#28📅 MPSC Rajyaseva Mains P4 2013 Official Question Paper(2013) +1 गुण

2012-13 च्या केन्द्रीय अर्थ संकल्पने मध्ये सेवा करामध्ये समाविष्ट होणाऱ्या सेवांच्या यादी बद्दल एक नवीन दृष्टीकोन मांडला आहे. तो कोणता ?
(1) विस्तार पूर्ण यादी दृष्टीकोन
(2) नकारात्मक यादी दृष्टीकोन
(3) होकारात्मक यादी दृष्टीकोन
(4) वरीलपैकी कोणताही नाही

The Union Budget for 2012-13 introduced a new approach to the list of services included under service tax. What is this approach known as ?
(1) Expanding list approach
(2) Negative list approach
(3) Positive list approach
(4) None of the above

पर्याय (Options):
a
विस्तार पूर्ण यादी दृष्टीकोन
Expanding list approach
b
नकारात्मक यादी दृष्टीकोन
Negative list approach
✓ योग्य उत्तर
c
होकारात्मक यादी दृष्टीकोन
Positive list approach
d
वरीलपैकी कोणताही नाही
None of the above
✓ अधिकृत उत्तर: पर्याय b
📝सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation):

योग्य उत्तर पर्याय २ (B) (नकारात्मक यादी दृष्टीकोन) आहे.

महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• मुख्य संकल्पना
• 2012 पूर्वी भारतात केवळ कायद्यात नमूद केलेल्या विशिष्ट सेवांवरच कर आकारला जात होता (Positive List).
• योग्य उत्तराचे स्पष्टीकरण
• केंद्रीय अर्थसंकल्प 2012-13 द्वारे सेवा करासाठी 'नकारात्मक यादी दृष्टिकोन' (Negative List Approach) लागू करण्यात आला (1 जुलै 2012 पासून प्रभावी).
• या पद्धतीनुसार, केवळ नकारात्मक यादीत नमूद केलेल्या 17 सेवा वगळता देशातील इतर सर्व सेवांवर कर लागू करण्यात आला.
• महत्त्वाची तथ्ये
• यामुळे सेवा कराचा पाया मोठ्या प्रमाणावर विस्तारला आणि भविष्यातील जीएसटी (GST) प्रणालीसाठी पार्श्वभूमी तयार झाली.
• परीक्षेतील ट्रॅप
• 2012 पूर्वी 'होकारात्मक' (Positive) पद्धत होती, तर 2012-13 मध्ये बदलून 'नकारात्मक' (Negative) पद्धत आणली गेली.
• इतर पर्याय
• पर्याय 1 आणि 3 हे या नवीन सुधारणेला लागू होत नाहीत.
• महत्त्वाची टीप: 2012-13 च्या अर्थसंकल्पात सेवा करासाठी 'नकारात्मक यादी दृष्टिकोन' (Negative List) लागू करून ठरावीक सेवा वगळता सर्व सेवा करपात्र करण्यात आल्या.

The correct answer is Option B (Negative list approach).

Key Points:
• Core Concept
• Prior to 2012, India operated a 'positive list' taxation regime where only explicitly designated services were taxable.
• Why Correct
• The Union Budget 2012-13 introduced a paradigm shift by implementing the 'Negative List Approach' (effective July 1, 2012) via Section 66D of the Finance Act, 1994.
• Under this approach, all services provided in the taxable territory became subject to service tax, except for 17 specified categories placed on the negative list.
• Key Details
• This reform widened the service tax base significantly and served as a foundational structural step toward the unified Goods and Services Tax (GST).
• Exam Traps
• Pre-2012 was the 'positive list' approach, whereas the 2012-13 Union Budget specifically introduced the 'negative list' approach.
• Other Options
• Option 1 is not recognized tax terminology.
• Option 3 refers to the earlier outgoing regime replaced in 2012.
• Key Takeaway: Union Budget 2012-13 shifted service tax to a 'Negative List Approach', taxing all services except those specifically excluded.

📖 या घटकावरील सविस्तर अभ्यास नोट्स
सर्व विषय नोट्स➔

या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'सार्वजनिक वित्त, कररचना, अर्थसंकल्प व GST (Public Finance & GST)' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:

मोफत नोट्स ⏱️ 30 मि. वाचन

सार्वजनिक महसूल, कर रचना (प्रत्यक्ष वि. अप्रत्यक्ष कर), कर सुधारणा समित्या (चेलय्या, केळकर) व वस्तू आणि सेवा कर (GST)

सार्वजनिक वित्त (Public Finance) मध्ये शासनाचे उत्पन्न (महसूल), खर्च, कर्जे आणि वित्तीय प्रशासनाचा अभ्यास केला जातो. शास...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 30 मि. वाचन

केंद्रीय अर्थसंकल्प (कलम ११२), अर्थसंकल्पाचे प्रकार, वित्तीय तुटींचे सर्व प्रकार (Fiscal, Revenue, Primary Deficit) व FRBM कायदा

भारतीय राज्यघटनेत 'बजेट' (Budget) हा शब्द कुठेही वापरलेला नसून कलम ११२ अंतर्गत त्यास 'वार्षिक वित्तीय विवरणपत्र' (Annual...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 30 मि. वाचन

वित्त आयोग (कलम २८०): घटनात्मक रचना, कार्ये, १ ला ते १६ वा वित्त आयोग, १५ वा वित्त आयोग (४१% वाटा) व कर वाटप निकष

भारतीय संघराज्यामध्ये केंद्र आणि राज्य सरकारांमध्ये वित्तीय संसाधनांचे न्याय्य आणि समतोल वाटप करण्यासाठी कलम २८० अंतर्गत...

वाचा➔
१००% मोफत डाऊनलोडGoogle Play Store

या परीक्षेचे सर्व ५,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!

घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.

हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा

WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा

📑 MPSC Rajyaseva Mains P4 2013 Official Question Paper इतर प्रश्न (More from this Paper)

संपूर्ण टेस्ट सिरीज जॉईन करा ➔
1

2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?

उत्तर पहा ➔
2

खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?

उत्तर पहा ➔
3

योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011

योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड

उत्तर पहा ➔
4

उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
5

योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
6

पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔

📚 भारतीय अर्थव्यवस्था (Indian Economy) इतर मागील वर्षांचे प्रश्न (Related PYQs)

सर्व पहा ➔
1

2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?

उत्तर पहा ➔
2

खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?

उत्तर पहा ➔
3

योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011

योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड

उत्तर पहा ➔
4

उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
5

योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
6

पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔