📅MPSC Rajyaseva Mains P1 2016 PaperGoogle वर फॉलो करा

सपासप कापणे व जाळणे हे शेतीचे वैशिष्ट खालीलपैकी कोणत्या हवामान विभागात आढळते ?

Slash and burn is the characteristic of agriculture in which of the following climatic region?
पर्याय (Options):
a
विषुववृत्तीय पर्जन्य अरण्यांचा प्रदेश
Equatorial rain forest region
✓ योग्य उत्तर
b
भूमध्य हवामानाचा प्रदेश
Mediterranean climate region
c
मोसमी हवामानाचा प्रदेश
Monsoon climate region
d
सूचिपर्णी वृक्षांच्या अरण्यांचा प्रदेश
Coniferous forest region
✓ अधिकृत उत्तर: पर्याय a
📝सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation):

योग्य उत्तर पर्याय १ (A) (विषुववृत्तीय पर्जन्य अरण्यांचा प्रदेश) आहे.

महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• सपासप कापणे व जाळणे (Slash and Burn / स्थलांतरित शेती):
• हवामान प्रदेश: 'सपासप कापणे व जाळणे' (तोडा आणि जाळा शेती) हे प्रामुख्याने विषुववृत्तीय पर्जन्य अरण्यांच्या प्रदेशातील (Equatorial Rain Forests - अमेझॉन, काँगो व इंडोनेशिया खोरे) आदिवासी जमातींचे पारंपारिक शेतीचे प्रमुख वैशिष्ट्य आहे.
• पद्धत: घनदाट जंगलातील झाडे तोडून व वाळवून ती जाळली जातात; तिच्या राखेमुळे जमिनीला तात्पुरती सुपीकता मिळते. २-३ वर्षांनंतर जमीन नापीक झाल्यावर दुसरीकडे नवीन जंगल तोडले जाते.
• जागतिक नावे: ब्राझीलमध्ये रोसा (Roca), मलेशियामध्ये लडांग (Ladang), मध्य अमेरिकेत मिल्पा (Milpa) आणि ईशान्य भारतात झूम (Jhum) म्हणतात.
• महत्त्वाची टीप: झाडे कापणे व जाळणे (Slash and burn) ही पद्धत विषुववृत्तीय पर्जन्य अरण्यांच्या प्रदेशात स्थलांतरित शेतीत आढळते.

The correct answer is Option A (Equatorial rain forest region).

Key Points:
• Slash and Burn (Shifting Cultivation) in Tropical Climates:
• Characteristic Region: Slash and burn (Shifting Agriculture / Swidden farming) is the classic traditional farming practice of indigenous tribes inhabiting the Equatorial rain forest region (Amazon Basin, Congo Basin, and Indonesian Archipelago).
• Methodology: Native vegetation/canopy is slashed and burned during the brief dry spells to clear plots; the resultant ash adds temporary nutrients (potash, phosphorus) to nutrient-poor, heavily leached tropical latosols.
• Global Names: Known as *Milpa* in Central America, *Ladang* in Malaysia/Indonesia, *Roca* in Brazil, and *Jhum* in Northeast India.
• Key Takeaway: Slash and burn agriculture is predominantly practiced in the Equatorial rain forest biome.

१००% मोफत डाऊनलोडGoogle Play Store

या परीक्षेचे सर्व ५०,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!

घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.

📖 या घटकावरील सविस्तर अभ्यास नोट्स
सर्व विषय नोट्स➔

या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'भौतिकशास्त्र: मूलभूत राशी, गतीचे नियम, कार्य, ऊर्जा, शक्ती व गुरुत्वाकर्षण (Mechanics & Gravitation)' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:

मोफत नोट्स ⏱️ 20 मि. वाचन

मापन पद्धती, मूलभूत व साधित राशी आणि SI एकके (Units & Measurements in Physics)

मापन पद्धती, मूलभूत व साधित राशी आणि SI एकके (Units & Measurements in Physics) या घटकामध्ये मापनाच्या पद्धती (Systems of...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 25 मि. वाचन

गती, प्रवेग व न्यूटनचे गतीविषयक तीन नियम (Motion, Acceleration & Newton’s Laws of Motion)

गती, प्रवेग व न्यूटनचे गतीविषयक तीन नियम (Motion, Acceleration & Newton’s Laws of Motion) या घटकामध्ये गतीची मूलभूत संकल...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 20 मि. वाचन

कार्य, ऊर्जा, शक्ती व ऊर्जा अक्षय्यतेचा नियम (Work, Energy, Power & Conservation of Energy)

कार्य, ऊर्जा, शक्ती व ऊर्जा अक्षय्यतेचा नियम (Work, Energy, Power & Conservation of Energy) या घटकामध्ये कार्य (Work), क...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 25 मि. वाचन

गुरुत्वाकर्षण, गुरुत्वीय प्रवेग (g), मुक्ती वेग व उपग्रह गती (Gravitation, Escape Velocity & Satellites)

गुरुत्वाकर्षण, गुरुत्वीय प्रवेग (g), मुक्ती वेग व उपग्रह गती (Gravitation, Escape Velocity & Satellites) या घटकामध्ये नि...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 15 मि. वाचन

प्रमुख वैज्ञानिक उपकरणे, शोधक व त्यांचे मापन उपयोग (Scientific Instruments & Measurements)

स्पर्धा परीक्षेसाठी सर्वाधिक विचारली जाणारी वैज्ञानिक उपकरणे: बॅरोमीटर, हायग्रोमीटर, लॅक्टोमीटर, सिस्मोग्राफ, ECG, EEG,...

वाचा➔
💎

🎯 या परीक्षेची संपूर्ण टेस्ट सिरीज

सर्व सराव पेपर्स, मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका व सविस्तर विश्लेषणासह सोडवा

सर्व पहा➔

हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा

WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा

📑 MPSC Rajyaseva Mains P1 2016 Official Question Paper इतर प्रश्न (More from this Paper)

संपूर्ण टेस्ट सिरीज जॉईन करा ➔
1

2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?

उत्तर पहा ➔
2

खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?

उत्तर पहा ➔
3

योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011

योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड

उत्तर पहा ➔
4

उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
5

योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
6

पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔