पुढीलपैकी कोणते विधान राजकीय पक्ष व हितसंबंधी गटांच्या परस्पर संबंधाबद्दल बिनचुक वर्णन करणारे आहे ?
(a) हितसंबंधी गट त्या त्या विशिष्ट सामाजिक गट वा हितसंबंधाशी संबंधित मुद्दे व मागण्या उपस्थित करतात.
(b) राजकीय पक्ष या मागण्यांचा योजना व धोरणे निश्चित करण्यासाठी व राजकीय भूमिका घेण्यासाठी वापर करतात.
(c) हितसंबंधी गट व दबाव गट राजकीय पक्षांचे मार्गदर्शक म्हणून भूमिका बजावतात व पक्षांसाठी राजकीय भरतीचे कार्य करतात.
(d) हितसंबंधी गटांनी प्रगटीकरण केलेल्या मागण्यांचे सुसूत्रीकरण करताना राजकीय पक्षांना विविध व बऱ्याच वेळा परस्परविरोधी हितसंबंधामधील तोल राखावा लागतो.
पर्यायी उत्तरे :

The correct answer is Option D (All of the above).

Key Points:
• Relationship between Political Parties and Interest Groups:
• Interest Articulation: Interest groups voice the specific grievances, occupational needs, and sectoral aspirations of sections of society Statement (a) is correct.
• Policy Input: Parties convert interest articulations into aggregate political platforms and manifestos Statement (b) is correct.
• Recruitment & Mentorship: Many pressure groups (e.g., student unions like ABVP/NSUI, trade unions like INTUC/BMS, farmer fronts) act as breeding grounds and pipelines for party cadres and provide ideological guidance Statement (c) is correct.
• Interest Aggregation: Unlike pressure groups that pursue narrow sectoral goals, political parties must aggregate diverse and conflicting demands into a balanced, cohesive electoral platform Statement (d) is correct.
• Hence, all statements are correct.
• Key Takeaway: Interest groups articulate narrow demands, while political parties aggregate these conflicting interests into policy programs.