#6📅 MPSC Rajyaseva Mains P1 2017 Official Question Paper(2017) +1 गुण

______ ला आधुनिक भारतीय शिक्षणाचा 'मॅग्ना कार्टा' म्हटले जाते.

______ is known as 'Magna Carta' of Modern Indian Education.
पर्याय (Options):
a
हंटर आयोग 1882
Hunter Commission 1882
b
वूडचा खलिता 1854
Wood's despatch 1854
✓ योग्य उत्तर
c
1904 चा विद्यापीठ कायदा
University Act 1904
d
लॉर्ड मॅकालेचा प्रस्ताव 1835
Lord Macaulay's proposal 1835
✓ अधिकृत उत्तर: पर्याय b
📝सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation):

योग्य उत्तर पर्याय २ (B) (वूडचा खलिता 1854) आहे.

महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• सर चार्ल्स वूड (बोर्ड ऑफ कंट्रोलचे अध्यक्ष) यांनी १८४४ मध्ये सादर केलेल्या 'वूडचा खलिता' (Wood's Despatch) ला आधुनिक भारतीय शिक्षणाचा 'मॅग्ना कार्टा' (Magna Carta) म्हटले जाते.
• भारतात प्राथमिक स्तरापासून ते विद्यापीठ स्तरापर्यंतच्या शिक्षणाचा सर्वसमावेशक आराखडा पहिल्यांदाच या खलित्याद्वारे मांडण्यात आला.
• याच्या शिफारशीनुसार १८५७ मध्ये मुंबई, कलकत्ता आणि मद्रास या तीन प्रांतांमध्ये विद्यापीठांची स्थापना करण्यात आली.
• प्राथमिक शिक्षणासाठी प्रादेशिक भाषांचे माध्यम आणि उच्च शिक्षणासाठी इंग्रजी माध्यमाची शिफारस करण्यात आली तसेच प्रत्येक प्रांतात सार्वजनिक शिक्षण खाते (DPI) सुरू झाले.
• खलित्यात स्त्री शिक्षण, व्यावसायिक शिक्षण, शिक्षक प्रशिक्षण संस्था आणि शाळांसाठी अनुदान पद्धती (Grants-in-aid) सुरू करण्यावर भर देण्यात आला.
• महत्त्वाची टीप: १८४४ च्या 'वूडचा खलिता' (Wood's Despatch) याला आधुनिक भारतीय शिक्षणाचा 'मॅग्ना कार्टा' मानले जाते.

The correct answer is Option B (Wood's despatch 1854).

Key Points:
• Wood's Despatch of 1854, prepared by Sir Charles Wood (President of the Board of Control), is widely regarded as the 'Magna Carta of Modern Indian Education'.
• It presented the first comprehensive, articulated plan for the spread of education in India from primary school up to the university level.
• Major recommendations included setting up affiliated universities in the presidency towns of Bombay, Calcutta, and Madras (which were established in 1857).
• It recommended vernacular languages for primary school instruction and English for higher education, while creating an official Department of Public Instruction (DPI) in each province.
• It also emphasized the promotion of female education, vocational education, teachers' training institutes, and the introduction of a grants-in-aid system to private schools.
• Key Takeaway: Wood's Despatch of 1854 is renowned as the 'Magna Carta of Modern Indian Education' as it provided the first comprehensive educational framework in India.

📖 या घटकावरील सविस्तर अभ्यास नोट्स
सर्व विषय नोट्स➔

या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'महाराष्ट्रातील सशस्त्र क्रांतिकारक, शेतकरी व आदिवासी लढा' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:

१००% मोफत डाऊनलोडGoogle Play Store

या परीक्षेचे सर्व ५,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!

घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.

हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा

WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा

📑 MPSC Rajyaseva Mains P1 2017 Official Question Paper इतर प्रश्न (More from this Paper)

संपूर्ण टेस्ट सिरीज जॉईन करा ➔
1

2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?

उत्तर पहा ➔
2

खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?

उत्तर पहा ➔
3

योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011

योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड

उत्तर पहा ➔
4

उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
5

योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
6

पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔

📚 इतिहास (History) इतर मागील वर्षांचे प्रश्न (Related PYQs)

सर्व पहा ➔
1

2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?

उत्तर पहा ➔
2

खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?

उत्तर पहा ➔
3

योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011

योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड

उत्तर पहा ➔
4

उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
5

योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
6

पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔