#50📅 MPSC Rajyaseva Mains P2 2022 Official Question Paper(2022) +1 गुण

केंद्रीय जागरुकता निरीक्षकाबद्दल खालीलपैकी चुकीचे कथन ओळखा.
(1) निवडणूक आयोगाने 16 व्या लोकसभेत (2014) सर्वप्रथम केंद्रीय जागरुकता निरीक्षक नियुक्त केले.
(2) केंद्रीय जागरुकता निरीक्षक लोकप्रतिनिधीत्व कायदा, 1951 च्या प्रसार माध्यमांशी संबंधित विविध पैलूंचे निरीक्षण करतात.
(3) केंद्रीय जागरुकता निरीक्षक निवडक संवेदनशील मतदान केंद्रावरील निवडणूक प्रक्रियेचे दिवसभर निरीक्षण करतात.
(4) केंद्रीय जागरुकता निरीक्षक कार्यक्षेत्र स्तरावर निवडणूक प्रक्रियेच्या कार्यक्षम व प्रभावी व्यवस्थापनाचे निरीक्षण करतात.

Select the incorrect statement from the following about Central Awareness Observers (CAO) -
(1) Election Commission deployed Central Awareness Observers firstly in the 16th Lok Sabha Elections (2014).
(2) CAO monitors the various media related aspects of People Representative Act, 1951.
(3) CAO observe the poll proceedings on the poll day in selected critical polling stations.
(4) CAO observe the efficient and effective management of the electoral process at the field level.

पर्याय (Options):
a
निवडणूक आयोगाने 16 व्या लोकसभेत (2014) सर्वप्रथम केंद्रीय जागरुकता निरीक्षक नियुक्त केले.
Election Commission deployed Central Awareness Observers firstly in the 16th Lok Sabha Elections (2014).
b
केंद्रीय जागरुकता निरीक्षक लोकप्रतिनिधीत्व कायदा, 1951 च्या प्रसार माध्यमांशी संबंधित विविध पैलूंचे निरीक्षण करतात.
CAO monitors the various media related aspects of People Representative Act, 1951.
c
केंद्रीय जागरुकता निरीक्षक निवडक संवेदनशील मतदान केंद्रावरील निवडणूक प्रक्रियेचे दिवसभर निरीक्षण करतात.
CAO observe the poll proceedings on the poll day in selected critical polling stations.
✓ योग्य उत्तर
d
केंद्रीय जागरुकता निरीक्षक कार्यक्षेत्र स्तरावर निवडणूक प्रक्रियेच्या कार्यक्षम व प्रभावी व्यवस्थापनाचे निरीक्षण करतात.
CAO observe the efficient and effective management of the electoral process at the field level.
✓ अधिकृत उत्तर: पर्याय c
📝सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation):

योग्य उत्तर पर्याय ३ (C) (केंद्रीय जागरुकता निरीक्षक निवडक संवेदनशील मतदान केंद्रावरील निवडणूक प्रक्रियेचे दिवसभर निरीक्षण करतात.) आहे.

महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• भारतीय निवडणूक आयोगातर्फे (ECI) कलम 324 आणि लोकप्रतिनिधित्व कायद्यांतर्गत विविध निरीक्षकांची (Observers) नियुक्ती केली जाते:
• केंद्रीय जागरूकता निरीक्षक (Central Awareness Observers - CAO): निवडणूक आयोगाने 2014 मधील 16 व्या लोकसभा निवडणुकीत सर्वप्रथम हे पद निर्माण केले (यासाठी भारतीय माहिती सेवेतील - IIS अधिकाऱ्यांची नेमणूक केली जाते). हे अधिकारी मतदार जनजागृती (SVEEP), माध्यम प्रमाणन आणि माध्यम देखरेखीचे काम करतात.
• विधान (3) चुकीचे आहे: संवेदनशील मतदान केंद्रांवर मतदान प्रक्रियेचे दिवसभर निरीक्षण करण्याची जबाबदारी सामान्य निरीक्षक (General Observers) आणि मायक्रो-ऑब्झर्व्हर्स (Micro-Observers) यांची असते, जागरूकता निरीक्षकांची नाही.
• विधाने (1), (2) आणि (4) ही CAO च्या अधिकृत कर्तव्यांशी सुसंगत आहेत.
• म्हणून चुकीचे कथन पर्याय क्र. (3) हे आहे.
• महत्त्वाची टीप: केंद्रीय जागरूकता निरीक्षक मतदार जागृती व प्रसारमाध्यमांवर देखरेख ठेवतात; मतदान केंद्रांवरील प्रत्यक्ष निरीक्षण सामान्य/मायक्रो निरीक्षक करतात.

The correct answer is Option C (CAO observe the poll proceedings on the poll day in selected critical polling stations.).

Key Points:
• Observers appointed by the Election Commission of India (ECI) under Article 324 and Section 20B of the RPA 1951:
• Central Awareness Observers (CAO) were introduced by the ECI for the first time during the 16th Lok Sabha Elections in 2014 (drawn from the Indian Information Service - IIS) to oversee voter education, SVEEP implementation, media monitoring, and compliance with media-related aspects of RPA 1951.
• Why Statement 3 is INCORRECT: Observing poll-day proceedings in critical polling stations is the duty of General Observers and Micro-Observers, NOT Central Awareness Observers. CAOs are focused on awareness, voter turnout strategies, and media monitoring, not station-level polling oversight.
• Statements (1), (2), and (4) are accurate descriptions of CAO mandates.
• Hence, statement (3) is the incorrect statement.
• Key Takeaway: Central Awareness Observers monitor SVEEP and media aspects; polling-day station oversight is done by General/Micro Observers.

📖 या घटकावरील सविस्तर अभ्यास नोट्स
सर्व विषय नोट्स➔

या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'घटनात्मक संस्था व आयोग (Constitutional Bodies: ECI, UPSC, MPSC, Finance Commission & CAG)' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:

मोफत नोट्स ⏱️ 35 मि. वाचन

केंद्रीय निवडणूक आयोग (कलम ३२४), UPSC व MPSC (कलम ३१५ ते ३२३) आणि केंद्रीय वित्त आयोग (कलम २८०): रचना व कार्ये

ज्या संस्थांची व आयोगांची तरतूद भारतीय राज्यघटनेच्या मूळ कलमांमध्ये स्पष्टपणे नमूद केलेली असते, त्यांना 'घटनात्मक संस्था...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 35 मि. वाचन

भारताचे नियंत्रक व महालेखापरीक्षक (CAG - कलम १४८), महान्यायवादी (कलम ७६), महाधिवक्ता (कलम १६५) व राष्ट्रीय आयोग (NCSC - कलम ३३८, NCST - कलम ३३८A, NCBC - कलम ३३८B)

भारताचे नियंत्रक व महालेखापरीक्षक (CAG) हे देशाच्या संपूर्ण वित्तीय व्यवस्थेचे (केंद्र व राज्य पातळीवर) सर्वोच्च नियंत्र...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 20 मि. वाचन

निवडणूक कायदे व मतदारसंघ परिसीमन: RPA १९५० व १९५१ कायदे, परिसीमन आयोग, NOTA व निवडणूक सुधारणा

भारतातील निवडणूक कायद्यांचे संपूर्ण विश्लेषण: लोकप्रतिनिधित्व कायदा १९५० (RPA 1950), लोकप्रतिनिधित्व कायदा १९५१ (RPA 195...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 20 मि. वाचन

केंद्र-राज्य वित्तीय संबंध व निधी: वित्त आयोग (कलम २८०), GST परिषद (कलम २७९A), संचित, सार्वजनिक व आकस्मिकता निधी

केंद्र-राज्य वित्तीय संघराज्य रचनेचे सखोल विश्लेषण: कलम २८० केंद्रीय वित्त आयोग (१५ वा व १६ वा वित्त आयोग), कलम २७९A GST...

वाचा➔
१००% मोफत डाऊनलोडGoogle Play Store

या परीक्षेचे सर्व ५,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!

घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.

हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा

WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा

📑 MPSC Rajyaseva Mains P2 2022 Official Question Paper इतर प्रश्न (More from this Paper)

संपूर्ण टेस्ट सिरीज जॉईन करा ➔
1

2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?

उत्तर पहा ➔
2

खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?

उत्तर पहा ➔
3

योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011

योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड

उत्तर पहा ➔
4

उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
5

योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
6

पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔