📅MPSC Group B Mains 2024 - Paper 2 (सामान्य क्षमता चाचणी)Google वर फॉलो करा

ओझोन स्ताराच्या कमी होण्याचे मुख्य कारण काय आहे ?

What is the major cause for the depletion of the ozone layer?
पर्याय (Options):
a
मिथेनचे वाढलेले प्रमाण
Increased level of methane
b
CFCs (क्लोरो फ्लुरो कार्बन्स)
CFCs (Chloro Fluoro Carbons)
✓ योग्य उत्तर
c
CO2 चे उत्सर्जन
CO2 emissions
d
NO चे उत्सर्जन
NO emissions
✓ अधिकृत उत्तर: पर्याय b
📝सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation):

योग्य उत्तर पर्याय २ (B) (CFCs (क्लोरो फ्लुरो कार्बन्स)) आहे.

महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• ओझोन थराचे कार्य: समतापमंडलातील (Stratosphere) ओझोनचा थर (O₃) सूर्यापासून येणारी घातक अतिनील किरणे (UV rays) शोषून घेतो.
• क्लोरोफ्लोरोकार्बन्स (CFCs): शीतकपाटे (Refrigerators), एअर कंडिशनर आणि स्प्रेमध्ये वापरले जाणारे हे रासायनिक वायू ओझोन थराच्या विरळतेसाठी मुख्यत्वे कारणीभूत आहेत.
• रासायनिक अभिक्रिया: समतापमंडलात पोहचल्यावर अतिनील किरणांमुळे CFCs मधून मुक्त क्लोरीन अणू बाहेर पडतात आणि ते ओझोनच्या हजारो रेणूंचा नाश करतात.
• मॉन्ट्रियल करार (१९८७): ओझोन थराला हानी पोहोचवणाऱ्या CFCs सारख्या वायूंच्या वापरावर बंदी घालण्यासाठी झालेला हा आंतरराष्ट्रीय करार आहे.
• उत्तरतालिका: अधिकृत उत्तरतालिकेनुसार पर्याय २ अचूक आहे.
• महत्त्वाची टीप: ओझोन थराच्या क्षयाचे (विरळ होण्याचे) मुख्य कारण क्लोरोफ्लोरोकार्बन्स (CFCs) वायूचे उत्सर्जन आहे.

The correct answer is Option B (CFCs (Chloro Fluoro Carbons)).

Key Points:
• Ozone Layer Function: Stratospheric ozone (O₃) absorbs harmful ultraviolet (UV-B) radiation from the sun.
• Chlorofluorocarbons (CFCs): Synthetically manufactured compounds used as refrigerants, solvents, and propellants. Upon reaching the stratosphere, UV radiation breaks CFCs down to release free chlorine radicals (Cl^bullet).
• Catalytic Destruction Reaction:
• Cl^bullet + O₃ → ClO^bullet + O₂
• ClO^bullet + O → Cl^bullet + O₂
• A single chlorine radical can destroy over 100,000 ozone molecules.
• Montreal Protocol (1987): International treaty designed to phase out the production of substances responsible for ozone depletion (ODS).
• Official Key: Option 2 (CFCs).
• Key Takeaway: Chlorofluorocarbons (CFCs) are the primary cause of ozone layer depletion due to chlorine radical release.

१००% मोफत डाऊनलोडGoogle Play Store

या परीक्षेचे सर्व ५०,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!

घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.

📖 या घटकावरील सविस्तर अभ्यास नोट्स
सर्व विषय नोट्स➔

या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'पर्यावरण प्रदूषण, जागतिक तापमानवाढ, हवामान बदल व आंतरराष्ट्रीय करार (Pollution & Climate Protocols)' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:

मोफत नोट्स ⏱️ 30 मि. वाचन

पर्यावरण प्रदूषण: हवा प्रदूषण (आम्ल पाऊस/MIC), जल प्रदूषण (BOD, युट्रोफिकेशन, मिनामाता), मृदा व ई-कचरा (Pollution)

पर्यावरण प्रदूषण: हवा प्रदूषण (आम्ल पाऊस/MIC), जल प्रदूषण (BOD, युट्रोफिकेशन, मिनामाता), मृदा व ई-कचरा (Pollution) या घट...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 30 मि. वाचन

जागतिक तापमानवाढ, ओझोन क्षय, मॉन्ट्रियल/क्योटो प्रोटोकॉल, रामसर पाणथळ स्थळे व वन्यजीव प्रकल्प (Climate Agreements)

जागतिक तापमानवाढ, ओझोन क्षय, मॉन्ट्रियल/क्योटो प्रोटोकॉल, रामसर पाणथळ स्थळे व वन्यजीव प्रकल्प (Climate Agreements) या घट...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 15 मि. वाचन

हवामान बदल विज्ञान व भारतातील प्रमुख पर्यावरण कायदे (२०२६ अद्ययावत): वन्यजीव, वन व जैवविविधता कायदे (Climate Science & Environmental Laws 2026)

हरितगृह परिणाम, 100-Year GWP, ओझोन 220 DU, मॉन्ट्रियल व किगाली दुरुस्ती, वन्यजीव कायदा ४ अनुसूची, वन (संरक्षण व संवर्धन)...

वाचा➔
💎

🎯 या परीक्षेची संपूर्ण टेस्ट सिरीज

सर्व सराव पेपर्स, मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका व सविस्तर विश्लेषणासह सोडवा

सर्व पहा➔

हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा

WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा

📑 MPSC Group B Mains 2024 - Paper 2 (सामान्य क्षमता चाचणी) इतर प्रश्न (More from this Paper)

संपूर्ण टेस्ट सिरीज जॉईन करा ➔
1

2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?

उत्तर पहा ➔
2

खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?

उत्तर पहा ➔
3

योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011

योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड

उत्तर पहा ➔
4

उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
5

योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
6

पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔