paper)

संपूर्ण पेपर ➔
1

खालील माहिती काळजीपूर्वक वाचा आणि प्रश्नाचे उत्तर द्या. I. A, B, C, D, E आणि F या सहा विद्यार्थ्यांनी गणित आणि विज्ञानाच्या स्वयं मूल्यमापन चाचणीत सहभाग घेतला. II. A चे गणितातील एकूण गुण C च्या अगदी वर आहेत आणि विज्ञानातील गुण F च्या अगदी वर आहेत. III. B हा विज्ञानात C च्या अगदी वर आहे परंतु गणितात D पेक्षा कमी गुण मिळाले आहेत. IV. F ने विज्ञानात D व E पेक्षा जास्त गुण मिळविले परंतु D प्रमाणे त्याची गणितात प्रगती नाही. V. गणितात C व D च्या मध्ये कोणीही नाही आणि विज्ञानात C आणि A च्या मध्ये कोणीही नाही. तर विज्ञानात कोणी सर्वात जास्त गुण मिळविले ?

उत्तर पहा ➔
2

रोहन रामूचा मुलगा आहे. रामूच्या बाबांनी रोहनला शाळेतून घेतले आणि ते सचिन काकांच्या घरी गेले. सचिनची पत्नी रोहनच्या आईची बहिण आहे. सचिनच्या पत्नीचे रोहनच्या वडिलांशी नाते काय ?

उत्तर पहा ➔
3

जर एखाद्या सांकेतिक भाषेत, BREAKTHROUGH हे EAOUHRBRGHKT असे लिहितात, तर त्याच सांकेतिक भाषेत DISTRIBUTION हे कसे लिहाल ?

उत्तर पहा ➔
4

जर + म्हणजे -, - म्हणजे x, ÷ म्हणजे + आणि x म्हणजे ÷, तर 15 - 3 + 10 x 5 ÷ 5 = ?

उत्तर पहा ➔
5

शेजारील आकृतीत किती त्रिकोण आहेत ?

उत्तर पहा ➔
6

पुढील विधाने वाचून योग्य निष्कर्ष निवडा. विधान १ : सर्व मोगरा शेवंती आहेत. २ : सर्व शेवंती फुले आहेत. निष्कर्ष अ : सर्व फुले मोगरा आहेत. ब : सर्व फुले शेवंती आहेत.

उत्तर पहा ➔

📚 इतिहास (History) इतर मागील वर्षांचे प्रश्न (Related PYQs)

सर्व पहा ➔
1

२७ जुलै १८८९ रोजी लंडन येथे राष्ट्रीय काँग्रेसच्या 'ब्रिटिश इंडिया कमिटी' च्या स्थापने मध्ये खालीलपैकी कोणत्या व्यक्ती संबंधित होत्या? अ. फिलिप स्प्रॅट, ब्रॅन ब्रॅडले ब. सर ॲलन ह्यूम, डिग्बी क. दादाभाई नौरोजी, व्योमेशचंद्र बॅनर्जी ड. वेडरबर्न, डब्ल्यू. एस. केन

उत्तर पहा ➔
2

‘झांशीची राणी म्हणजे सर्व बंडखोरांमधील एकमेव पुरुष होती’, हे विधान खालीलपैकी कोणी केले?

उत्तर पहा ➔
3

खालीलपैकी नागपूरच्या कोणत्या राजाने आपल्या मृत्यूनंतरच्या वारसाची काहीच व्यवस्था न केल्याने कंपनी सरकारने त्यांचे राज्य खालसा केले होते?

उत्तर पहा ➔
4

२६ जुलै १८७६ रोजी, सुरेन्द्रनाथ बॅनर्जी यांनी स्थापन केलेल्या इंडियन असोसिएशनचे पहिले सचिव कोण होते?

उत्तर पहा ➔
5

होमरूल म्हणजे अ. आपल्या देशाचा कारभार प्राप्त करून घेणे ब. स्वराज्य प्राप्त करून घेणे क. इंग्रजांच्या जोखडांतून मुक्त होणे ड. स्वशासनास प्रतिकार करणे

उत्तर पहा ➔
6

१९०९ मध्ये 'कामगार हितवर्धक सभा' या संघटनेची स्थापना करून कामगारांना शिक्षण, कायदेशीर सल्ला देण्याचे काम खालीलपैकी कोणत्या व्यक्तींनी केले होते? अ. भिवाजी नरे ब. सीताराम बोले क. हरीहर सोनुले ड. बॅ. हरिश्चंद्र तालचेरकर

उत्तर पहा ➔