जुलै 1991 पासून अर्थव्यवस्थेतील पुरवठा बाजू सुधारण्यासाठी व्यापक उदारीकरणाचे उपाय लागू केले जात आहेत. यातील अधिक महत्वाचे आहेत :
अ. व्यापार आणि भांडवल प्रवाह सुधारणा
ब. औद्योगिक विनियंत्रण
क. निर्गुंतवणूक आणि सार्वजनिक उद्योग सुधारणा
ड. वित्तीय क्षेत्र सुधारणा
जुलै 1991 पासून अर्थव्यवस्थेतील पुरवठा बाजू सुधारण्यासाठी व्यापक उदारीकरणाचे उपाय लागू केले जात आहेत. यातील अधिक महत्वाचे आहेत :
अ. व्यापार आणि भांडवल प्रवाह सुधारणा
ब. औद्योगिक विनियंत्रण
क. निर्गुंतवणूक आणि सार्वजनिक उद्योग सुधारणा
ड. वित्तीय क्षेत्र सुधारणा
Since July 1991, comprehensive liberalization measures have been undertaken to improve the supply side of the economy. Among these the more important are:
a. Trade and capital flows reforms
b. Industrial deregulation
c. Disinvestment and Public Enterprises Reforms
d. Financial sector reforms
योग्य उत्तर पर्याय ४ (D) (अ, ब, क आणि ड) आहे. [टीप: MPSC अंतिम उत्तरतालिकेत हा प्रश्न रद्द (#) करण्यात आला आहे, मात्र ऑनलाइन सरावासाठी हा पर्याय निवडण्यायोग्य ठेवला आहे].
महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• १९९१ च्या आर्थिक सुधारणा: परकीय चलनाचे संकट आणि अर्थव्यवस्थेला गती देण्यासाठी पुरवठा बाजू सुधारण्याच्या दृष्टीने एलपीजी (LPG) धोरण स्वीकारले गेले.
• सुधारणांचे प्रमुख भाग:
• अ. व्यापार व भांडवल प्रवाह: आयात कर कपात व परकीय थेट गुंतवणुकीला (FDI) प्रोत्साहन.
• ब. औद्योगिक विनियंत्रण: परवाना पद्धती (Licensing Raj) रद्द करणे व एमआरटीपी कायदा सैल करणे.
• क. सार्वजनिक क्षेत्र व निर्गुंतवणूक: तोट्यातील सरकारी कंपन्यांची निर्गुंतवणूक करणे.
• ड. वित्तीय क्षेत्र सुधारणा: नरसिंहम समितीच्या शिफारशीनुसार बँकिंग व भागबाजार सुधारणा.
• अचूक उत्तर:** वरील सर्व विधाने (अ, ब, क व ड) योग्य आहेत.
The correct answer is Option D (a, b, c and d).
Key Points:
• 1991 Economic Reforms: To handle the balance of payments crisis, India launched Structural Adjustment Programmes (SAP) focusing on supply-side efficiency.
• Pillars Covered:
• a. Trade & Capital Flows: Reduction of tariffs, removal of quantitative restrictions, and FDI promotion.
• b. Industrial Deregulation: Abolition of Industrial Licensing and MRTP restrictions.
• c. Public Sector Reforms: Disinvestment of PSUs and narrowing reserved industries.
• d. Financial Sector Reforms: Banking reforms (Narasimham Committee) and capital market regulation via SEBI.
• Result:** All four options (a, b, c, d) are central components of the post-1991 reforms.
या परीक्षेचे सर्व ५०,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!
घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.
या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'परकीय व्यापार, व्यवहार तोल व आंतरराष्ट्रीय आर्थिक संस्था (Foreign Trade & BoP)' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:
भारताचा परकीय व्यापार (Foreign Trade): रचना, दिशा, प्रमुख निर्यात-आयात वस्तू व देश, परकीय व्यापार धोरण (FTP २०२३) आणि SEZ कायदा
परकीय व्यापार (Foreign Trade) हा देशाच्या आर्थिक विकासाचा इंजिन मानला जातो. यामध्ये एका देशाने जगातील इतर देशांशी केलेल्...
व्यवहार तोल (Balance of Payments - BoP): चालू खाते वि. भांडवली खाते, रुपयाची परिवर्तनीयता (तारापोर समिती) व रुपया अवमूल्यन इतिहास
व्यवहार तोल (Balance of Payments - BoP) हे एका निश्चित कालावधीत (साधारणपणे १ आर्थिक वर्षात) देशातील रहिवासी आणि उर्वरित...
आंतरराष्ट्रीय वित्तीय व व्यापार संस्था: आंतरराष्ट्रीय नाणेनिधी (IMF), जागतिक बँक गट (World Bank Group), WTO आणि ब्रिक्स बँक (NDB)
दुसऱ्या महायुद्धानंतर जागतिक आर्थिक स्थैर्य आणि पुनर्बांधणीसाठी जुलै १९४४ मध्ये अमेरिकेतील न्यू हॅम्पशायर येथील ब्रेटन व...
🎯 या परीक्षेची संपूर्ण टेस्ट सिरीज
सर्व सराव पेपर्स, मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका व सविस्तर विश्लेषणासह सोडवा
जेव्हा एखाद्या कुटुंबाचा वंचितता गुणांक ______ टक्के किंवा त...
विविध योजना दस्तऐवजातून नियोजनाची दीर्घकालीन उद्दिष्टे खालील...
हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा
WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा
📑 MPSC Rajyaseva Prelims 2023 - GS Paper 1 इतर प्रश्न (More from this Paper)
संपूर्ण टेस्ट सिरीज जॉईन करा ➔2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?
खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?
योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011
योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड
उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :
योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :
पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :
📚 भारतीय अर्थव्यवस्था (Indian Economy) इतर मागील वर्षांचे प्रश्न (Related PYQs)
सर्व पहा ➔Choose the correct question tag to fill in the blank.
I am the happiest man in my town, ________?
A hardware or software device that is able to modify data according to instructions is called a ________.
Choose the correct word from the following:
After the word, four meanings are given. Choose the correct alternative from the following:
Directory
Choose the correct meaning from the following:
'to dictate letters' mean
The underlined idiom in the following sentence means
People these days want to be rich overnight; naturally they try to earn money by hook or crook.
Which one of the following is closest to the opposite in meaning of the word, 'definite'?