📅MPSC Rajyaseva Mains P2 2013 PaperGoogle वर फॉलो करा

भारतीय संविधान (पहिली सुधारणा) कायदा 1950 कशासाठी आहे.
(a) भाषण आणि अभिव्यक्ती स्वातंत्र्य यावर नवीन निर्बंध
(b) व्यापार, धंदे किंवा सेवा यावर अर्हतेचे निकष
(c) लोकसभेतील प्रतिनिधित्व पुर्ननिर्धारित केले गेले
(d) राज्यांकरिता केंद्रीय अधिनियमावर त्यांचे मत कळविण्यासाठी कालावधी निर्धारित केला गेला.
पर्यायी उत्तरे :

What did the Constitution (First Amendment) Act 1950 provide for?
(a) Several new grounds of restrictions to the right to freedom of speech and expression
(b) Prescribing qualifications for carrying on trade, business or service
(c) Representation to the Lok Sabha was readjusted
(d) Time limit for the states to convey their views on the central laws
Answer Options:

पर्याय (Options):
a
(a) आणि (b)
(a) and (b)
✓ योग्य उत्तर
b
(c) and (d)
(c) and (d)
c
(b) and (c)
(b) and (c)
d
(a) आणि (c)
(a) and (c)
✓ अधिकृत उत्तर: पर्याय a
📝सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation):

योग्य उत्तर पर्याय १ (A) ((a) आणि (b)) आहे.

महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• पहिली घटनादुरुस्ती कायदा, 1951 (अमलबजावणी 1951): स्वतंत्र भारताच्या इतिहासातील ही पहिली घटनादुरुस्ती मूलभूत हक्कांच्या निर्बंधांशी व न्यायालयीन पुनर्विचाराशी संबंधित होती.
• भाषण स्वातंत्र्यावर निर्बंध (a): कलम 19(2) मध्ये संशोधन करून भाषण व अभिव्यक्ती स्वातंत्र्यावर 'सार्वजनिक सुव्यवस्था', 'परदेशी राज्यांशी मैत्रीपूर्ण संबंध' आणि 'गुन्ह्यास प्रवृत्त करणे' यांसारखे नवीन युक्तिवादी निर्बंध घालण्यात आले (विधान a सत्य).
• व्यापार व व्यवसायाचे निकष (b): कलम 19(6) मध्ये सुधारणा करून राज्याला कोणताही व्यापार किंवा व्यवसाय चालवण्यासाठी व्यावसायिक किंवा तांत्रिक अर्हता (Qualifications) ठरवण्याचा किंवा सरकारी मक्तेदारी निर्माण करण्याचा अधिकार देण्यात आला (विधान b सत्य).
• निष्कर्ष: विधाने (a) आणि (b) योग्य असल्यामुळे पर्याय (1) अचूक आहे.
• महत्त्वाची टीप: पहिली घटनादुरुस्ती (1951) नुसार भाषण स्वातंत्र्यावर नवीन निर्बंध आणि व्यापारासाठी तांत्रिक अर्हतेचे निकष जोडले गेले.

The correct answer is Option A ((a) and (b)).

Key Points:
• Constitution (First Amendment) Act, 1951 (enacted in 1951): Introduced major changes to Fundamental Rights and judicial review provisions.
• Freedom of Speech Restrictions (a): Amended Article 19(2) to introduce new grounds of reasonable restrictions on freedom of speech and expression, viz., public order, friendly relations with foreign states, and incitement to an offence (Statement a is true).
• Trade Qualifications (b): Amended Article 19(6) to enable the State to prescribe professional or technical qualifications for carrying on any trade, business, industry, or service, or to run a state monopoly (Statement b is true).
• Statements (c) & (d): Lok Sabha readjustments and state consultation timelines were not the core subjects of the First Amendment, making options (c) and (d) incorrect.
• Conclusion: Statements (a) and (b) are correct, matching option (1).
• Key Takeaway: The First Constitutional Amendment Act added new grounds of restrictions to free speech under Article 19(2) and trade qualifications under Article 19(6).

१००% मोफत डाऊनलोडGoogle Play Store

या परीक्षेचे सर्व ५०,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!

घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.

📖 या घटकावरील सविस्तर अभ्यास नोट्स
सर्व विषय नोट्स➔

या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'आणीबाणी विषयक तरतुदी व महत्त्वपूर्ण घटनादुरुस्त्या (Emergency & Amendments)' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:

मोफत नोट्स ⏱️ 35 मि. वाचन

आणीबाणी विषयक तरतुदी (भाग १८, कलम ३५२ ते ३६०): राष्ट्रीय आणीबाणी, राष्ट्रपती राजवट व आर्थिक आणीबाणी

भारतीय राज्यघटनेच्या भाग १८ (कलम ३५२ ते ३६०) मध्ये आणीबाणीच्या असाधारण तरतुदी करण्यात आल्या आहेत. या तरतुदींचा मूळ उद्दे...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 40 मि. वाचन

महत्त्वपूर्ण व ऐतिहासिक घटनादुरुस्त्या (१ ली ते १०६ वी): कलम ३६८ दुरुस्ती पद्धत, ४२ वी, ४४ वी, ७३ वी, ८६ वी, १०१ वी ते १०६ वी

भारतीय राज्यघटनेच्या भाग २० (कलम ३६८) मध्ये संविधानात सुधारणा करण्याचा अधिकार आणि त्याची कार्यपद्धती स्पष्ट करण्यात आली...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 25 मि. वाचन

भारतीय राज्यघटना २०२६ चालू घडामोडी: प्रमुख घटनादुरुस्त्या, सर्वोच्च न्यायालय ऐतिहासिक निकाल, नवीन फौजदारी कायदे व पदस्थ

भारतीय राज्यघटना व कायदा चालू घडामोडी २०२६ (सप्टेंबर २०२६ पर्यंत अद्ययावत): अधिकृत घटनात्मक पदस्थ (राष्ट्रपती, CJI, CEC,...

वाचा➔
💎

🎯 या परीक्षेची संपूर्ण टेस्ट सिरीज

सर्व सराव पेपर्स, मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका व सविस्तर विश्लेषणासह सोडवा

सर्व पहा➔

हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा

WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा

📑 MPSC Rajyaseva Mains P2 2013 Official Question Paper इतर प्रश्न (More from this Paper)

संपूर्ण टेस्ट सिरीज जॉईन करा ➔
1

2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?

उत्तर पहा ➔
2

खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?

उत्तर पहा ➔
3

योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011

योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड

उत्तर पहा ➔
4

उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
5

योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
6

पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔