'दृढ' या शब्दाच्या विरुद्धार्थी शब्द वापरलेले अचूक वाक्य कोणते ?
(a) प्रवीण दुर्बळ घटकांना मदत करतो.
(b) पाण्याचा प्रवाह अतिशय क्षीण आहे.
(c) हरीण खूप कृश आहे.
(d) अनिल खूप रोडका मुलगा आहे.
'दृढ' या शब्दाच्या विरुद्धार्थी शब्द वापरलेले अचूक वाक्य कोणते ?
(a) प्रवीण दुर्बळ घटकांना मदत करतो.
(b) पाण्याचा प्रवाह अतिशय क्षीण आहे.
(c) हरीण खूप कृश आहे.
(d) अनिल खूप रोडका मुलगा आहे.
'दृढ' या शब्दाच्या विरुद्धार्थी शब्द वापरलेले अचूक वाक्य कोणते ?
(a) प्रवीण दुर्बळ घटकांना मदत करतो.
(b) पाण्याचा प्रवाह अतिशय क्षीण आहे.
(c) हरीण खूप कृश आहे.
(d) अनिल खूप रोडका मुलगा आहे.
योग्य उत्तर पर्याय ४ (D) (सर्व पर्याय बरोबर आहेत.) आहे.
महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• संकल्पना: दिलेल्या शब्दाचा विरुद्धार्थी अर्थ शोधून तो ज्या वाक्यांमध्ये वापरला आहे ती वाक्ये ओळखणे.
• योग्य पर्याय विश्लेषण: 'दृढ' या शब्दाचा अर्थ होतो मजबूत, भक्कम, शक्तिशाली किंवा पक्का.
• याचा विरुद्धार्थी अर्थ होतो: कमकुवत, अशक्त, क्षीण किंवा रोडका.
• आता पर्यायांचा विचार करू:
• (a) दुर्बळ (कमकुवत) - हा 'दृढ' चा विरुद्धार्थी शब्द आहे.
• (b) क्षीण (कमकुवत/अशक्त) - हा 'दृढ' चा विरुद्धार्थी शब्द आहे.
• (c) कृश (सडपातळ/अशक्त) - हा देखील 'दृढ' (पुष्ट) चा विरुद्धार्थी शब्द आहे.
• (d) रोडका (अशक्त) - हा पण 'दृढ' चा विरुद्धार्थी शब्द आहे.
• या सर्व वाक्यांमध्ये 'दृढ' या शब्दाच्या विरुद्ध अर्थाच्या छटा असलेले शब्द वापरले आहेत. म्हणून सर्व पर्याय बरोबर आहेत (पर्याय ४).
• परीक्षेच्या दृष्टिकोनातून: आयोगाच्या प्रश्नांमध्ये एकाच शब्दाचे अनेक समानार्थी किंवा अनेक विरुद्धार्थी शब्द वेगवेगळ्या वाक्यांत देऊन विद्यार्थ्यांचे भाषिक आकलन तपासले जाते.
• महत्त्वाची टीप: लक्षात ठेवा: दृढ (मजबूत) या शब्दाचे दुर्बळ, क्षीण, कृश आणि रोडका हे सर्व विरुद्धार्थी शब्द होऊ शकतात.
The correct answer is Option D (सर्व पर्याय बरोबर आहेत.).
Key Points:
• संकल्पना: दिलेल्या शब्दाचा विरुद्धार्थी अर्थ शोधून तो ज्या वाक्यांमध्ये वापरला आहे ती वाक्ये ओळखणे.
• योग्य पर्याय विश्लेषण: 'दृढ' या शब्दाचा अर्थ होतो मजबूत, भक्कम, शक्तिशाली किंवा पक्का.
• याचा विरुद्धार्थी अर्थ होतो: कमकुवत, अशक्त, क्षीण किंवा रोडका.
• आता पर्यायांचा विचार करू:
• (a) दुर्बळ (कमकुवत) - हा 'दृढ' चा विरुद्धार्थी शब्द आहे.
• (b) क्षीण (कमकुवत/अशक्त) - हा 'दृढ' चा विरुद्धार्थी शब्द आहे.
• (c) कृश (सडपातळ/अशक्त) - हा देखील 'दृढ' (पुष्ट) चा विरुद्धार्थी शब्द आहे.
• (d) रोडका (अशक्त) - हा पण 'दृढ' चा विरुद्धार्थी शब्द आहे.
• या सर्व वाक्यांमध्ये 'दृढ' या शब्दाच्या विरुद्ध अर्थाच्या छटा असलेले शब्द वापरले आहेत. म्हणून सर्व पर्याय बरोबर आहेत (पर्याय ४).
• परीक्षेच्या दृष्टिकोनातून: आयोगाच्या प्रश्नांमध्ये एकाच शब्दाचे अनेक समानार्थी किंवा अनेक विरुद्धार्थी शब्द वेगवेगळ्या वाक्यांत देऊन विद्यार्थ्यांचे भाषिक आकलन तपासले जाते.
या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'अलंकार व अलंकारांचे प्रकार (Figures of Speech: शब्दालंकार व अर्थालंकार)' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:
शब्दालंकार: अनुप्रास, यमक आणि श्लेष अलंकार (सभंग व अभंग श्लेष)
ज्या गुणांमुळे भाषेचे सौंदर्य वाढून भाषेला शोभा येते, त्या गुणधर्मांना 'अलंकार' म्हणतात. अलंकारांचे २ मुख्य प्रकार आहेत:...
अर्थालंकार: उपमा, उत्प्रेक्षा, रूपक, अपन्हुती, व्यतिरेक, अनन्वय, दृष्टान्त व अतिशयोक्ती
शब्दांच्या अर्थाच्या चमत्कृतीमुळे भाषेला शोभा येणाऱ्या अलंकारांना 'अर्थालंकार' म्हणतात. अर्थालंकार समजून घेण्यासाठी ४ घट...
या परीक्षेचे सर्व ५,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!
घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.
पुढीलपैकी फार्सीतून मराठीत आलेला शब्द :
'नवरा' या शब्दाचा समानार्थी शब्द असलेला अचूक पर्याय कोणता ?...
हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा
WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा
📑 MPSC Group B Mains 2025 - Paper 1 (भाषा) इतर प्रश्न (More from this Paper)
संपूर्ण पेपर ➔घरगुती उपभोगाला चालना देण्यासाठी प्राप्तिकरात घट करणे हे _______ याचे उदाहरण आहे.
महाराष्ट्र मानवी विकास अहवाल 2012 अनुसार मानवी विकासाच्या खालीलपैकी कोणत्या निर्देशांकांमध्ये जिल्ह्यांतर्गत राज्यभर असमानता कायम आहे?
(a) उत्पन्न (b) अर्भक जीवन शक्यता (c) एकूण साक्षरता (d) स्थूल पटनोंदणी प्रमाण
लोकसंख्या संक्रमण सिद्धांताच्या दुसऱ्या टप्प्यात मृत्यू दर कमी आणि _______ दिसून येतो.
व्यापार चक्रातील आकुंचन या कालावधीत अर्थव्यवस्थेत खालीलपैकी कोणते बदल होतात?
(a) वस्तू व सेवांच्या किंमतीत वाढ
(b) वास्तविक GDP मधील घट
(c) रोजगारात घट
(d) गुंतवणुकीत घट
शाश्वत विकास उद्दिष्टे (SDG) भारत निर्देशांक 2023-24 संदर्भात पुढील विधाने विचारात घ्या :
(a) या निर्देशांकाद्वारे सर्व राज्ये आणि केंद्रशासित प्रदेशांची शाश्वत विकास उद्दिष्टांच्या (SDGs) संदर्भातील प्रगती 113 निर्देशांकांच्या आधारे मोजली जाते, जी राष्ट्रीय निर्देशक ढाचा (NIF) शी सुसंगत आहे.
(b) प्रत्येक राज्य व केंद्रशासित प्रदेशासाठी सर्व 17 शाश्वत विकास उद्दिष्टांवर (SDGs) उद्दिष्टनिहाय गुण गणना केली जाते.
(c) एखाद्या राज्य किंवा केंद्रशासित प्रदेशाचा एकत्रित गुण क्रमांक (composite score) हा निर्देशांकात समाविष्ट असलेल्या SDGs वरील उद्दिष्टनिहाय गुणांचे एकत्रीकरण करून निश्चित केला जातो.
(d) या निर्देशांकात 0 गुण मिळणे म्हणजे त्या राज्याने किंवा केंद्रशासित प्रदेशाने मूल्यमापनातील SDG उद्दिष्टे पूर्णपणे साध्य केली आहेत असे दर्शविते.
सहकारी विकास निधी (CDF) बद्दल योग्य विधान/ने कोणती आहेत?
(a) त्याची स्थापना नाबार्डने केली आहे.
(b) त्याची स्थापना 1993 मध्ये केली गेली.
(c) सहकारी पतसंस्थांचे मजबुतीकरण हे या योजनेचे एक उद्दिष्ट आहे.
📚 मराठी भाषा व व्याकरण (Marathi Grammar) इतर मागील वर्षांचे प्रश्न (Related PYQs)
सर्व पहा ➔घरगुती उपभोगाला चालना देण्यासाठी प्राप्तिकरात घट करणे हे _______ याचे उदाहरण आहे.
महाराष्ट्र मानवी विकास अहवाल 2012 अनुसार मानवी विकासाच्या खालीलपैकी कोणत्या निर्देशांकांमध्ये जिल्ह्यांतर्गत राज्यभर असमानता कायम आहे?
(a) उत्पन्न (b) अर्भक जीवन शक्यता (c) एकूण साक्षरता (d) स्थूल पटनोंदणी प्रमाण
लोकसंख्या संक्रमण सिद्धांताच्या दुसऱ्या टप्प्यात मृत्यू दर कमी आणि _______ दिसून येतो.
व्यापार चक्रातील आकुंचन या कालावधीत अर्थव्यवस्थेत खालीलपैकी कोणते बदल होतात?
(a) वस्तू व सेवांच्या किंमतीत वाढ
(b) वास्तविक GDP मधील घट
(c) रोजगारात घट
(d) गुंतवणुकीत घट
शाश्वत विकास उद्दिष्टे (SDG) भारत निर्देशांक 2023-24 संदर्भात पुढील विधाने विचारात घ्या :
(a) या निर्देशांकाद्वारे सर्व राज्ये आणि केंद्रशासित प्रदेशांची शाश्वत विकास उद्दिष्टांच्या (SDGs) संदर्भातील प्रगती 113 निर्देशांकांच्या आधारे मोजली जाते, जी राष्ट्रीय निर्देशक ढाचा (NIF) शी सुसंगत आहे.
(b) प्रत्येक राज्य व केंद्रशासित प्रदेशासाठी सर्व 17 शाश्वत विकास उद्दिष्टांवर (SDGs) उद्दिष्टनिहाय गुण गणना केली जाते.
(c) एखाद्या राज्य किंवा केंद्रशासित प्रदेशाचा एकत्रित गुण क्रमांक (composite score) हा निर्देशांकात समाविष्ट असलेल्या SDGs वरील उद्दिष्टनिहाय गुणांचे एकत्रीकरण करून निश्चित केला जातो.
(d) या निर्देशांकात 0 गुण मिळणे म्हणजे त्या राज्याने किंवा केंद्रशासित प्रदेशाने मूल्यमापनातील SDG उद्दिष्टे पूर्णपणे साध्य केली आहेत असे दर्शविते.
सहकारी विकास निधी (CDF) बद्दल योग्य विधान/ने कोणती आहेत?
(a) त्याची स्थापना नाबार्डने केली आहे.
(b) त्याची स्थापना 1993 मध्ये केली गेली.
(c) सहकारी पतसंस्थांचे मजबुतीकरण हे या योजनेचे एक उद्दिष्ट आहे.