समासाच्या कोणत्या प्रकारात पहिले पद महत्त्वाचे असते ?
योग्य उत्तर पर्याय २ (B) (अव्ययीभाव समास) आहे.
महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• पदांच्या प्रधानतेवरून समासाचे चार मुख्य प्रकार पडतात.
• ज्या समासात पहिले पद महत्त्वाचे (प्रधान) असते व तो सामासिक शब्द क्रियाविशेषणाप्रमाणे कार्य करतो, त्यास 'अव्ययीभाव समास' म्हणतात.
• तत्पुरुष समास: दुसरे पद प्रधान.
• द्वंद्व समास: दोन्ही पदे प्रधान.
• बहुव्रीही समास: दोन्ही पदे गौण (तिसरेच पद प्रधान).
• महत्त्वाची टीप: अव्ययीभाव समासात पहिले पद प्रधान असते (तत्पुरुष-दुसरे, द्वंद्व-दोन्ही, बहुव्रीही-तिसरेच पद).
The correct answer is Option B (अव्ययीभाव समास).
Key Points:
• Classification of Compound Words (समास) based on the prominence of constituents (पदांच्या प्रधानतेवरून समासाचे प्रकार).
• Marathi grammar classifies compounds into four principal types based on head position:
• अव्ययीभाव समास: प्रथम पद प्रधान (First word is principal/head).
• तत्पुरुष समास: द्वितीय पद प्रधान (Second word is principal).
• द्वंद्व समास: दोन्ही पदे प्रधान (Both words are equally principal).
• बहुव्रीही समास: दोन्ही पदे अप्रधान असून तिसऱ्याच पदाचा बोध होतो (Neither word is principal; refers to a third external entity).
• Key Takeaway: अव्ययीभाव समास has the 1st word principal; तत्पुरुष has the 2nd; द्वंद्व has both; बहुव्रीही points to a 3rd word.
या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'समास व समासाचे प्रकार (Compound Words / Samas)' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:
अव्ययीभाव व तत्पुरुष समास: विभक्ती, कर्मधारय, द्विगु व मध्यमपदलोपी समास
शब्दांमधील परस्पर संबंध दाखवणारे विभक्ती प्रत्यय किंवा शब्द गाळून जो एकच जोडशब्द तयार केला जातो, त्याला 'सामासिक शब्द' आ...
द्वंद्व समास व बहुव्रीही समास: उपप्रकार, विग्रह व परीक्षेतील ट्रिक्स
द्वंद्व समासात दोन्ही पदे अर्थाच्या दृष्टीने प्रधान (समान महत्त्वाची) असतात: १. इतरेतर द्वंद्व (आणि/व), २. वैकल्पिक द्वं...
या परीक्षेचे सर्व ५,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!
घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.
खालील दिलेल्या वाक्याचे होकारार्थी वाक्यात रूपांतर करा. 'अपम...
वाक्याच्या अनुरोधाने योग्य जोड्या लावा. 'अ' गट 'ब' गट a....
हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा
WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा
📑 MPSC Group C Mains 2025 - Paper 1 (भाषा) इतर प्रश्न (More from this Paper)
संपूर्ण पेपर ➔घरगुती उपभोगाला चालना देण्यासाठी प्राप्तिकरात घट करणे हे _______ याचे उदाहरण आहे.
महाराष्ट्र मानवी विकास अहवाल 2012 अनुसार मानवी विकासाच्या खालीलपैकी कोणत्या निर्देशांकांमध्ये जिल्ह्यांतर्गत राज्यभर असमानता कायम आहे?
(a) उत्पन्न (b) अर्भक जीवन शक्यता (c) एकूण साक्षरता (d) स्थूल पटनोंदणी प्रमाण
लोकसंख्या संक्रमण सिद्धांताच्या दुसऱ्या टप्प्यात मृत्यू दर कमी आणि _______ दिसून येतो.
व्यापार चक्रातील आकुंचन या कालावधीत अर्थव्यवस्थेत खालीलपैकी कोणते बदल होतात?
(a) वस्तू व सेवांच्या किंमतीत वाढ
(b) वास्तविक GDP मधील घट
(c) रोजगारात घट
(d) गुंतवणुकीत घट
शाश्वत विकास उद्दिष्टे (SDG) भारत निर्देशांक 2023-24 संदर्भात पुढील विधाने विचारात घ्या :
(a) या निर्देशांकाद्वारे सर्व राज्ये आणि केंद्रशासित प्रदेशांची शाश्वत विकास उद्दिष्टांच्या (SDGs) संदर्भातील प्रगती 113 निर्देशांकांच्या आधारे मोजली जाते, जी राष्ट्रीय निर्देशक ढाचा (NIF) शी सुसंगत आहे.
(b) प्रत्येक राज्य व केंद्रशासित प्रदेशासाठी सर्व 17 शाश्वत विकास उद्दिष्टांवर (SDGs) उद्दिष्टनिहाय गुण गणना केली जाते.
(c) एखाद्या राज्य किंवा केंद्रशासित प्रदेशाचा एकत्रित गुण क्रमांक (composite score) हा निर्देशांकात समाविष्ट असलेल्या SDGs वरील उद्दिष्टनिहाय गुणांचे एकत्रीकरण करून निश्चित केला जातो.
(d) या निर्देशांकात 0 गुण मिळणे म्हणजे त्या राज्याने किंवा केंद्रशासित प्रदेशाने मूल्यमापनातील SDG उद्दिष्टे पूर्णपणे साध्य केली आहेत असे दर्शविते.
सहकारी विकास निधी (CDF) बद्दल योग्य विधान/ने कोणती आहेत?
(a) त्याची स्थापना नाबार्डने केली आहे.
(b) त्याची स्थापना 1993 मध्ये केली गेली.
(c) सहकारी पतसंस्थांचे मजबुतीकरण हे या योजनेचे एक उद्दिष्ट आहे.
📚 मराठी भाषा व व्याकरण (Marathi Grammar) इतर मागील वर्षांचे प्रश्न (Related PYQs)
सर्व पहा ➔घरगुती उपभोगाला चालना देण्यासाठी प्राप्तिकरात घट करणे हे _______ याचे उदाहरण आहे.
महाराष्ट्र मानवी विकास अहवाल 2012 अनुसार मानवी विकासाच्या खालीलपैकी कोणत्या निर्देशांकांमध्ये जिल्ह्यांतर्गत राज्यभर असमानता कायम आहे?
(a) उत्पन्न (b) अर्भक जीवन शक्यता (c) एकूण साक्षरता (d) स्थूल पटनोंदणी प्रमाण
लोकसंख्या संक्रमण सिद्धांताच्या दुसऱ्या टप्प्यात मृत्यू दर कमी आणि _______ दिसून येतो.
व्यापार चक्रातील आकुंचन या कालावधीत अर्थव्यवस्थेत खालीलपैकी कोणते बदल होतात?
(a) वस्तू व सेवांच्या किंमतीत वाढ
(b) वास्तविक GDP मधील घट
(c) रोजगारात घट
(d) गुंतवणुकीत घट
शाश्वत विकास उद्दिष्टे (SDG) भारत निर्देशांक 2023-24 संदर्भात पुढील विधाने विचारात घ्या :
(a) या निर्देशांकाद्वारे सर्व राज्ये आणि केंद्रशासित प्रदेशांची शाश्वत विकास उद्दिष्टांच्या (SDGs) संदर्भातील प्रगती 113 निर्देशांकांच्या आधारे मोजली जाते, जी राष्ट्रीय निर्देशक ढाचा (NIF) शी सुसंगत आहे.
(b) प्रत्येक राज्य व केंद्रशासित प्रदेशासाठी सर्व 17 शाश्वत विकास उद्दिष्टांवर (SDGs) उद्दिष्टनिहाय गुण गणना केली जाते.
(c) एखाद्या राज्य किंवा केंद्रशासित प्रदेशाचा एकत्रित गुण क्रमांक (composite score) हा निर्देशांकात समाविष्ट असलेल्या SDGs वरील उद्दिष्टनिहाय गुणांचे एकत्रीकरण करून निश्चित केला जातो.
(d) या निर्देशांकात 0 गुण मिळणे म्हणजे त्या राज्याने किंवा केंद्रशासित प्रदेशाने मूल्यमापनातील SDG उद्दिष्टे पूर्णपणे साध्य केली आहेत असे दर्शविते.
सहकारी विकास निधी (CDF) बद्दल योग्य विधान/ने कोणती आहेत?
(a) त्याची स्थापना नाबार्डने केली आहे.
(b) त्याची स्थापना 1993 मध्ये केली गेली.
(c) सहकारी पतसंस्थांचे मजबुतीकरण हे या योजनेचे एक उद्दिष्ट आहे.