📅MPSC Group B Mains 2013 - Paper 2 (PSI)Google वर फॉलो करा

भारताच्या संविधानाची 83 वी घटना दुरूस्ती काय सुचविते ?

What does the Eighty-third Amendment of the Constitution provide for?
पर्याय (Options):
a
अरुणाचल प्रदेशात पंचायतीत अनुसुचित जमातींकरिता आरक्षण नाही.
No reservation in Panchayats be made in favour of Scheduled Tribes in Arunachal Pradesh.
b
अरुणाचल प्रदेशात पंचायतीत अनुसुचित जातींना आरक्षण नाही.
No reservation in Panchayats be made in favour of Scheduled Castes in Arunachal Pradesh.
✓ योग्य उत्तर
c
अरुणाचल प्रदेशात पंचायतीत इतर मागास वर्गियांना आरक्षण नाही.
No reservation in Panchayats be made in favour of Other Backward Classes in Arunachal Pradesh.
d
अरुणाचल प्रदेशात पंचायतीत हिंदूकरिता आरक्षण नाही.
No reservation in Panchayats be made in favour of Hindus in Arunachal Pradesh.
✓ अधिकृत उत्तर: पर्याय b
📝सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation):

योग्य उत्तर पर्याय २ (B) (अरुणाचल प्रदेशात पंचायतीत अनुसुचित जातींना आरक्षण नाही.) आहे.

महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• ८३ वी घटनादुरुस्ती कायदा, २०००:
• कलम २४३M मध्ये सुधारणा: ८ सप्टेंबर २००० रोजी संमत झालेल्या ८३ व्या घटनादुरुस्तीने राज्यघटनेच्या कलम २४३M मध्ये खंड (३A) समाविष्ट केला.
• तरतूद: या दुरुस्तीनुसार, अरुणाचल प्रदेश राज्यामध्ये पंचायतींमध्ये अनुसूचित जातींसाठी (SC) जागा आरक्षित ठेवण्याची कलम २४३D मधील तरतूद लागू होणार नाही.
• कारण: अरुणाचल प्रदेशात संपूर्ण समाज हा प्रामुख्याने आदिवासी (अनुसूचित जमाती - ST) समुदायाचा असून तिथे अनुसूचित जातींची (SC) लोकसंख्या अस्तित्वात नाही; त्यामुळे पंचायतीत SC आरक्षण देणे निरर्थक होते.
• त्यामुळे अरुणाचल प्रदेशात पंचायतीत अनुसूचित जातींना आरक्षण नाही (Option 2) हे अचूक उत्तर आहे.
• महत्त्वाची टीप: ८३ व्या घटनादुरुस्तीने अरुणाचल प्रदेशातील पंचायतींमध्ये अनुसूचित जातींच्या (SC) आरक्षणाची अट रद्द केली.

The correct answer is Option B (No reservation in Panchayats be made in favour of Scheduled Castes in Arunachal Pradesh.).

Key Points:
• Eighty-third Constitutional Amendment Act, 2000:
• Amendment to Article 243M: Enacted on 8 September 2000, it amended Article 243M by inserting clause (3A).
• Constitutional Mandate: It stipulates that nothing in Article 243D, relating to reservation of seats for the Scheduled Castes (SC), shall apply to the State of Arunachal Pradesh.
• Reason: Arunachal Pradesh is populated overwhelmingly by tribal indigenous populations (Scheduled Tribes), and there are virtually no native Scheduled Castes in the state. Applying mandatory SC reservations in Panchayats was impractical.
• Hence, it provides that no reservation in Panchayats be made in favour of Scheduled Castes in Arunachal Pradesh.
• Key Takeaway: The 83rd Amendment Act, 2000 exempted Arunachal Pradesh from providing Scheduled Caste reservations in Panchayats.

१००% मोफत डाऊनलोडGoogle Play Store

या परीक्षेचे सर्व ५०,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!

घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.

📖 या घटकावरील सविस्तर अभ्यास नोट्स
सर्व विषय नोट्स➔

या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'आणीबाणी विषयक तरतुदी व महत्त्वपूर्ण घटनादुरुस्त्या (Emergency & Amendments)' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:

मोफत नोट्स ⏱️ 35 मि. वाचन

आणीबाणी विषयक तरतुदी (भाग १८, कलम ३५२ ते ३६०): राष्ट्रीय आणीबाणी, राष्ट्रपती राजवट व आर्थिक आणीबाणी

भारतीय राज्यघटनेच्या भाग १८ (कलम ३५२ ते ३६०) मध्ये आणीबाणीच्या असाधारण तरतुदी करण्यात आल्या आहेत. या तरतुदींचा मूळ उद्दे...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 40 मि. वाचन

महत्त्वपूर्ण व ऐतिहासिक घटनादुरुस्त्या (१ ली ते १०६ वी): कलम ३६८ दुरुस्ती पद्धत, ४२ वी, ४४ वी, ७३ वी, ८६ वी, १०१ वी ते १०६ वी

भारतीय राज्यघटनेच्या भाग २० (कलम ३६८) मध्ये संविधानात सुधारणा करण्याचा अधिकार आणि त्याची कार्यपद्धती स्पष्ट करण्यात आली...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 25 मि. वाचन

भारतीय राज्यघटना २०२६ चालू घडामोडी: प्रमुख घटनादुरुस्त्या, सर्वोच्च न्यायालय ऐतिहासिक निकाल, नवीन फौजदारी कायदे व पदस्थ

भारतीय राज्यघटना व कायदा चालू घडामोडी २०२६ (सप्टेंबर २०२६ पर्यंत अद्ययावत): अधिकृत घटनात्मक पदस्थ (राष्ट्रपती, CJI, CEC,...

वाचा➔
💎

🎯 या परीक्षेची संपूर्ण टेस्ट सिरीज

सर्व सराव पेपर्स, मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका व सविस्तर विश्लेषणासह सोडवा

सर्व पहा➔

हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा

WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा

📑 MPSC Group B Mains 2013 - Paper 2 (PSI) इतर प्रश्न (More from this Paper)

संपूर्ण टेस्ट सिरीज जॉईन करा ➔
1

2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?

उत्तर पहा ➔
2

खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?

उत्तर पहा ➔
3

योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011

योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड

उत्तर पहा ➔
4

उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
5

योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
6

पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔