📅MPSC Rajyaseva Mains P2 2016 PaperGoogle वर फॉलो करा

योग्य विधाने ओळखा (भारताचे नियंत्रक व महालेखा परीक्षक) :
(a) नियंत्रक व महालेखा परिक्षकांचे कार्यालय 1920 मध्ये स्थापन झाले.
(b) त्यांची नेमणूक राष्ट्रपतीद्वारे केली जाते.
(c) तो सर्व प्रकारच्या बाह्य प्रभाव व दबावापासून मुक्त असतो.
(d) तो भारतीय लेखांकन व लेखापरीक्षा विभागाचा प्रशासकीय प्रमुख असतो.
पर्यायी उत्तरे :

Select the correct statements (Comptroller and Auditor General of India):
(a) The office of the Comptroller and Auditor General has been established in 1920.
(b) He is appointed by President.
(c) He is free from every kind of extraneous influence and pressure.
(d) He is administrative head of the Indian Audit and Accounts Departments.
Answer options:

पर्याय (Options):
a
(a), (b), (c)
(a), (b), (c)
b
(a), (b), (d)
(a), (b), (d)
c
(b), (c), (d)
(b), (c), (d)
✓ योग्य उत्तर
d
(a), (c), (d)
(a), (c), (d)
✓ अधिकृत उत्तर: पर्याय c
📝सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation):

योग्य उत्तर पर्याय ३ (C) ((b), (c), (d)) आहे.

महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• भारताचे नियंत्रक व महालेखापरीक्षक (CAG) - तरतुदी:
• कार्यालय निर्मिती वर्ष (विधान a चुकीचे): महालेखापरीक्षक पदाची निर्मिती १८५८ मध्ये लॉर्ड कॅनिंगच्या काळात झाली होती (१८६० मध्ये पहिले ऑडिटर जनरल एडवर्ड ड्रमंड); त्यामुळे १९२० चे वर्ष चुकीचे आहे.
• राष्ट्रपतींद्वारे नियुक्ती (विधान b बरोबर): संविधानाच्या अनुच्छेद १४८(१) नुसार राष्ट्रपती आपल्या स्वाक्षरीने व शिक्क्यानिशी कॅगची नियुक्ती करतात.
• दबावापासून स्वातंत्र्य (विधान c बरोबर): सर्वोच्च न्यायालयाच्या न्यायाधीशाप्रमाणे पदाची सुरक्षितता, संचित निधीवर भारित खर्च आणि निवृत्तीनंतर शासकीय पदावर बंदी यामुळे हे कार्यालय बाह्य प्रभावापासून मुक्त असते.
• विभागाचा प्रमुख (विधान d बरोबर): कॅग हे 'भारतीय लेखापरीक्षण व लेखा विभाग' (IA&AD) चे प्रशासकीय प्रमुख असतात.
• महत्त्वाची टीप: कॅगची नियुक्ती राष्ट्रपती करतात, ते IA&AD चे प्रशासकीय प्रमुख असतात आणि घटनात्मक सुरक्षेमुळे बाह्य प्रभावापासून मुक्त असतात.

The correct answer is Option C ((b), (c), (d)).

Key Points:
• Constitutional Office of the CAG:
• Historical Inaccuracy (Statement a is False): The Auditor General's office traces back to 1858 when Lord Canning appointed the first Auditor General (Sir Edward Drummond in 1860); it was not instituted in 1920.
• Presidential Appointment (Statement b is True): Under Article 148(1), the CAG is appointed by the President by warrant under his hand and seal.
• Constitutional Independence (Statement c is True): Protected by security of tenure (removed only like an SC judge), non-variable service conditions, charged expenditure (Article 148(6)), and post-retirement office bars (Article 148(4)).
• Administrative Head (Statement d is True): The CAG serves as the administrative head of the Indian Audit and Accounts Department (IA&AD).
• Thus, statements (b), (c), and (d) are correct.
• Key Takeaway: The CAG is appointed by the President under Article 148, heads the IA&AD, and enjoys full constitutional independence.

१००% मोफत डाऊनलोडGoogle Play Store

या परीक्षेचे सर्व ५०,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!

घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.

📖 या घटकावरील सविस्तर अभ्यास नोट्स
सर्व विषय नोट्स➔

या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'घटनात्मक संस्था व आयोग (Constitutional Bodies: ECI, UPSC, MPSC, Finance Commission & CAG)' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:

मोफत नोट्स ⏱️ 35 मि. वाचन

केंद्रीय निवडणूक आयोग (कलम ३२४), UPSC व MPSC (कलम ३१५ ते ३२३) आणि केंद्रीय वित्त आयोग (कलम २८०): रचना व कार्ये

ज्या संस्थांची व आयोगांची तरतूद भारतीय राज्यघटनेच्या मूळ कलमांमध्ये स्पष्टपणे नमूद केलेली असते, त्यांना 'घटनात्मक संस्था...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 35 मि. वाचन

भारताचे नियंत्रक व महालेखापरीक्षक (CAG - कलम १४८), महान्यायवादी (कलम ७६), महाधिवक्ता (कलम १६५) व राष्ट्रीय आयोग (NCSC - कलम ३३८, NCST - कलम ३३८A, NCBC - कलम ३३८B)

भारताचे नियंत्रक व महालेखापरीक्षक (CAG) हे देशाच्या संपूर्ण वित्तीय व्यवस्थेचे (केंद्र व राज्य पातळीवर) सर्वोच्च नियंत्र...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 20 मि. वाचन

निवडणूक कायदे व मतदारसंघ परिसीमन: RPA १९५० व १९५१ कायदे, परिसीमन आयोग, NOTA व निवडणूक सुधारणा

भारतातील निवडणूक कायद्यांचे संपूर्ण विश्लेषण: लोकप्रतिनिधित्व कायदा १९५० (RPA 1950), लोकप्रतिनिधित्व कायदा १९५१ (RPA 195...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 20 मि. वाचन

केंद्र-राज्य वित्तीय संबंध व निधी: वित्त आयोग (कलम २८०), GST परिषद (कलम २७९A), संचित, सार्वजनिक व आकस्मिकता निधी

केंद्र-राज्य वित्तीय संघराज्य रचनेचे सखोल विश्लेषण: कलम २८० केंद्रीय वित्त आयोग (१५ वा व १६ वा वित्त आयोग), कलम २७९A GST...

वाचा➔
💎

🎯 या परीक्षेची संपूर्ण टेस्ट सिरीज

सर्व सराव पेपर्स, मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका व सविस्तर विश्लेषणासह सोडवा

सर्व पहा➔

हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा

WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा

📑 MPSC Rajyaseva Mains P2 2016 Official Question Paper इतर प्रश्न (More from this Paper)

संपूर्ण टेस्ट सिरीज जॉईन करा ➔
1

2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?

उत्तर पहा ➔
2

खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?

उत्तर पहा ➔
3

योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011

योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड

उत्तर पहा ➔
4

उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
5

योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
6

पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔