नवीन औद्योगिक धोरण ---- या दिवशी जाहिर करण्यात आले.
आयोगाच्या अधिकृत अंतिम उत्तरतालिकेनुसार हा प्रश्न रद्द (#) करण्यात आला आहे.
महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• भारताचे ऐतिहासिक 'नवीन औद्योगिक धोरण' तत्कालीन पंतप्रधान पी. व्ही. नरसिंह राव यांच्या सरकारने '२४ जुलै १९९१' रोजी संसदेत जाहीर केले.
• या धोरणाने भारतातील जाचक 'लायसन्स-परमिट-कोटा राज' संपुष्टात आणले आणि उदारीकरण, खाजगीकरण व जागतिकीकरणाच्या (LPG) नव्या पर्वाची सुरुवात केली.
• २४ जुलै १९९१ च्या औद्योगिक धोरणातील ठळक तरतुदी:
• केवळ १८ संवेदनशील उद्योग वगळता इतर सर्व उद्योगांसाठी औद्योगिक परवाना (Licensing) रद्द करण्यात आला (सध्या फक्त ५ उद्योगांना परवाना आवश्यक आहे).
• सार्वजनिक क्षेत्रासाठी राखीव उद्योगांची संख्या १७ वरून ८ करण्यात आली (सध्या फक्त अणुऊर्जा आणि रेल्वे वाहतूक राखीव आहेत).
• प्राधान्य क्षेत्रातील उद्योगांमध्ये ५१% पर्यंत थेट परकीय गुंतवणुकीस (FDI) स्वयंचलित मंजुरी देण्यात आली.
• मक्तेदारी नियंत्रण कायद्यातील (MRTP Act) पूर्वपरवानगीची मालमत्ता मर्यादा रद्द करण्यात आली.
• एमपीएससीच्या अधिकृत उत्तरतालिकेनुसार योग्य उत्तर पर्याय क्रमांक ४ (२४ जुलै १९९१) हे आहे.
• महत्त्वाची टीप: भारतातील आर्थिक सुधारणांची नांदी ठरणारे नवीन औद्योगिक धोरण २४ जुलै १९९१ रोजी जाहीर करण्यात आले.
The correct answer is Option D (July 24, 1991).
Key Points:
• The landmark New Industrial Policy (नवीन औद्योगिक धोरण) was tabled in the Parliament of India by the P. V. Narasimha Rao government on 24 July 1991.
• The policy marked a paradigm shift in Indian economic history, officially dismantling the restrictive 'License-Permit-Quota Raj' and initiating the era of Liberalisation, Privatisation, and Globalisation (LPG).
• Key structural reforms under the 1991 Industrial Policy included:
• Abolition of industrial licensing for all projects except 18 specified hazardous/strategic industries (later reduced to just 5).
• Reduction of industries reserved exclusively for the public sector from 17 to 8 (and currently only 2: atomic energy and railway transport).
• Automatic approval for Foreign Direct Investment (FDI) up to 51% in high-priority industries.
• Abolition of the threshold asset limit under the MRTP Act.
• The official MPSC final answer key confirms Option 4 (July 24, 1991).
• Key Takeaway: The historic New Industrial Policy ushering in economic reforms was announced on 24 July 1991.
या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'परकीय व्यापार, व्यवहार तोल व आंतरराष्ट्रीय आर्थिक संस्था (Foreign Trade & BoP)' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:
भारताचा परकीय व्यापार (Foreign Trade): रचना, दिशा, प्रमुख निर्यात-आयात वस्तू व देश, परकीय व्यापार धोरण (FTP २०२३) आणि SEZ कायदा
परकीय व्यापार (Foreign Trade) हा देशाच्या आर्थिक विकासाचा इंजिन मानला जातो. यामध्ये एका देशाने जगातील इतर देशांशी केलेल्...
व्यवहार तोल (Balance of Payments - BoP): चालू खाते वि. भांडवली खाते, रुपयाची परिवर्तनीयता (तारापोर समिती) व रुपया अवमूल्यन इतिहास
व्यवहार तोल (Balance of Payments - BoP) हे एका निश्चित कालावधीत (साधारणपणे १ आर्थिक वर्षात) देशातील रहिवासी आणि उर्वरित...
आंतरराष्ट्रीय वित्तीय व व्यापार संस्था: आंतरराष्ट्रीय नाणेनिधी (IMF), जागतिक बँक गट (World Bank Group), WTO आणि ब्रिक्स बँक (NDB)
दुसऱ्या महायुद्धानंतर जागतिक आर्थिक स्थैर्य आणि पुनर्बांधणीसाठी जुलै १९४४ मध्ये अमेरिकेतील न्यू हॅम्पशायर येथील ब्रेटन व...
या परीक्षेचे सर्व ५,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!
घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.
खाजगीकरण म्हणजे ---- उद्योगात खाजगी मालकी प्रस्थापित करणे हो...
जगातील कोणत्या देशाच्या पुढाकाराने "जागतिक व्यापार संघटनेची"...
हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा
WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा
📑 MPSC Group B Mains 2011 - Paper 2 (STI) इतर प्रश्न (More from this Paper)
संपूर्ण टेस्ट सिरीज जॉईन करा ➔2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?
खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?
योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011
योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड
उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :
योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :
पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :
📚 भारतीय अर्थव्यवस्था (Indian Economy) इतर मागील वर्षांचे प्रश्न (Related PYQs)
सर्व पहा ➔2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?
खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?
योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011
योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड
उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :
योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :
पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :