📅MPSC Group B Mains 2016 - Paper 2 (ASO)Google वर फॉलो करा

संचालनालय प्रमुखाची ______ कार्य आहेत.
अ. सहाय्यकारी संघटनेचा (staff agency) एक सहाय्यकारी घटक म्हणून कार्य करणे
ब. मंत्र्यास तांत्रिक बाबतीत सल्ला देणे
क. विभागाचे अंदाजपत्रक तयार करणे
ड. विभागाच्या कार्याची अंमलबजावणी चे निरीक्षण करणे
ई. प्रवेशपूर्व प्रशिक्षणाच्या (pre-entry training) कार्यक्रमांचे आयोजन करणे

The functions of the Head of the Directorate are
a. to act as an element of staff agency
b. to provide technical advice to the Minister
c. to prepare the budget of the department
d. to inspect implementation of work of the department
e. to organise pre-entry training programmes.

पर्याय (Options):
a
अ, ब आणि क
a, b and c
b
ब, क आणि ड
b, c and d
✓ योग्य उत्तर
c
अ, क आणि ई
a, c and e
d
ब, ड आणि ई
b, d and e
✓ अधिकृत उत्तर: पर्याय b
📝सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation):

योग्य उत्तर पर्याय २ (B) (ब, क आणि ड) आहे.

महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• लोकप्रशासनात 'संचालनालय' (Directorate) ही मंत्रालयाच्या अंतर्गत कार्य करणारी कार्यकारी यंत्रणा (Line Agency) असते.
• संचालनालय प्रमुखाची मुख्य कार्ये:
• ब. मंत्र्याला आणि सचिवांना प्रशासकीय व तांत्रिक बाबींवर तज्ज्ञ सल्ला देणे.
• क. संबंधित विभागाचे अंदाजपत्रक (Budget) तयार करणे व वित्तीय नियंत्रण ठेवणे.
• ड. विभागामार्फत सुरू असलेल्या कार्यांच्या अंमलबजावणीचे व क्षेत्रीय कामांचे निरीक्षण करणे.
• विधान 'अ' अयोग्य आहे कारण संचालनालय हे प्रामुख्याने 'लाईन एजन्सी' म्हणून कार्य करते, तर सचिवालय हे 'स्टाफ एजन्सी' असते.
• विधान 'ई' अयोग्य आहे कारण प्रवेशपूर्व प्रशिक्षण हे लोकसेवा आयोग किंवा विशेष प्रशिक्षण संस्थांद्वारेआयोजित केले जाते.
• म्हणून ब, क आणि ड ही विधाने बरोबर आहेत (पर्याय २).
• महत्त्वाची टीप: संचालनालय प्रमुख तांत्रिक सल्ला देणे, अंदाजपत्रक तयार करणे आणि कामाच्या अंमलबजावणीचे निरीक्षण करण्याचे कार्य करतो.

The correct answer is Option B (b, c and d).

Key Points:
• In public administration, a Directorate functions as an executive field agency (line agency) under a government department.
• Functions of the Head of a Directorate:
• b. To provide expert technical advice to the Minister and Secretariat.
• c. To prepare the departmental budget estimates and execute financial allocations.
• d. To inspect, supervise, and monitor the field implementation of policies and departmental works.
• Statement a is incorrect because directorates are primarily 'line agencies' carrying out executive operations, whereas secretariats act as 'staff agencies'.
• Statement e is incorrect because pre-entry training is typically handled by public service commissions or specialized training institutes, not directly as a core operational duty of a line directorate head.
• Therefore, statements b, c, and d are correct (Option 2).
• Key Takeaway: The Head of a Directorate provides technical advice, prepares department budgets, and inspects policy execution.

१००% मोफत डाऊनलोडGoogle Play Store

या परीक्षेचे सर्व ५०,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!

घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.

📖 या घटकावरील सविस्तर अभ्यास नोट्स
सर्व विषय नोट्स➔

या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'घटनात्मक संस्था व आयोग (Constitutional Bodies: ECI, UPSC, MPSC, Finance Commission & CAG)' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:

मोफत नोट्स ⏱️ 35 मि. वाचन

केंद्रीय निवडणूक आयोग (कलम ३२४), UPSC व MPSC (कलम ३१५ ते ३२३) आणि केंद्रीय वित्त आयोग (कलम २८०): रचना व कार्ये

ज्या संस्थांची व आयोगांची तरतूद भारतीय राज्यघटनेच्या मूळ कलमांमध्ये स्पष्टपणे नमूद केलेली असते, त्यांना 'घटनात्मक संस्था...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 35 मि. वाचन

भारताचे नियंत्रक व महालेखापरीक्षक (CAG - कलम १४८), महान्यायवादी (कलम ७६), महाधिवक्ता (कलम १६५) व राष्ट्रीय आयोग (NCSC - कलम ३३८, NCST - कलम ३३८A, NCBC - कलम ३३८B)

भारताचे नियंत्रक व महालेखापरीक्षक (CAG) हे देशाच्या संपूर्ण वित्तीय व्यवस्थेचे (केंद्र व राज्य पातळीवर) सर्वोच्च नियंत्र...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 20 मि. वाचन

निवडणूक कायदे व मतदारसंघ परिसीमन: RPA १९५० व १९५१ कायदे, परिसीमन आयोग, NOTA व निवडणूक सुधारणा

भारतातील निवडणूक कायद्यांचे संपूर्ण विश्लेषण: लोकप्रतिनिधित्व कायदा १९५० (RPA 1950), लोकप्रतिनिधित्व कायदा १९५१ (RPA 195...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 20 मि. वाचन

केंद्र-राज्य वित्तीय संबंध व निधी: वित्त आयोग (कलम २८०), GST परिषद (कलम २७९A), संचित, सार्वजनिक व आकस्मिकता निधी

केंद्र-राज्य वित्तीय संघराज्य रचनेचे सखोल विश्लेषण: कलम २८० केंद्रीय वित्त आयोग (१५ वा व १६ वा वित्त आयोग), कलम २७९A GST...

वाचा➔
💎

🎯 या परीक्षेची संपूर्ण टेस्ट सिरीज

सर्व सराव पेपर्स, मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका व सविस्तर विश्लेषणासह सोडवा

सर्व पहा➔

हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा

WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा

📑 MPSC Group B Mains 2016 - Paper 2 (ASO) इतर प्रश्न (More from this Paper)

संपूर्ण टेस्ट सिरीज जॉईन करा ➔
1

2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?

उत्तर पहा ➔
2

खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?

उत्तर पहा ➔
3

योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011

योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड

उत्तर पहा ➔
4

उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
5

योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
6

पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔