'नवरा' या शब्दाचा समानार्थी शब्द असलेला अचूक पर्याय कोणता ?
(a) धव
(b) भ्रतार
(c) कांत
(d) राया
'नवरा' या शब्दाचा समानार्थी शब्द असलेला अचूक पर्याय कोणता ?
(a) धव
(b) भ्रतार
(c) कांत
(d) राया
'नवरा' या शब्दाचा समानार्थी शब्द असलेला अचूक पर्याय कोणता ?
(a) धव
(b) भ्रतार
(c) कांत
(d) राया
योग्य उत्तर पर्याय ४ (D) ((b), (c) व (d) बरोबर (a) फक्त चूक आहे.) आहे.
महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• संकल्पना: एका शब्दाचे अनेक समानार्थी शब्द ओळखणे.
• योग्य पर्याय विश्लेषण: 'नवरा' या शब्दासाठी मराठीत पती, भ्रतार, कांत, दादला, राया हे शब्द समानार्थी म्हणून सर्रास वापरले जातात.
• (b) भ्रतार: नवरा (बरोबर).
• (c) कांत: नवरा / पती (बरोबर). (कांता म्हणजे पत्नी).
• (d) राया: नवरा (विशेषतः लावणी/लोकगीतात नवऱ्यासाठी हा शब्द वापरला जातो) (बरोबर).
• (a) धव: 'धव' हा मूळ संस्कृत शब्द पतीसाठी वापरला जातो (ज्यावरून विधवा = धव नसलेली स्त्री हा शब्द बनला). परंतु मराठीच्या नेहमीच्या समानार्थी शब्दसंग्रहात आयोगाने 'धव' ला थेट समानार्थी मानलेले नाही.
• आयोगाच्या अंतिम उत्तरतालिकेनुसार (b), (c) व (d) बरोबर असून (a) फक्त चूक ठरवले आहे. त्यामुळे पर्याय ४ योग्य आहे.
• परीक्षेच्या दृष्टिकोनातून: कांत=पती आणि कांता=पत्नी, दारा=पत्नी, कलत्र=पत्नी. नवरा आणि बायको यांच्या समानार्थी शब्दांवर कायम लक्ष ठेवा.
• महत्त्वाची टीप: लक्षात ठेवा: नवरा या शब्दाचे भ्रतार, कांत, राया, पती, दादला हे समानार्थी शब्द आहेत.
The correct answer is Option D ((b), (c) व (d) बरोबर (a) फक्त चूक आहे.).
Key Points:
• संकल्पना: एका शब्दाचे अनेक समानार्थी शब्द ओळखणे.
• योग्य पर्याय विश्लेषण: 'नवरा' या शब्दासाठी मराठीत पती, भ्रतार, कांत, दादला, राया हे शब्द समानार्थी म्हणून सर्रास वापरले जातात.
• (b) भ्रतार: नवरा (बरोबर).
• (c) कांत: नवरा / पती (बरोबर). (कांता म्हणजे पत्नी).
• (d) राया: नवरा (विशेषतः लावणी/लोकगीतात नवऱ्यासाठी हा शब्द वापरला जातो) (बरोबर).
• (a) धव: 'धव' हा मूळ संस्कृत शब्द पतीसाठी वापरला जातो (ज्यावरून विधवा = धव नसलेली स्त्री हा शब्द बनला). परंतु मराठीच्या नेहमीच्या समानार्थी शब्दसंग्रहात आयोगाने 'धव' ला थेट समानार्थी मानलेले नाही.
• आयोगाच्या अंतिम उत्तरतालिकेनुसार (b), (c) व (d) बरोबर असून (a) फक्त चूक ठरवले आहे. त्यामुळे पर्याय ४ योग्य आहे.
• परीक्षेच्या दृष्टिकोनातून: कांत=पती आणि कांता=पत्नी, दारा=पत्नी, कलत्र=पत्नी. नवरा आणि बायको यांच्या समानार्थी शब्दांवर कायम लक्ष ठेवा.
या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'अलंकार व अलंकारांचे प्रकार (Figures of Speech: शब्दालंकार व अर्थालंकार)' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:
शब्दालंकार: अनुप्रास, यमक आणि श्लेष अलंकार (सभंग व अभंग श्लेष)
ज्या गुणांमुळे भाषेचे सौंदर्य वाढून भाषेला शोभा येते, त्या गुणधर्मांना 'अलंकार' म्हणतात. अलंकारांचे २ मुख्य प्रकार आहेत:...
अर्थालंकार: उपमा, उत्प्रेक्षा, रूपक, अपन्हुती, व्यतिरेक, अनन्वय, दृष्टान्त व अतिशयोक्ती
शब्दांच्या अर्थाच्या चमत्कृतीमुळे भाषेला शोभा येणाऱ्या अलंकारांना 'अर्थालंकार' म्हणतात. अर्थालंकार समजून घेण्यासाठी ४ घट...
या परीक्षेचे सर्व ५,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!
घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.
'दृढ' या शब्दाच्या विरुद्धार्थी शब्द वापरलेले अचूक वाक्य कोण...
पुढीलपैकी ________ हे गणनावाचक विशेषण आहे.
हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा
WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा
📑 MPSC Group B Mains 2025 - Paper 1 (भाषा) इतर प्रश्न (More from this Paper)
संपूर्ण पेपर ➔घरगुती उपभोगाला चालना देण्यासाठी प्राप्तिकरात घट करणे हे _______ याचे उदाहरण आहे.
महाराष्ट्र मानवी विकास अहवाल 2012 अनुसार मानवी विकासाच्या खालीलपैकी कोणत्या निर्देशांकांमध्ये जिल्ह्यांतर्गत राज्यभर असमानता कायम आहे?
(a) उत्पन्न (b) अर्भक जीवन शक्यता (c) एकूण साक्षरता (d) स्थूल पटनोंदणी प्रमाण
लोकसंख्या संक्रमण सिद्धांताच्या दुसऱ्या टप्प्यात मृत्यू दर कमी आणि _______ दिसून येतो.
व्यापार चक्रातील आकुंचन या कालावधीत अर्थव्यवस्थेत खालीलपैकी कोणते बदल होतात?
(a) वस्तू व सेवांच्या किंमतीत वाढ
(b) वास्तविक GDP मधील घट
(c) रोजगारात घट
(d) गुंतवणुकीत घट
शाश्वत विकास उद्दिष्टे (SDG) भारत निर्देशांक 2023-24 संदर्भात पुढील विधाने विचारात घ्या :
(a) या निर्देशांकाद्वारे सर्व राज्ये आणि केंद्रशासित प्रदेशांची शाश्वत विकास उद्दिष्टांच्या (SDGs) संदर्भातील प्रगती 113 निर्देशांकांच्या आधारे मोजली जाते, जी राष्ट्रीय निर्देशक ढाचा (NIF) शी सुसंगत आहे.
(b) प्रत्येक राज्य व केंद्रशासित प्रदेशासाठी सर्व 17 शाश्वत विकास उद्दिष्टांवर (SDGs) उद्दिष्टनिहाय गुण गणना केली जाते.
(c) एखाद्या राज्य किंवा केंद्रशासित प्रदेशाचा एकत्रित गुण क्रमांक (composite score) हा निर्देशांकात समाविष्ट असलेल्या SDGs वरील उद्दिष्टनिहाय गुणांचे एकत्रीकरण करून निश्चित केला जातो.
(d) या निर्देशांकात 0 गुण मिळणे म्हणजे त्या राज्याने किंवा केंद्रशासित प्रदेशाने मूल्यमापनातील SDG उद्दिष्टे पूर्णपणे साध्य केली आहेत असे दर्शविते.
सहकारी विकास निधी (CDF) बद्दल योग्य विधान/ने कोणती आहेत?
(a) त्याची स्थापना नाबार्डने केली आहे.
(b) त्याची स्थापना 1993 मध्ये केली गेली.
(c) सहकारी पतसंस्थांचे मजबुतीकरण हे या योजनेचे एक उद्दिष्ट आहे.
📚 मराठी भाषा व व्याकरण (Marathi Grammar) इतर मागील वर्षांचे प्रश्न (Related PYQs)
सर्व पहा ➔घरगुती उपभोगाला चालना देण्यासाठी प्राप्तिकरात घट करणे हे _______ याचे उदाहरण आहे.
महाराष्ट्र मानवी विकास अहवाल 2012 अनुसार मानवी विकासाच्या खालीलपैकी कोणत्या निर्देशांकांमध्ये जिल्ह्यांतर्गत राज्यभर असमानता कायम आहे?
(a) उत्पन्न (b) अर्भक जीवन शक्यता (c) एकूण साक्षरता (d) स्थूल पटनोंदणी प्रमाण
लोकसंख्या संक्रमण सिद्धांताच्या दुसऱ्या टप्प्यात मृत्यू दर कमी आणि _______ दिसून येतो.
व्यापार चक्रातील आकुंचन या कालावधीत अर्थव्यवस्थेत खालीलपैकी कोणते बदल होतात?
(a) वस्तू व सेवांच्या किंमतीत वाढ
(b) वास्तविक GDP मधील घट
(c) रोजगारात घट
(d) गुंतवणुकीत घट
शाश्वत विकास उद्दिष्टे (SDG) भारत निर्देशांक 2023-24 संदर्भात पुढील विधाने विचारात घ्या :
(a) या निर्देशांकाद्वारे सर्व राज्ये आणि केंद्रशासित प्रदेशांची शाश्वत विकास उद्दिष्टांच्या (SDGs) संदर्भातील प्रगती 113 निर्देशांकांच्या आधारे मोजली जाते, जी राष्ट्रीय निर्देशक ढाचा (NIF) शी सुसंगत आहे.
(b) प्रत्येक राज्य व केंद्रशासित प्रदेशासाठी सर्व 17 शाश्वत विकास उद्दिष्टांवर (SDGs) उद्दिष्टनिहाय गुण गणना केली जाते.
(c) एखाद्या राज्य किंवा केंद्रशासित प्रदेशाचा एकत्रित गुण क्रमांक (composite score) हा निर्देशांकात समाविष्ट असलेल्या SDGs वरील उद्दिष्टनिहाय गुणांचे एकत्रीकरण करून निश्चित केला जातो.
(d) या निर्देशांकात 0 गुण मिळणे म्हणजे त्या राज्याने किंवा केंद्रशासित प्रदेशाने मूल्यमापनातील SDG उद्दिष्टे पूर्णपणे साध्य केली आहेत असे दर्शविते.
सहकारी विकास निधी (CDF) बद्दल योग्य विधान/ने कोणती आहेत?
(a) त्याची स्थापना नाबार्डने केली आहे.
(b) त्याची स्थापना 1993 मध्ये केली गेली.
(c) सहकारी पतसंस्थांचे मजबुतीकरण हे या योजनेचे एक उद्दिष्ट आहे.