प्रमस्तिष्कमेरू द्रव हा मेंदूच्या पोकळीतील कोरोईड प्लेक्सस् मध्ये तयार झालेला व सबअॅराक्नाईड पोकळीमधून मेंदू व मज्जारज्जू सभोवती फिरणारा द्रव पदार्थ आहे. याबाबत खालील विधाने विचारार्थ घ्या.
अ. मेंदूला प्राणवायू (ऑक्सिजन) पुरवण्याचे तो माध्यम आहे.
ब. तो टाकाऊ पदार्थ दूर वाहून नेतो.
क. तो मेंदूला पोषण पुरवितो.
ड. तो, मेंदू व मज्जारज्जू साठी आघातप्रतिबंधक म्हणून काम करतो.
वरीलपैकी कोणती/कोणते विधान/विधाने बरोबर आहेत ?
प्रमस्तिष्कमेरू द्रव हा मेंदूच्या पोकळीतील कोरोईड प्लेक्सस् मध्ये तयार झालेला व सबअॅराक्नाईड पोकळीमधून मेंदू व मज्जारज्जू सभोवती फिरणारा द्रव पदार्थ आहे. याबाबत खालील विधाने विचारार्थ घ्या.
अ. मेंदूला प्राणवायू (ऑक्सिजन) पुरवण्याचे तो माध्यम आहे.
ब. तो टाकाऊ पदार्थ दूर वाहून नेतो.
क. तो मेंदूला पोषण पुरवितो.
ड. तो, मेंदू व मज्जारज्जू साठी आघातप्रतिबंधक म्हणून काम करतो.
वरीलपैकी कोणती/कोणते विधान/विधाने बरोबर आहेत ?
The cerebro-spinal fluid is secretion produced by the choroid plexuses and circulating in sub-arachnoid space around the brain and spinal cord. Consider the following sentences in this regard.
A. It is medium by which oxygen is supplied to brain.
B. It carries away waste products.
C. It supplies nourishment to brain.
D. It acts as buffer protecting brain and spinal cord.
Which of the sentences given above is/are correct ?
योग्य उत्तर पर्याय C (अ, ब, क आणि ड / A, B, C and D) आहे.
सविस्तर स्पष्टीकरण:
प्रमस्तिष्क-मेरुद्रव (Cerebrospinal Fluid - CSF) हा मेंदूतील व्हेंट्रिकल्समधील 'कोरॉइड प्लेक्सस' (Choroid Plexuses) द्वारे तयार होतो आणि मेंदू व मज्जारज्जूभोवती असलेल्या 'सब-अॅरॅक्नॉइड पोकळीत' (Subarachnoid Space) सतत फिरत राहतो.
१. कार्य ड (आघातप्रतिबंधक): हा द्रव मेंदूला तरंगता (Buoyancy) ठेवतो (मेंदूचे वजन १४०० ग्रॅमवरून प्रत्यक्ष ५० ग्रॅम इतके भासते) आणि बाह्य आघातांपासून, धक्क्यांपासून मेंदूचे व मज्जारज्जूचे संरक्षण करणारा हायड्रॉलिक शॉक-अब्सॉर्बर (Shock absorber / Buffer) म्हणून काम करतो.
२. कार्य क (पोषण पुरवणे): यात ग्लुकोज, प्रथिने, इलेक्ट्रोलाइट्स असतात, जे चेतापेशींना सतत पोषण पुरवतात.
३. कार्य ब (टाकाऊ पदार्थ वाहून नेणे): मेंदूच्या चयापचय प्रक्रियेतील विषारी आणि टाकाऊ घटक शिरांद्वारे रक्तात वाहून नेण्याचे काम करतो.
४. कार्य अ (वाहतुकीचे माध्यम): रक्ताभिसरण आणि चेतापेशी यांच्यात ऑक्सिजन, हार्मोन्स आणि विद्राव्य वायूंची देवाणघेवाण करण्यासाठी आवश्यक आंतरपेशीय द्रव माध्यम म्हणून कार्य करतो.
एमपीएससीच्या अधिकृत उत्तरतालिकेनुसार अ, ब, क आणि ड या सर्व विधानांना बरोबर मानण्यात आले आहे.
The correct answer is Option C (A, B, C and D).
Detailed Step-by-Step Analysis:
Cerebrospinal fluid (CSF) is an ultrafiltrate of blood plasma secreted by ependymal cells of the choroid plexuses inside the brain ventricles, circulating throughout the subarachnoid space and central canal.
1. Statement D (Mechanical Protection/Buffer): Acts as a physical shock-absorbing cushion and provides neutral buoyancy, reducing the effective submerged weight of the brain from ~1400g to ~50g, preventing basal brainstem compression against the cranium.
2. Statement C (Nutritive supply): Circulates essential metabolites, glucose, amino acids, and micronutrients directly to neural parenchyma.
3. Statement B (Waste removal): Serves as the brain's glymphatic clearing pathway, flushing metabolic byproducts, lactic acid, and protein debris into the venous sinuses.
4. Statement A (Medium for dissolved gas/oxygen transport): Functions as the neurochemical homeostatic exchange medium facilitating fluid and dissolved substance equilibrium.
Hence, MPSC's official key considers all four statements (A, B, C, and D) valid.
या परीक्षेचे सर्व ५०,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!
घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.
या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'रसायनशास्त्र: आम्ल, आम्लारी, क्षार, pH स्केल, धातू, अधातू, कार्बन व बहुवारिके (Acids, Metals & Carbon)' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:
आम्ल, आम्लारी, क्षार, दर्शक आणि सोरेन्सनची pH स्केल (Acids, Bases, Salts & pH Scale)
आम्ल, आम्लारी, क्षार, दर्शक आणि सोरेन्सनची pH स्केल (Acids, Bases, Salts & pH Scale) या घटकामध्ये आम्ल (Acids), आम्लारी...
धातू, अधातू, धातुकर्म (Metallurgy), संमिश्रे (Alloys) व गंज प्रतिबंधक पद्धती (Corrosion & Galvanization)
धातू, अधातू, धातुकर्म (Metallurgy), संमिश्रे (Alloys) व गंज प्रतिबंधक पद्धती (Corrosion & Galvanization) या घटकामध्ये धा...
कार्बन व त्याची संयुगे: अपरूपे (हिरा, ग्रॅफाइट, फुलेरिन), हायड्रोकार्बन्स, बहुवारिके व दैनंदिन रसायनशास्त्र
कार्बन व त्याची संयुगे: अपरूपे (हिरा, ग्रॅफाइट, फुलेरिन), हायड्रोकार्बन्स, बहुवारिके व दैनंदिन रसायनशास्त्र या घटकामध्ये...
🎯 या परीक्षेची संपूर्ण टेस्ट सिरीज
सर्व सराव पेपर्स, मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका व सविस्तर विश्लेषणासह सोडवा
________ वनस्पतीच्या जोमदार वाढीसाठी सर्वोत्तम मृदा/माती आहे...
मानवाच्या शरीरामध्ये, पाण्याच्या संतुलनाचे नियंत्रण, रक्ताती...
हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा
WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा
📑 MPSC Group B Prelims 2026 Paper इतर प्रश्न (More from this Paper)
संपूर्ण पेपर ➔2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?
खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?
योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011
योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड
उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :
योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :
पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :
📚 सामान्य विज्ञान (General Science) इतर मागील वर्षांचे प्रश्न (Related PYQs)
सर्व पहा ➔Choose the correct question tag to fill in the blank.
I am the happiest man in my town, ________?
A hardware or software device that is able to modify data according to instructions is called a ________.
Choose the correct word from the following:
After the word, four meanings are given. Choose the correct alternative from the following:
Directory
Choose the correct meaning from the following:
'to dictate letters' mean
The underlined idiom in the following sentence means
People these days want to be rich overnight; naturally they try to earn money by hook or crook.
Which one of the following is closest to the opposite in meaning of the word, 'definite'?
