अरबी समुद्र व बंगालच्या उपसागराला मिळणाऱ्या नद्यांचा ______ प्रमुख जलविभाजक आहे.
योग्य उत्तर पर्याय २ (B) (पश्चिम घाट) आहे.
महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• पश्चिम घाट (सह्याद्री) - भारताचा प्रमुख जलविभाजक:
• पश्चिम घाट (सह्याद्री पर्वतरांग) पश्चिमेकडील अरबी समुद्राला समांतर १६०० किमी लांबीत अखंड उभा आहे.
• द्वीपकल्पीय जलविभाजक: पश्चिम घाट हा भारताचा सर्वात मोठा मुख्य जलविभाजक (Water Divide) आहे, जो दोन भिन्न नदी प्रणालींना वेगळे करतो:
• १. पश्चिमेकडे वाहणाऱ्या नद्या: सह्याद्रीच्या पश्चिम उतारावर उगम पावून थेट 'अरबी समुद्राला' मिळणाऱ्या लहान व वेगवान नद्या (उदा. वैतरणा, उल्हास, सावित्री, मांडवी, शरावती, पेरियार).
• २. पूर्वेकडे वाहणाऱ्या नद्या: सह्याद्रीच्या पूर्व उतारावर उगम पावून संपूर्ण पठारावरून वाहत 'बंगालच्या उपसागराला' मिळणाऱ्या मोठ्या नद्या (उदा. गोदावरी, कृष्णा, भीमा, कावेरी).
• त्यामुळे 'पश्चिम घाट' हा या नद्यांचा प्रमुख जलविभाजक आहे (पर्याय २).
• महत्त्वाची टीप: पश्चिम घाट (सह्याद्री) हा अरबी समुद्राला आणि बंगालच्या उपसागराला मिळणाऱ्या नद्यांचा प्रमुख जलविभाजक आहे.
The correct answer is Option B (Western Ghats).
Key Points:
• The Western Ghats as India's Great Water Divide:
• The Western Ghats (Sahyadri Range) form a continuous, formidable mountain wall running roughly 1,600 km north-to-south parallel to India's western coastline.
• Continental Water Divide: It serves as the primary hydrological divide separating peninsular India's two major drainage basins:
• 1. Westward-flowing rivers: Short, swift rivers with steep gradients (e.g., Vaitarna, Ulhas, Savitri, Shastri, Mandovi, Sharavathi, Periyar) that drain directly into the Arabian Sea.
• 2. Eastward-flowing rivers: Long, mature river systems (e.g., Godavari, Krishna, Bhima, Tungabhadra, Cauvery) that originate on the eastern slopes of the Western Ghats and flow across the plateau into the Bay of Bengal.
• Key Takeaway: The Western Ghats act as the principal water divider between west-flowing (Arabian Sea) and east-flowing (Bay of Bengal) rivers.
या परीक्षेचे सर्व ५०,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!
घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.
या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'भारताची प्राकृतिक रचना व जलप्रणाली' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:
भारताची प्राकृतिक रचना व भूरूपे: हिमालय, उत्तरेकडील मैदाने, द्वीपकल्पीय पठार व बेटे: नोट्स PDF
भारताची प्राकृतिक रचना: हिमालय पर्वत (हिमाद्री, हिमाचल, शिवालिक), उत्तर भारतीय मैदाने (भाबर, तराई, भांगर, खादर), द्वीपकल...
भारताची जलप्रणाली: सिंधू, गंगा, ब्रह्मपुत्रा, द्वीपकल्पीय नद्या व प्रमुख धरण प्रकल्प: नोट्स PDF
भारताची जलप्रणाली: सिंधू (पंचनद, जल करार), गंगा (पंचप्रयाग, उपनद्या), ब्रह्मपुत्रा (माजुली बेट), गोदावरी, कृष्णा, कावेरी...
🎯 या परीक्षेची संपूर्ण टेस्ट सिरीज
सर्व सराव पेपर्स, मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका व सविस्तर विश्लेषणासह सोडवा
ग्रामीण वसाहतीमध्ये ______ स्वरूपाच्या व्यवसायामध्ये काम करण...
______ प्रकल्पामध्ये नागपूर येथील विमानतळाला आंतरराष्ट्रीय प...
हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा
WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा
📑 MPSC Rajyaseva Mains P1 2022 Official Question Paper इतर प्रश्न (More from this Paper)
संपूर्ण टेस्ट सिरीज जॉईन करा ➔2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?
खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?
योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011
योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड
उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :
योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :
पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :
📚 महाराष्ट्राचा व भारताचा भूगोल (Geography) इतर मागील वर्षांचे प्रश्न (Related PYQs)
सर्व पहा ➔Choose the correct question tag to fill in the blank.
I am the happiest man in my town, ________?
A hardware or software device that is able to modify data according to instructions is called a ________.
Choose the correct word from the following:
After the word, four meanings are given. Choose the correct alternative from the following:
Directory
Choose the correct meaning from the following:
'to dictate letters' mean
The underlined idiom in the following sentence means
People these days want to be rich overnight; naturally they try to earn money by hook or crook.
Which one of the following is closest to the opposite in meaning of the word, 'definite'?
