#5📅 MPSC Group B Mains 2011 - Paper 2 (ASO)(2011) +1 गुण

'कृषी उत्पादनावर नियंत्रण' आणि 'ग्रामीण विकासाला प्रोत्साहन' यासाठी 'जागतीक व्यापार संघटनेकडून' दिल्या जाणाऱ्या अनुदानाला काय म्हणतात ?

To 'control agricultural production' and 'encourage rural development' what subsidies are granted by the WTO?
पर्याय (Options):
a
नारंगी पेटी अनुदान
Amber box subsidies
b
हिरवी पेटी अनुदान
Green box subsidies
c
निळी पेटी अनुदान
Blue box subsidies
✓ योग्य उत्तर
d
पिवळी पेटी अनुदान
Yellow box subsidies
✓ अधिकृत उत्तर: पर्याय c
📝सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation):

योग्य उत्तर पर्याय ३ (C) (निळी पेटी अनुदान) आहे.

महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• जागतिक व्यापार संघटनेच्या (WTO) कृषी करारांतर्गत (Agreement on Agriculture) अनुदानांचे विविध पेट्यांमध्ये (Boxes) वर्गीकरण केले आहे:
• निळी पेटी अनुदान (Blue Box Subsidies): हे उत्पादन मर्यादा आणि पुरवठा नियंत्रणाशी निगडित असलेले थेट अनुदान असते; जे उत्पादनावर मर्यादा घालून व्यापार विद्रूपीकरण रोखण्यासाठी दिले जाते.
• नारंगी/अंबर पेटी (Amber Box): यामुळे व्यापारात थेट विकृती निर्माण होते (उदा. हमीभाव, खते व बियाणे अनुदान) व त्यावर मर्यादा असतात.
• हिरवी पेटी (Green Box): यामुळे व्यापारात अडथळा येत नाही (उदा. कृषी संशोधन, कीडरोग नियंत्रण, ग्रामीण पायाभूत सुविधा), हे बिनशर्त अनुज्ञेय असते.
• महत्त्वाची टीप: जागतिक व्यापार संघटनेनुसार उत्पादन नियंत्रणाशी जोडलेल्या शेतीविषयक अनुदानाला निळी पेटी (Blue Box) अनुदान म्हणतात.

The correct answer is Option C (Blue box subsidies).

Key Points:
• Under the World Trade Organization (WTO) Agreement on Agriculture (AoA), domestic agricultural support is categorized into color-coded boxes:
• Blue Box Subsidies: Essentially Amber Box subsidies with conditions designed to reduce trade distortion by requiring farmers to limit production. They include direct payments under production-limiting programs.
• Amber Box: Subsidies that distort trade and production (e.g., minimum support prices, input subsidies) subject to reduction commitments.
• Green Box: Subsidies that cause minimal or no trade distortion (research, disease control, rural development, environment), which are non-actionable/exempted from reduction.
• Key Takeaway: WTO Blue Box subsidies are direct payments linked to production-limiting programs to control agricultural production.

📖 या घटकावरील सविस्तर अभ्यास नोट्स
सर्व विषय नोट्स➔

या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'परकीय व्यापार, व्यवहार तोल व आंतरराष्ट्रीय आर्थिक संस्था (Foreign Trade & BoP)' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:

मोफत नोट्स ⏱️ 30 मि. वाचन

भारताचा परकीय व्यापार (Foreign Trade): रचना, दिशा, प्रमुख निर्यात-आयात वस्तू व देश, परकीय व्यापार धोरण (FTP २०२३) आणि SEZ कायदा

परकीय व्यापार (Foreign Trade) हा देशाच्या आर्थिक विकासाचा इंजिन मानला जातो. यामध्ये एका देशाने जगातील इतर देशांशी केलेल्...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 30 मि. वाचन

व्यवहार तोल (Balance of Payments - BoP): चालू खाते वि. भांडवली खाते, रुपयाची परिवर्तनीयता (तारापोर समिती) व रुपया अवमूल्यन इतिहास

व्यवहार तोल (Balance of Payments - BoP) हे एका निश्चित कालावधीत (साधारणपणे १ आर्थिक वर्षात) देशातील रहिवासी आणि उर्वरित...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 30 मि. वाचन

आंतरराष्ट्रीय वित्तीय व व्यापार संस्था: आंतरराष्ट्रीय नाणेनिधी (IMF), जागतिक बँक गट (World Bank Group), WTO आणि ब्रिक्स बँक (NDB)

दुसऱ्या महायुद्धानंतर जागतिक आर्थिक स्थैर्य आणि पुनर्बांधणीसाठी जुलै १९४४ मध्ये अमेरिकेतील न्यू हॅम्पशायर येथील ब्रेटन व...

वाचा➔
१००% मोफत डाऊनलोडGoogle Play Store

या परीक्षेचे सर्व ५,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!

घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.

हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा

WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा

📑 MPSC Group B Mains 2011 - Paper 2 (ASO) इतर प्रश्न (More from this Paper)

संपूर्ण टेस्ट सिरीज जॉईन करा ➔
1

2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?

उत्तर पहा ➔
2

खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?

उत्तर पहा ➔
3

योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011

योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड

उत्तर पहा ➔
4

उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
5

योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
6

पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔