📅MPSC Rajyaseva Mains P1 2017 PaperGoogle वर फॉलो करा

प्रकाश तीव्रता जेथे प्रकाशसंश्लेषणाचा दर फक्त श्वसन क्रियेची गरज भागविण्याएवढा समान असतो त्याला काय म्हणतात ?

Light intensity at which the rate of photosynthesis is just equal to meet respiration requirements is called as:
पर्याय (Options):
a
भरपाई बिंदू
Compensation point
✓ योग्य उत्तर
b
प्रकाश संश्लेषण बिंदु
Photosynthesis point
c
प्रकाश बिंदू
Light point
d
संपृक्तता बिंदु
Saturation point
✓ अधिकृत उत्तर: पर्याय a
📝सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation):

योग्य उत्तर पर्याय १ (A) (भरपाई बिंदू) आहे.

महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• ज्या विशिष्ट प्रकाश तीव्रतेवर वनस्पतींमधील प्रकाशसंश्लेषणाचा (अन्न निर्मिती) दर हा श्वसन दराशी तंतोतंत समान होतो, त्या बिंदूला 'प्रकाश भरपाई बिंदू' (Light Compensation Point) म्हणतात.
• या बिंदूवर वनस्पतींद्वारे होणारा निव्वळ वायू विनिमय शून्य असतो (Net Photosynthesis = 0).
• या बिंदूपेक्षा प्रकाश कमी असल्यास श्वसनातून जास्त ऊर्जा खर्च होते आणि अन्न घटते.
• या बिंदूपेक्षा जास्त प्रकाश तीव्रता असताना वनस्पतींमध्ये निव्वळ जैविक वाढ (Biomass growth) घडून येते.
• प्रकाश संपृक्तता बिंदू (Saturation point) म्हणजे अशी स्थिती ज्यानंतर प्रकाश वाढवला तरी प्रकाशसंश्लेषण वाढत नाही.
• महत्त्वाची टीप: ज्या प्रकाश तीव्रतेवर प्रकाशसंश्लेषणाचा वेग आणि श्वसनाचा वेग समान असतो, त्याला 'भरपाई बिंदू' म्हणतात.

The correct answer is Option A (Compensation point).

Key Points:
• The Light Compensation Point (भरपाई बिंदू) is the specific light intensity at which the rate of photosynthetic carbon fixation exactly equals the rate of respiratory carbon release.
• At this physiological point, net gas exchange is zero (Net CO₂ uptake = 0 and Net O₂ release = 0).
• If light intensity falls below this point, respiration exceeds photosynthesis, leading to net carbon loss.
• Above the compensation point, photosynthesis exceeds respiration, enabling net biomass accumulation and growth.
• Light Saturation Point refers to the light intensity beyond which the rate of photosynthesis plateaus.
• Key Takeaway: The light compensation point is the light level where the rate of photosynthesis equals the rate of respiration.

१००% मोफत डाऊनलोडGoogle Play Store

या परीक्षेचे सर्व ५०,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!

घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.

📖 या घटकावरील सविस्तर अभ्यास नोट्स
सर्व विषय नोट्स➔

या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'जीवशास्त्र: पंचसृष्टी वर्गीकरण, पेशीशास्त्र व वनस्पतीशास्त्र (Cell Biology & Botany)' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:

मोफत नोट्स ⏱️ 25 मि. वाचन

सजीवांचे वर्गीकरण व व्हिटाकरची पंचसृष्टी पद्धती (Five Kingdom Classification of Living Organisms)

सजीवांचे वर्गीकरण व व्हिटाकरची पंचसृष्टी पद्धती (Five Kingdom Classification of Living Organisms) या घटकामध्ये वर्गीकरणा...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 30 मि. वाचन

पेशी रचना, पेशी अंगके व पेशी विभाजन (Cell Structure, Organelles, Mitosis & Meiosis)

पेशी रचना, पेशी अंगके व पेशी विभाजन (Cell Structure, Organelles, Mitosis & Meiosis) या घटकामध्ये पेशी विभाजन (Cell Divis...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 30 मि. वाचन

वनस्पतीशास्त्र: वनस्पतींचे वर्गीकरण (Cryptogams/Phanerogams), वनस्पती ऊती, प्रकाशसंश्लेषण व संप्रेरके (Botany)

वनस्पतीशास्त्र: वनस्पतींचे वर्गीकरण (Cryptogams/Phanerogams), वनस्पती ऊती, प्रकाशसंश्लेषण व संप्रेरके (Botany) या घटकामध...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 15 मि. वाचन

सजीवांचे आधुनिक वर्गीकरण, तीन डोमेन पद्धती व उत्क्रांतीवाद (Modern Classification, 3 Domains & Evolution)

लिनियस, व्हिटाकर व कार्ल वोस यांची ३ डोमेन पद्धती (Archaea, Bacteria, Eukarya), डार्विनचा नैसर्गिक निवड सिद्धांत, लॅमार्...

वाचा➔
💎

🎯 या परीक्षेची संपूर्ण टेस्ट सिरीज

सर्व सराव पेपर्स, मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका व सविस्तर विश्लेषणासह सोडवा

सर्व पहा➔

हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा

WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा

📑 MPSC Rajyaseva Mains P1 2017 Official Question Paper इतर प्रश्न (More from this Paper)

संपूर्ण टेस्ट सिरीज जॉईन करा ➔
1

2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?

उत्तर पहा ➔
2

खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?

उत्तर पहा ➔
3

योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011

योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड

उत्तर पहा ➔
4

उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
5

योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
6

पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔