पृथ्वीच्या अंतर्गत भागात वेगवेगळे गुणधर्म असलेले तीन विभाग ओळखले गेले उदा, कवच, प्रावरण व गाभा.
(a) सीयाल व सीमा यांच्या मधील घनतेत बदल होणाऱ्या क्षेत्रास कॉनरॅड विलगता म्हणून ओळखले जाते.
(b) भूकंप लहरींच्या गतीमध्ये अचानक बदल होणाऱ्या क्षेत्रास मोहो विलगता म्हणून ओळखले जाते.
(c) प्रावरण-गाभा सीमारेषा ही गटेनबर्ग विलगतेने ठरविली जाते.
वरील विधानांपैकी कोणते विधान / विधाने सत्य आहेत ?
पृथ्वीच्या अंतर्गत भागात वेगवेगळे गुणधर्म असलेले तीन विभाग ओळखले गेले उदा, कवच, प्रावरण व गाभा.
(a) सीयाल व सीमा यांच्या मधील घनतेत बदल होणाऱ्या क्षेत्रास कॉनरॅड विलगता म्हणून ओळखले जाते.
(b) भूकंप लहरींच्या गतीमध्ये अचानक बदल होणाऱ्या क्षेत्रास मोहो विलगता म्हणून ओळखले जाते.
(c) प्रावरण-गाभा सीमारेषा ही गटेनबर्ग विलगतेने ठरविली जाते.
वरील विधानांपैकी कोणते विधान / विधाने सत्य आहेत ?
Three zones of varying properties have been identified in the earth i.e. crust, mantle and core.
(a) The area of change in density between sial and sima is known as Conrad discontinuity.
(b) The area of sudden change in seismic waves velocity is known as Moho discontinuity.
(c) The mantle - core boundary is determined by Gutenberg discontinuity.
Which of the statements given above is/are correct?
योग्य उत्तर पर्याय ४ (D) ((a), (b) आणि (c)) आहे.
महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• पृथ्वीचे अंतरंग व विलगता थर:
• पृथ्वीचे अंतरंग प्रामुख्याने तीन भागांमध्ये विभागले गेले आहे: भूकवच (Crust), प्रावरण (Mantle), आणि गाभा (Core).
• कॉनरॅड विलगता (Conrad Discontinuity): बाह्य भूकवच (सियाल - Sial) आणि अंतर्गत भूकवच (सीमा - Sima) यांच्यातील घनतेच्या बदलाच्या सीमेस कॉनरॅड विलगता म्हणतात.
• मोहो विलगता (Moho Discontinuity): भूकवच आणि प्रावरण यांच्यामधील सीमारेषा असून येथे भूकंपाच्या प्राथमिक (P) व दुय्यम (S) लहरींच्या वेगामध्ये अचानक लक्षणीय वाढ होते.
• रेपेटी विलगता (Repetti Discontinuity): उच्च प्रावरण आणि निम्न प्रावरण यांच्या दरम्यान आढळते.
• गटेनबर्ग विलगता (Gutenberg Discontinuity): निम्न प्रावरण आणि बाह्य गाभा यांच्या दरम्यान सुमारे 2,900 किमी खोलीवर आढळते. येथे दुय्यम लहरी लुप्त होतात.
• लेहमन विलगता (Lehmann Discontinuity): बाह्य द्रव गाभा आणि अंतर्गत घनरूप गाभा यांच्या दरम्यान सुमारे 5,150 किमी खोलीवर आढळते.
• त्यामुळे विधाने (a), (b) आणि (c) ही तिन्ही विधाने पूर्णपणे सत्य आहेत.
• महत्त्वाची टीप: पृथ्वीच्या विलगता: सियाल-सीमा = कॉनरॅड; कवच-प्रावरण = मोहो; प्रावरण-गाभा = गटेनबर्ग.
The correct answer is Option D ((a), (b) and (c)).
Key Points:
• Earth's Interior & Discontinuities:
• The interior of the Earth is divided into three concentric layers: Crust, Mantle, and Core.
• Conrad Discontinuity: It forms the boundary between the upper continental crust (Sial) and the lower oceanic crust (Sima), characterized by a density transition.
• Mohorovicic (Moho) Discontinuity: Separates the Crust from the Mantle. At this boundary, seismic wave velocities (P and S waves) increase abruptly due to the sharp density change.
• Repetti Discontinuity: Occurs between the Upper Mantle and the Lower Mantle.
• Gutenberg Discontinuity: Marks the distinct boundary between the Lower Mantle and the Outer Core at a depth of approximately 2,900 km, where S-waves disappear entirely.
• Lehmann Discontinuity: Separates the liquid Outer Core from the solid Inner Core at roughly 5,150 km depth.
• Therefore, all statements (a), (b), and (c) are factually accurate.
• Key Takeaway: Earth Discontinuities: Sial-Sima = Conrad; Crust-Mantle = Moho; Mantle-Core = Gutenberg.
या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'महाराष्ट्राचे स्थान, विस्तार, सीमा व प्रशासकीय रचना' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:
या परीक्षेचे सर्व ५,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!
घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.
हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा
WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा
📑 MPSC Rajyaseva Mains P1 2013 Official Question Paper इतर प्रश्न (More from this Paper)
संपूर्ण टेस्ट सिरीज जॉईन करा ➔2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?
खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?
योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011
योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड
उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :
योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :
पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :
📚 महाराष्ट्राचा व भारताचा भूगोल (Geography) इतर मागील वर्षांचे प्रश्न (Related PYQs)
सर्व पहा ➔Choose the correct question tag to fill in the blank.
I am the happiest man in my town, ________?
A hardware or software device that is able to modify data according to instructions is called a ________.
Choose the correct word from the following:
After the word, four meanings are given. Choose the correct alternative from the following:
Directory
Choose the correct meaning from the following:
'to dictate letters' mean
The underlined idiom in the following sentence means
People these days want to be rich overnight; naturally they try to earn money by hook or crook.
Which one of the following is closest to the opposite in meaning of the word, 'definite'?