जोड्या जुळवा :
क्रांती | उत्पादन
(a) हरित क्रांती | (i) दुध उत्पादन
(b) धवल क्रांती | (ii) अन्नधान्य उत्पादन
(c) पीली क्रांती | (iii) मासेमारी उत्पादन
(d) नील क्रांती | (iv) तेलबिया उत्पादन
पर्यायी उत्तरे :
जोड्या जुळवा :
क्रांती | उत्पादन
(a) हरित क्रांती | (i) दुध उत्पादन
(b) धवल क्रांती | (ii) अन्नधान्य उत्पादन
(c) पीली क्रांती | (iii) मासेमारी उत्पादन
(d) नील क्रांती | (iv) तेलबिया उत्पादन
पर्यायी उत्तरे :
Match the following:
Revolution | Production
(a) Green Revolution | (i) Milk Production
(b) White Revolution | (ii) Food Production
(c) Yellow Revolution | (iii) Fishery Production
(d) Blue Revolution | (iv) Oil-seed Production
Answer Options:
योग्य उत्तर पर्याय १ (A) ((a)-(ii), (b)-(i), (c)-(iv), (d)-(iii)) आहे.
महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• हरित क्रांती → अन्नधान्य उत्पादन: भारतात १९६० च्या दशकाच्या मध्यात सुरू झाली; भारतात डॉ. एम. एस. स्वामिनाथन आणि जागतिक स्तरावर डॉ. नॉर्मन बोरलॉग यांचे नेतृत्व लाभले.
• धवल क्रांती → दूध उत्पादन: १९७० मध्ये ऑपरेशन फ्लड (Operation Flood) द्वारे सुरू झाली; याचे जनक डॉ. व्हर्गिस कुरियन होते.
• पीली (पिवळी) क्रांती → तेलबिया उत्पादन: खाद्यतेलाच्या उत्पादनात स्वयंपूर्ण होण्यासाठी १९८६-८७ मध्ये सॅम पित्रोदा यांच्या नेतृत्वाखाली ऑइलसीड्स टेक्नॉलॉजी मिशनद्वारे राबवली गेली.
• नील (निळी) क्रांती → मासेमारी उत्पादन: सातव्या पंचवार्षिक योजनेत (१९८५-९०) मत्स्यव्यवसायाच्या आधुनिक विकासासाठी सुरू झाली; डॉ. हिरालाल चौधरी आणि डॉ. अरुण कृष्णन हे याचे प्रमुख प्रणेते मानले जातात.
• महत्त्वाची टीप: हरित क्रांती = अन्नधान्य, धवल क्रांती = दूध, पीली क्रांती = तेलबिया, नील क्रांती = मासेमारी उत्पादन.
The correct answer is Option A ((a)-(ii), (b)-(i), (c)-(iv), (d)-(iii)).
Key Points:
• Green Revolution → Food Production: Began in the mid-1960s led by Dr. M.S. Swaminathan in India and Dr. Norman Borlaug globally, utilizing High-Yielding Variety (HYV) seeds, fertilizers, and irrigation.
• White Revolution → Milk Production: Launched in 1970 as Operation Flood by the National Dairy Development Board (NDDB), spearheaded by Dr. Verghese Kurien.
• Yellow Revolution → Oil-seed Production: Launched during 1986-1987 under the leadership of Sam Pitroda through the Technology Mission on Oilseeds to attain self-sufficiency in edible oils.
• Blue Revolution → Fishery Production: Initiated during the 7th Five Year Plan (1985-1990) through the Fish Farmers Development Agency (FFDA), championed by Dr. Hiralal Chaudhari and Dr. Arun Krishnan.
• Key Takeaway: Green = Foodgrains, White = Milk, Yellow = Oilseeds, Blue = Fisheries.
या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'कृषी व ग्रामीण अर्थव्यवस्था: MSP, CACP, FCI, PDS, NFSA, NABARD व शेती सुधारणा (Agriculture & Rural Economy)' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:
या परीक्षेचे सर्व ५,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!
घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.
खालील विधानांपैकी कोणते बरोबर आहे ? (a) प्रच्छन्न बेकारी उद्...
खालील विधाने विचारात घ्या : (a) 2012 मध्ये गव्हापेक्षा मक्या...
हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा
WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा
📑 MPSC Rajyaseva Mains P4 2021 Official Question Paper इतर प्रश्न (More from this Paper)
संपूर्ण टेस्ट सिरीज जॉईन करा ➔2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?
खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?
योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011
योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड
उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :
योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :
पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :
📚 भारतीय अर्थव्यवस्था (Indian Economy) इतर मागील वर्षांचे प्रश्न (Related PYQs)
सर्व पहा ➔2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?
खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?
योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011
योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड
उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :
योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :
पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :