#21📅 MPSC Rajyaseva Mains P4 2013 Official Question Paper(2013) +1 गुण

भारतातील बऱ्याच राज्यशासनांनी त्यांचे कृषी उत्पन्न बाजार समिती कायदे कोणत्या आधारावर दुरुस्त केले आहेत ?

On what basis have many state governments in India amended their 'Agricultural Produce Marketing' acts ?
पर्याय (Options):
a
नाफेडच्या मार्गदर्शक सूचना
NAFED - guidelines
b
रिझर्व्ह बँकेचे निर्देश
RBI - directives
c
केंद्रशासनाचा प्रतिमान कायदा
Central Government's Model Act
✓ योग्य उत्तर
d
नाबार्डच्या शिफारशी
NABARD recommendations
✓ अधिकृत उत्तर: पर्याय c
📝सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation):

योग्य उत्तर पर्याय ३ (C) (केंद्रशासनाचा प्रतिमान कायदा) आहे.

महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• मुख्य संकल्पना
• कृषी विपणन हा भारतीय राज्यघटनेनुसार राज्य सूचीतील विषय असल्याने बाजार समित्यांचे नियमन राज्यांच्या कायद्यांनुसार होते.
• योग्य उत्तराचे स्पष्टीकरण
• देशातील कृषी बाजारपेठांमध्ये सुधारणा करण्यासाठी केंद्र शासनाने 2003 मध्ये एक आदर्श कायदा म्हणजेच 'प्रतिमान कायदा' (Model APMC Act, 2003) तयार केला आणि सर्व राज्यांना तो पाठवला.
• भारतातील बहुतेक राज्यांनी या केंद्र सरकारच्या प्रतिमान कायद्याच्या (Central Government's Model Act) आधारावरच आपल्या मूळ APMC कायद्यांमध्ये सुधारणा केल्या आहेत.
• महत्त्वाची तथ्ये
• या प्रतिमान कायद्यामुळे खाजगी बाजार, थेट खरेदी आणि कंत्राटी शेतीला कायदेशीर मान्यता मिळाली.
• परीक्षेतील ट्रॅप
• नाफेड ही विपणन संस्था आहे आणि नाबार्ड ही कृषी वित्त संस्था आहे; त्या राज्यांसाठी वैधानिक प्रतिमान कायदे तयार करत नाहीत.
• इतर पर्याय
• पर्याय 1, 2 आणि 4 हे संस्थात्मक मार्गदर्शक घटक असले तरी कायद्याची दुरुस्ती ही केंद्र सरकारच्या मॉडेल ॲक्टवर आधारलेली आहे.
• महत्त्वाची टीप: भारतातील राज्यांनी आपल्या APMC कायद्यांमध्ये सुधारणा केंद्र सरकारच्या प्रतिमान कायद्याच्या (Model Act) आधारावर केल्या आहेत.

The correct answer is Option C (Central Government's Model Act).

Key Points:
• Core Concept
• Agriculture marketing is a State subject under the Seventh Schedule of the Indian Constitution, meaning states establish and regulate APMCs independently.
• Why Correct
• To dismantle state-level market fragmentation and promote barrier-free agricultural trade, the Ministry of Agriculture circulated the 'Model APMC Act, 2003' (State Agricultural Produce Marketing Development and Regulation Act, 2003).
• Most state governments enacted major legislative amendments to their APMC statutes based on this Central Government Model Act.
• Key Details
• The Model Act enabled private wholesale markets, direct marketing, contract farming, and e-trading platforms.
• Exam Traps
• NAFED is a marketing federation and NABARD is a refinancing apex bank; neither drafts statutory template laws for state legislative adoption.
• Other Options
• NAFED (Option 1), RBI (Option 2), and NABARD (Option 4) do not draft framework acts for state agricultural marketing regulation.
• Key Takeaway: States amended their APMC laws based on the Central Government's Model APMC Act 2003.

📖 या घटकावरील सविस्तर अभ्यास नोट्स
सर्व विषय नोट्स➔

या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'कृषी व ग्रामीण अर्थव्यवस्था: MSP, CACP, FCI, PDS, NFSA, NABARD व शेती सुधारणा (Agriculture & Rural Economy)' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:

१००% मोफत डाऊनलोडGoogle Play Store

या परीक्षेचे सर्व ५,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!

घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.

हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा

WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा

📑 MPSC Rajyaseva Mains P4 2013 Official Question Paper इतर प्रश्न (More from this Paper)

संपूर्ण टेस्ट सिरीज जॉईन करा ➔
1

2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?

उत्तर पहा ➔
2

खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?

उत्तर पहा ➔
3

योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011

योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड

उत्तर पहा ➔
4

उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
5

योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
6

पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔

📚 भारतीय अर्थव्यवस्था (Indian Economy) इतर मागील वर्षांचे प्रश्न (Related PYQs)

सर्व पहा ➔
1

2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?

उत्तर पहा ➔
2

खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?

उत्तर पहा ➔
3

योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011

योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड

उत्तर पहा ➔
4

उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
5

योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
6

पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔