📅MPSC Group B Mains 2013 - Paper 2 (PSI)Google वर फॉलो करा

सहा ते 14 वर्षे वय गटातील मुलांना मोफत व अनिवार्य शिक्षणाचा अधिकार संविधानांत संशोधन करून भाग III (Part III) मध्ये एक अनुच्छेद (Article) समाविष्ट करून प्रदान केला आहे. कितवे संशोधन व कोणता अनुच्छेद ? एक जोडी निवडा.

Right to Free and Compulsory Education to Children between age group of 6 to 14 years was created by an amendment and introducing an Article in Part III of the Constitution. Which amendment and which Article? Select the appropriate pair.
पर्याय (Options):
a
86वे संशोधन - अनुच्छेद 19(फ)
86th Amendment - Article 19(f)
b
93वे संशोधन - अनुच्छेद 21अ
93rd Amendment - Article 21A
c
86वे संशोधन - अनुच्छेद 21अ
86th Amendment - Article 21A
✓ योग्य उत्तर
d
93वे संशोधन - अनुच्छेद 19(फ)
93rd Amendment - Article 19(f)
✓ अधिकृत उत्तर: पर्याय c
📝सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation):

योग्य उत्तर पर्याय ३ (C) (86वे संशोधन - अनुच्छेद 21अ) आहे.

महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• ८६ वी घटनादुरुस्ती २००२ आणि कलम २१अ:
• घटनेतील समावेश: ८६ व्या घटनादुरुस्ती कायदा, २००२ द्वारे भारतीय संविधानाच्या भाग ३ मध्ये कलम २१अ समाविष्ट करण्यात आले.
• हक्क: या कलमान्वये ६ ते १४ वर्षे वयोगटातील सर्व बालकांना मोफत व सक्तीचे शिक्षण मिळवणे हा मूलभूत हक्क बनवण्यात आला.
• इतर बदल:
• मार्गदर्शक तत्त्वांमधील कलम ४५ चा मजकूर बदलून ६ वर्षांखालील बालकांच्या संगोपनाची तरतूद करण्यात आली.
• कलम ५१अ(k) अंतर्गत पाल्यांना शिक्षणाची संधी उपलब्ध करून देण्याचे ११ वे मूलभूत कर्तव्य पालकांवर सोपवण्यात आले.
• अंमलबजावणी: या हक्काच्या पूर्ततेसाठी संसदेने २००९ मध्ये शिक्षण हक्क कायदा (RTE) पारित केला, जो १ एप्रिल २०१० पासून लागू झाला.
• त्यामुळे योग्य जोडी ८६वे संशोधन - अनुच्छेद २१अ ही आहे.
• महत्त्वाची टीप: ८६ व्या घटनादुरुस्तीने (२००२) घटनेत कलम २१अ जोडून ६ ते १४ वयोगटातील मुलांना शिक्षणाचा मूलभूत हक्क दिला.

The correct answer is Option C (86th Amendment - Article 21A).

Key Points:
• 86th Constitutional Amendment Act, 2002 and Article 21A:
• Constitutional Insertion: The 86th Constitutional Amendment Act, 2002 inserted Article 21A in Part III (Fundamental Rights) of the Constitution.
• Right Guaranteed: It mandates that the State shall provide free and compulsory education to all children of the age of 6 to 14 years in such manner as the State may determine by law.
• Consequential Changes:
• Amended Article 45 under Directive Principles (early childhood care up to age 6).
• Added a new Fundamental Duty under Article 51A(k) for parents/guardians.
• Enabling Act: Parliament subsequently enacted the *Right of Children to Free and Compulsory Education (RTE) Act, 2009*, which came into force on 1 April 2010.
• Hence, the correct pair is 86th Amendment - Article 21A.
• Key Takeaway: The 86th Constitutional Amendment Act, 2002 inserted Article 21A, making education for children aged 6–14 a Fundamental Right.

१००% मोफत डाऊनलोडGoogle Play Store

या परीक्षेचे सर्व ५०,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!

घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.

📖 या घटकावरील सविस्तर अभ्यास नोट्स
सर्व विषय नोट्स➔

या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'आणीबाणी विषयक तरतुदी व महत्त्वपूर्ण घटनादुरुस्त्या (Emergency & Amendments)' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:

मोफत नोट्स ⏱️ 35 मि. वाचन

आणीबाणी विषयक तरतुदी (भाग १८, कलम ३५२ ते ३६०): राष्ट्रीय आणीबाणी, राष्ट्रपती राजवट व आर्थिक आणीबाणी

भारतीय राज्यघटनेच्या भाग १८ (कलम ३५२ ते ३६०) मध्ये आणीबाणीच्या असाधारण तरतुदी करण्यात आल्या आहेत. या तरतुदींचा मूळ उद्दे...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 40 मि. वाचन

महत्त्वपूर्ण व ऐतिहासिक घटनादुरुस्त्या (१ ली ते १०६ वी): कलम ३६८ दुरुस्ती पद्धत, ४२ वी, ४४ वी, ७३ वी, ८६ वी, १०१ वी ते १०६ वी

भारतीय राज्यघटनेच्या भाग २० (कलम ३६८) मध्ये संविधानात सुधारणा करण्याचा अधिकार आणि त्याची कार्यपद्धती स्पष्ट करण्यात आली...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 25 मि. वाचन

भारतीय राज्यघटना २०२६ चालू घडामोडी: प्रमुख घटनादुरुस्त्या, सर्वोच्च न्यायालय ऐतिहासिक निकाल, नवीन फौजदारी कायदे व पदस्थ

भारतीय राज्यघटना व कायदा चालू घडामोडी २०२६ (सप्टेंबर २०२६ पर्यंत अद्ययावत): अधिकृत घटनात्मक पदस्थ (राष्ट्रपती, CJI, CEC,...

वाचा➔
💎

🎯 या परीक्षेची संपूर्ण टेस्ट सिरीज

सर्व सराव पेपर्स, मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका व सविस्तर विश्लेषणासह सोडवा

सर्व पहा➔

हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा

WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा

📑 MPSC Group B Mains 2013 - Paper 2 (PSI) इतर प्रश्न (More from this Paper)

संपूर्ण टेस्ट सिरीज जॉईन करा ➔
1

2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?

उत्तर पहा ➔
2

खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?

उत्तर पहा ➔
3

योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011

योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड

उत्तर पहा ➔
4

उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
5

योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
6

पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔