📅MPSC Rajyaseva Mains P3 2024 PaperGoogle वर फॉलो करा

मुळशी धरण सत्याग्रह (1927-1930) बाबत खालीलपैकी अयोग्य कथन ओळखा.

Select the incorrect statement from the following about Mulshi Dam Satyagraha (1927-1930).
पर्याय (Options):
a
टाटा उद्योग समूहाने सह्याद्रीच्या पर्वत रांगामध्ये वीज निर्मितीसाठी धरणे बांधण्याची योजना आखली होती.
The Tata Group of Industries had planned to construct dams in the Sahyadri mountain range for generating electricity.
b
पुण्यातील मुळशी येथे तत्कालीन सर्वात मोठे धरण बांधण्यासाठी इंग्रजांनी मोठ्या भांडवलाची उभारणी केली होती.
The major capital investment was done by the British to build one of the biggest dams of that time at Mulshi in Pune.
c
"आम्ही जीव देऊ, पण धरण देणार नाही" ही या आंदोलनाची लोकप्रिय घोषणा होती.
"we will give our lives, but not our dam".
✓ योग्य उत्तर
d
सेनापती बापट यांनी या सत्याग्रहाचे नेतृत्व केले होते.
This satyagraha was led by Senapati Bapat.
✓ अधिकृत उत्तर: पर्याय c
📝सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation):

योग्य उत्तर पर्याय ३ (C) ("आम्ही जीव देऊ, पण धरण देणार नाही" ही या आंदोलनाची लोकप्रिय घोषणा होती.) आहे.

महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• मुळशी धरण सत्याग्रह (जगातील पहिला धरणविरोधी सत्याग्रह):
• पार्श्वभूमी: टाटा कंपनीने मुंबईच्या गिरण्यांना जलविद्युत पुरवण्यासाठी पुण्यातील मुळशी येथे धरण बांधण्याचे काम हाती घेतले होते.
• नेतृत्व: या ऐतिहासिक शेतकरी सत्याग्रहाचे नेतृत्व सेनापती पांडुरंग महादेव बापट यांनी केले [विधान ४ बरोबर].
• विधान (३) अयोग्य आहे: आंदोलनाची प्रत्यक्ष प्रसिद्ध घोषणा "जीव देऊ पण जमीन देणार नाही" (Not our land) अशी होती; 'धरण देणार नाही' अशी नव्हती.
• म्हणून पर्याय (३) हे अयोग्य कथन आहे.
• महत्त्वाची टीप: मुळशी सत्याग्रहाचे नेतृत्व सेनापती बापटांनी केले; आंदोलनाची खरी घोषणा 'जीव देऊ पण जमीन देणार नाही' ही होती.

The correct answer is Option C ("we will give our lives, but not our dam".).

Key Points:
• Mulshi Dam Satyagraha (World's First Anti-Dam Satyagraha):
• Context: Tata Power planned hydroelectric dams in the Mula-Nira valleys of the Western Ghats to supply electricity to Mumbai's textile mills and railways.
• Leadership: Led by Pandurang Mahadev (Senapati) Bapat, along with Dr. V. M. Bhuskute and Shankarrao Deo [Statement (4) is correct].
• Statement (3) is Incorrect: The populist rallying cry of the displaced farmers (Mavalas) was "आम्ही जमीन देणार नाही" (We will give our lives, but not our land / जीव देऊ पण जमीन देणार नाही), NOT 'but not our dam' (dam देणार नाही).
• Hence, statement (3) is the incorrect कथन identified in the Final Answer Key.
• Key Takeaway: Mulshi Satyagraha was led by Senapati Bapat against land acquisition by Tatas; the slogan was 'give our lives, not our land'.

१००% मोफत डाऊनलोडGoogle Play Store

या परीक्षेचे सर्व ५०,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!

घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.

📖 या घटकावरील सविस्तर अभ्यास नोट्स
सर्व विषय नोट्स➔

या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'घटनात्मक संस्था व आयोग (Constitutional Bodies: ECI, UPSC, MPSC, Finance Commission & CAG)' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:

मोफत नोट्स ⏱️ 35 मि. वाचन

केंद्रीय निवडणूक आयोग (कलम ३२४), UPSC व MPSC (कलम ३१५ ते ३२३) आणि केंद्रीय वित्त आयोग (कलम २८०): रचना व कार्ये

ज्या संस्थांची व आयोगांची तरतूद भारतीय राज्यघटनेच्या मूळ कलमांमध्ये स्पष्टपणे नमूद केलेली असते, त्यांना 'घटनात्मक संस्था...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 35 मि. वाचन

भारताचे नियंत्रक व महालेखापरीक्षक (CAG - कलम १४८), महान्यायवादी (कलम ७६), महाधिवक्ता (कलम १६५) व राष्ट्रीय आयोग (NCSC - कलम ३३८, NCST - कलम ३३८A, NCBC - कलम ३३८B)

भारताचे नियंत्रक व महालेखापरीक्षक (CAG) हे देशाच्या संपूर्ण वित्तीय व्यवस्थेचे (केंद्र व राज्य पातळीवर) सर्वोच्च नियंत्र...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 20 मि. वाचन

निवडणूक कायदे व मतदारसंघ परिसीमन: RPA १९५० व १९५१ कायदे, परिसीमन आयोग, NOTA व निवडणूक सुधारणा

भारतातील निवडणूक कायद्यांचे संपूर्ण विश्लेषण: लोकप्रतिनिधित्व कायदा १९५० (RPA 1950), लोकप्रतिनिधित्व कायदा १९५१ (RPA 195...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 20 मि. वाचन

केंद्र-राज्य वित्तीय संबंध व निधी: वित्त आयोग (कलम २८०), GST परिषद (कलम २७९A), संचित, सार्वजनिक व आकस्मिकता निधी

केंद्र-राज्य वित्तीय संघराज्य रचनेचे सखोल विश्लेषण: कलम २८० केंद्रीय वित्त आयोग (१५ वा व १६ वा वित्त आयोग), कलम २७९A GST...

वाचा➔
💎

🎯 या परीक्षेची संपूर्ण टेस्ट सिरीज

सर्व सराव पेपर्स, मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका व सविस्तर विश्लेषणासह सोडवा

सर्व पहा➔

हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा

WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा

📑 MPSC Rajyaseva Mains P3 2024 Official Question Paper इतर प्रश्न (More from this Paper)

संपूर्ण टेस्ट सिरीज जॉईन करा ➔
1

2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?

उत्तर पहा ➔
2

खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?

उत्तर पहा ➔
3

योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011

योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड

उत्तर पहा ➔
4

उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
5

योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
6

पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔